Бхожа Эйр: Пәкістандық әуежол тарихы мен құлауы

Кіріспе

Бұрынғы Пәкістан әуе компаниясы Bhoja Air Пәкістанның Синд провинциясының Карачи қаласында орналасқан Пәкістан әуе компаниясы болды. Әуе компаниясы 1993 жылы құрылған және жолаушылардың ішкі бағыттар бойынша жүйелі рейстерін орындады. Қаржылық қиындықтарға байланысты, әуе компаниясы 2000 жылдан 2012 жылға дейін жұмысын толығымен тоқтатты. Қысқа қайта іске қосылғаннан кейін, және қайта іске қосылған күні Bhoja Air рейсі 213 апатқа ұшырағаннан кейін, Bhoja Air жедел қызмет лицензиясынан айырылып, 2012 жылдың шілдесінде жұмысын тоқтатты.

Тарих

1993 жылғы 7 қарашада Bhoja Air компаниясы Қарачи, Лахор және Кветта қалалары арасындағы ішкі бағыттарда Boeing 737 200 ұшағымен рейстерін бастады. Компания Пакистанда тіркелгендіктен, Bhoja елдегі батыс өндірісіндегі ұшақты пайдаланған алғашқы жеке авиакомпания атанды. Bhoja Air – Bhoja компаниялар тобына қарасты жеке меншік авиакомпания, бас кеңсесі Қарачи қаласындағы Шахрах-е Лиакат көшесінде, ал корпоративтік кеңсесі KDA схемасы №1-де орналасқан. 1996 жылы компания OGDENS агенттік тобымен Boeing 747 ұшақтарын қабылдауға қабілетті, Қарачидегі толыққанды жердегі қызмет көрсету жабдықтарын қамтамасыз ету туралы келісімге келді. Сол жылы Лахордағы Аллама Иқбал халықаралық әуежайында орналасқан тағы бір серік компания – Pakistan Aviators and Aviation сатып алынды, сонымен қатар жолаушылар тоқтаулары үшін қонақ үй де иеленді. 1998 жылғы 24 қаңтарда Bhoja Air Қарачиден Дубайға халықаралық рейстерін бастады, мұнда Салим Ахмад Кашмириге Перс шығанағындағы авиакомпания операцияларын басқару жүктелді. Кейіннен Bhoja Air Пәкістанның ірі қалаларынан Біріккен Араб Эмираттарына (БАЭ) рейстер жасады. Алайда, қаржылық қиындықтарға байланысты Bhoja Air 2000 жылы қызметін тоқтатты, бірақ CAA – Pakistan ұсынған авиакомпания лицензиясы күшінде қалды және компания Қарачидегі толыққанды бас кеңсесін, ал Қарачи Джинна халықаралық әуежайындағы ұшу операциялары және лагерь кеңсесін сақтап қалды. Авиакомпания 2011 жылдың соңында қайтадан жұмыс істеуге кірісті және 2012 жылғы 6 наурызда он екі жылдан кейін алғашқы рейсін орындады. Авиакомпания бұрынғы иесі және төрағасы М. Фарук Омар Бхожадан М. Аршад Жалилге сатылды. Жаңа меншік құрылымы бойынша Bhoja Air акцияларының 80% басқарушы директоры М. Аршад Жалилге тиесілі болды, ал қалған үлесі оның әйелі Наз Жалилге, ұлы Омар Жалилге және бұрынғы иесі М. Фарук Омар Бхожаны қоса алғанда үш адамға тиесілі болды. Азшылық акционерлердің арасында М. Фарук Бхожа акциялардың тек бес пайызына ие болды, ал қалған акциялар директорлар Мазхар Хусейн мен Зиешан Кирманиға тиесілі болды. Бірақ 20 сәуірде Қарачиден Исламабадқа бағыт алған Bhoja Air рейсі құлап, борттағы 127 жолаушы мен экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты, ал ұшақ толығымен қирады.

On 7 November 1993, Bhoja Air started operations on domestic routes between Karachi, Lahore and Quetta with a dry leased Boeing 737 200. It was registered in Pakistan, making Bhoja the first private airline in the country to operate a Western manufactured aircraft. Bhoja Air is a privately owned airline of the Bhoja Group of Companies with its head office at Shahrah–e Liaquat, Karachi and corporate offices at KDA Scheme No 1. In 1996, it signed a deal with the handling agent group OGDENS with complete ground handling equipment at Karachi, capable of handling Boeing 747s. In the same year another sister company, Pakistan Aviators and Aviation located at Allama Iqbal International Airport, Lahore was purchased, along with a hotel for passenger stop overs. On 24 January 1998 Bhoja Air commenced international flights from Karachi to Dubai where Mr Saleem Ahmad Kashmiri was given charge of the airline operations in the Gulf. Later, Bhoja Air operated flights to the U. A. E. from all major cities of Pakistan. However, due to financial difficulties, Bhoja Air suspended its operations in 2000, although its airline licence issued by CAA – Pakistan remained valid and it maintained a fully functional headquarters office in Karachi and a flight ops and camp office at Karachi Jinnah International. The airline became active again during late 2011, and on 6 March 2012, they operated their first flight in twelve years. The airline was sold by its former owner and Chairman Mr. M. Farooq Omar Bhoja to M. Arshad Jalil. Under the new ownership structure, 80% shares of Bhoja Air were owned by its Managing Director M. Arshad Jalil, whilst the rest were owned by his wife Mrs. Naz Jalil, his son Mr. Umar Jalil and three other people including its former owner Mr. M. Farooq Omar Bhoja. Among the minority shareholders Mr. M. Farooq Bhoja owned only five percent of the shares, the remaining shares belong to two directors, Mr. Mazhar Hussain and Mr. Zeeshan Kirmani. However, on 20 April, a Bhoja Air flight from Karachi to Islamabad crashed, killing all 127 passengers and crew aboard and completely destroying the aircraft.

Жабылу

213-рейс апатынан кейін, әуе компаниясы 22 сәуірде, қайта іске қосылғаннан кейін алты апта өткен соң, екінші рет толыққандай жұмысын тоқтатты. Апат салдарынан ұшақ паркі үштен екіге дейін азайды, осылайша Bhoja Air пакистандық заңнаманы бұзды, онда әуе компанияларында кем дегенде үш ұшақ болуы тиіс; Bhoja Air 213-рейс апатында біреуін жоғалтты, екіншісі жерге қондырылды, нәтижесінде тек бір ұшақ қолданыста қалды. Осыған байланысты, Азаматтық авиация басқармасы (CAA) 213-рейс апаты болған күннен бастап белгілі бір мерзімнен кейін, 29 мамырда әуе компаниясының жұмыс лицензиясын тоқтатты. Bhoja Air тағы бір ұшақты жалдап, тамыздың ортасына дейін белгісіз шетелдік әуе компаниясының көмегімен қызметін қайта бастауды жоспарлаған, алайда бұл жоспарлар іске аспады. Барлық қызметкерлермен жасалған келісімшарттар тоқтатылды.