Кіріспе

Шахмат ашылуы

Рихтер-Вересов шабуылы (немесе Вересов ашылуы) – шахмат ашылуы, мына қадамдармен басталады:
1. d4 d5
2. Nc3 Nf6
3. Bg5

Ол көбінесе транспозиция арқылы да қол жеткізіледі, мысалы 1. d4 Nf6 2. Nc3 d5 3. Bg5 (ең көп таралған қадамдар тізбегі), 1. d4 Nf6 2. Bg5 d5 3. Nc3 немесе 1. Nc3 Nf6 2. d4 d5 3. Bg5. Бұл ашылуға неміс халықаралық шебері Курт Рихтер және кейіннен оны ширек ғасырдан астам уақыт бойы жиі ойнаған кеңес шебері Гавриил Вересов есімдері берілген. Тромповский шабуылы, Колле жүйесі, Лондон жүйесі және Торре шабуылымен бірге Рихтер-Вересов шабуылы – ферзь қанатының партиясының ең көп таралған бағыттарының бірі. Рихтер-Вересов шабуылы ферзь қанатында көрініс берген Руй Лопес ашылуына ұқсас, бірақ ойын динамикасы мүлдем өзгеше. Шахмат ашылулары энциклопедиясы бойынша Рихтер-Вересов шабуылының коды D01.

Өрттен кейінгі даму

Ашылу тарихы 1902 жылы Монте-Карлода Маршалл-Вульф ойынына дейін жетеді. Дегенмен, 1920 жылдары және тіпті өмірінің соңына дейін оны тұрақты түрде ойнаған Савиелли Тартаковер болды, ол 1951 жылы Стаунтонның 100 жылдығында Доннерге қарсы жеңіске жеткенде осы ашылуды қолданды. Тартаковердің ашылуды түсіндіруі мен оны зерделеуі көбінесе жабық, маневрлік ойынға алып келді. Курт Рихтер 1930 жылдары осы ашылуда жаңа идеяларды дамытқан келесі ойыншы болды. Ол көбінесе тәуекелге бейім стильін қолдау үшін оны тиімді деп тапты және өзінің ең жақсы ойындары кітабының бір бөлімін құрайтын керемет жеңістерге қол жеткізді. Кейбір теоретиктер осы ашылуды Рихтер шабуылы деп атайды. Алайда, Гавриил Вересов 2-ші дүниежүзілік соғыстан бастап 1950-1960 жылдардағы өркендеу кезеңіне дейін ашылудың теориясы мен практикасын күрт күшейтті. Ол бұл ашылудың бұрынғыдан гөрі әлдеқайда күрделі және терең екенін көрсетті, көбінесе орталықта немесе қарсыластың патшасына тікелей шабуылмен аяқталды. Жылдам фигураларды дамыту құралы ретінде, ол патшаның пешкасымен ашылуға ұқсас және стандартты ферзь пешкасымен ашылудан азырақ пешкалық қимылдарды қажет етеді. Ашылу ешқашан жоғары деңгейде кең таралған жоқ, бірақ түрлі танымал ойыншылар оны кейде қолданды. Мысалы, 1959 жылы Дэвид Бронштейн Верёсовқа қарсы Рихтер шабуылын жасады.

Вересовтер бүгінде

ХХ ғасырдың соңғы үштен бір бөлігіне көшкенде, Спасский, Тал, Смыслов, Ларсен және Бронштейн сияқты шеберлер Veresov Opening-ті кейде күтпеген қару ретінде сынап көрді. Тіпті Карпов та оны Кеңес командалық чемпионатында Романишинге қарсы сәтті пайдаланды. Басқа жиі қолданушылардың ішінде Гектор Россетто, Лев Альбурт, Виктор Циокальтеа, Никола Падевский және Тони Майлз болды. Заманауи шахматта бұл жүйе танымал күйінде қалыптасты. Грандмастер Джонни Гектор Veresov-тің жақтасы болды, ал жетекші гроссмейстер Александр Морозевич та оған қызығушылық танытты. 3. Bg5 (диаграммадан кейін), қаралардың ең көп таңдайтын нұсқалары 3…Nbd7, 3…e6, 3…Bf5, 3…c6 және 3…c5, олардың барлығы әртүрлі вариацияларға алып келуі мүмкін. Ақтардың жоспарлары көбінесе жылдам королева жағынан қорғану және ерте f3 және e4 жүруді қамтиды. Қаралар 3…Bf5 деп жауап бергеннен кейін, Рихтер көбінесе 4. f3-ті жалғастырып, үлкен құрылым құруға тырысты, ал Veresov әдетте 4. Bxf6-ны ойнап, қаралардың пішін құрылымына зиян келтірді. Бүгінде бұл екі нұсқа сәйкесінше Рихтер вариациясы және Veresov вариациясы деп белгілі.