Швеция саяхатшысы және мемлекет қайраткері Андерс Йохан фон Хөпкен
Anders Johan von Höpken
Андерс Йон фон Хёпкен (1712-1789) – Швеция саяхатшысы, саяси қайраткер. Орыс елшісіне қарсы ұлттық жарияланым жасаудағы рөлі, Фин соғысы кезеңіндегі келіссөздер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Граф Андерс Йохан фон Хёпкен (31 наурыз 1712 – 9 мамыр 1789), швед мемлекет қайраткері, Арвид Хорнның ең бейімді қарсыластарының бірі және Шапка партиясының негізін қалаушы Даниэль Никлас фон Хёпкеннің ұлы. Жас Хёпкен Стокгольмде дүниеге келген. 1738 жылы Шапка партиясы билікке келген кезде ол Риксдагтың құпия комитетіне орын алды, ал 1741–1742 жылдардағы фин соғысы кезінде Ресеймен келіссөздер жүргізу үшін тағайындалған екі комиссардың бірі болды. 1746–1747 жылдардағы Риксдаг кезінде Хёпкеннің ықпалы ең жоғары деңгейде болды. Көптеген күш-жігерінің нәтижесінде, мемлекеттік органдар Ресей елшісінің жоғарыпарсылық мінез-құлқына қарсы «ұлттық декларация» қабылдады, ол мұрагер ханзада Адольф Фридрих пен үкіметке үстемдік етуге тырысты. Бұл белсенді саясат Шапка партиясының төмендеп бара жатқан беделін қалпына келтіріп, олардың Мәскеуге қарсы жүйесін нығайтты. 1746 жылы Хёпкен патшалық кеңесшісі болып тағайындалды. 1751 жылы ол Карл Густав Тессиннің орнын басып, Корольдік канцеляриясының президенті болды және келесі тоғыз жыл бойы Швецияның сыртқы саясатын басқарды. Жеті жылдық соғыс басталғанда ол Даниямен қарулы бейтараптық туралы шарт жасасты (1756); бірақ келесі жылы Пруссияның Фридрих II-ге қарсы лигаға қосылды. 1760–1762 жылдардағы дағдарыс кезінде, Шапка партиясы өздерінің басқарушылықтары үшін жауап беруге мәжбүр болғанда, Хёпкен партиялық қажеттіліктерге құрбан болды және құпия кеңестен, сондай-ақ премьер-министрліктен де зейнетке шықты. Алайда, 22 маусымда 1762 жылы граф атағын алды. 1772 жылғы төңкерістен кейін ол Густав III-нің тікелей өтініші бойынша құпия кеңеске қайта кірді, бірақ енді ешқандай саяси ықпал көрсетпеді. Оның патшалық шаралардың көптегеніне қатысты өткір сын-ескертпелері жақсы қабылдамады, сондықтан 1780 жылы ол жеке өмірге шықты. Ол Стокгольмде қайтыс болды. Хёпкеннің өмірбаяндары мен сөздері оған «швед Тациті» деген атақ алып келді. Ол 1739 жылы Швед Корольдік Ғылым академиясын құрған алты адамның бірі болды, ал 1786 жылы Густав III Швед академиясын құрғанда Хёпкенге онда бірінші орын берді.
Count Anders Johan von Höpken (31 March 17129 May 1789), Swedish statesman, was the son of Daniel Niklas von Höpken, one of Arvid Horn's most determined opponents and a founder of the Hat party. The younger Höpken was born in Stockholm. When in 1738 the Hats came into power he obtained a seat in the secret committee of the Riksdag, and during the Finnish war of 1741 42 was one of the two commissioners appointed to negotiate with Russia. During the Riksdag of 1746 1747 Höpken's influence was of the greatest importance. It was chiefly through his efforts that the estates issued a "national declaration" protesting against the arrogant attitude of the Russian ambassador, who attempted to dominate the crown prince Adolphus Frederick and the government. This spirited policy restored the waning prestige of the Hat party and firmly established their anti Muscovite system. In 1746 Höpken was created a Privy Councillor. In 1751 he succeeded Carl Gustaf Tessin as President of the Royal Majestys Chancellery, and controlled the foreign policy of Sweden for the next nine years. On the outbreak of the Seven Years' War, he contracted an armed neutrality treaty with Denmark (1756); but in the following year acceded to the league against Frederick II of Prussia. During the crisis of 1760–1762, when the Hats were at last compelled to give an account of their stewardship, Höpken was sacrificed to party exigencies and retired from the Privy Council as well as from the premiership. On 22 June 1762, however, he was created a count. After the revolution of 1772 he re entered the Privy Council at the particular request of Gustavus III, but no longer exercised any political influence. His caustic criticism of many of the royal measures was not welcomed, and in 1780 he retired into private life. He died in Stockholm. Höpken's biographies and orations has earned for him the title of the Swedish Tacitus. He was one of six who founded the Royal Swedish Academy of Sciences in 1739, and when Gustavus III in 1786 established the Swedish Academy, he gave Höpken the first place in it.