Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
АҚШ, Колорадо штатындағы Фронт-Рейндж тауларының алдындағы геологиялық аймақ.
Geological area along the Front Range in Colorado, U. S.
Колорадо Пьемонты – АҚШ-тың солтүстік-орталық Колорадо штатындағы Фронт-Рейндж тауларының етегі бойында орналасқан аймақ. Бұл өңір кең, төбелі аңғарлардан тұрады, теңіз деңгейінен биіктігі 1500 метрден төмен. Аймақ Денверден солтүстік және солтүстік-шығысқа қарай Оңтүстік Платте өзенінің аңғарында, сондай-ақ Колорадо Спрингстен оңтүстікке қарай Арканзас өзенінің аңғары бойымен созылады. Колорадо Пьемонты атауы Ұлы жазық аймағының физиографиялық бөлігін де білдіреді.
The Colorado Piedmont is an area along the base of the foothills of the Front Range in north central Colorado in the United States. The region consists of a broad hilly valley, just under 5000 ft (1500 m) in elevation, stretching north and northeast from Denver in the valley of the South Platte River, as well as along the Arkansas River valley southward from Colorado Springs. The name Colorado Piedmont also refers to the physiographic section of the Great Plains province.
Сипаттама
Колорадо Пьемонтының биіктігі тау етегінен төмен, бірақ шығыстағы Жоғарғы жазықтарға қарағанда сәл төмен. Қазіргі геологиялық теория бойынша, Пьемонт шамамен 28 миллион жыл бұрын, Солтүстік Америка тақтасының кеңінен иілуі кезінде қалыптасқан. Бұл иілу континентті қазіргі Канзас пен Юта арасындағы жерлерде шамамен 5000 фут (1500 метр) биіктікке көтерді. Бұл көтерілу Роки тауларының шығыс беткейінде өзен ағысының күшеюіне және қарқынды эрозияға әкелді. Эрозия Жоғарғы кредалық құмтастың беткі қабатын (ол Жоғарғы жазықтарда әлі де беткі қабат ретінде сақталған) алып тастады, осылайша астыңғы Пьер тақтасының қабатын ашты. Пьер тақтасы кредалық кезеңде, қазіргі Колорадо аймағында теңіз болған кезде қалыптасқан. Осы кезеңде бұрын жазықтар арқылы шығысқа қарай аққан Оңтүстік Плат өзені таулар бойымен солтүстікке бұрылып, Каше-ла-Пудре өзенімен қосылды. Пьемонттың кейбір аймақтарында ежелгі тақтаға жабысқан плейстоцендік құм-қиыршық тас қабаты бар, ол таулардағы мұз басу кезінде жиналған, ал Пьемонтқа құйылатын өзендер шөгінділермен толып кеткен. Вайоминг штатының Шайен қаласынан оңтүстікке қарай 25-ші қалааралық тас жолымен келе жатқан жүргізушілер үшін жазықтан Пьемонтқа төмендеу байқалады. Колорадо штатының Веллингтон қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 293 миль жерде, Лаример және Велд округтерінің шекарасына жақын жерде, жол жазықтың Жоғарғы кредалық құмтасынан Пьемонттың төменгі тақтасына айқын түседі. Жоғарғы жазықтан Пьемонтқа өту кезінде ауыл шаруашылығы да өзгереді – жазықтағы жайылымдар Пьемонттағы егістікке айналады. 19 ғасырда Пьемонт аймағында негізінен Оңтүстік Арапахо және Шайен тайпалары тұрған. 19 ғасырдың ортасында ақтар қоныстанғаннан бастап, су мәселесі аймақтың экономикасында шешуші рөл атқарды. Аймақ Колорадоның алғашқы кезеңінде кеңінен қоныстанбаған, оның экономикасының негізі кен өндіру болған. 1860 жылдардан бастап Пьемонтта суарудың қолданылуы кеңінен шаруашылық жүргізуге, бидай мен қант қызылшасын өсіруге, сондай-ақ ірі қара мен қой шаруашылығына әкелді. Пьемонттағы суару суының көп бөлігі плейстоцендік құм-қиыршық тас қабаттарына жететін саңылаулы құдықтардан алынады. Суды бұру жобалары, жергілікті Каше-ла-Пудре және басқа да өзендерден, сондай-ақ Колорадоның Үлкен Томпсон жобасы да аймаққа қажетті сумен қамтамасыз етеді.
The Colorado Piedmont elevation is lower than the foothills, but is also slightly lower elevation than the High Plains to the east. According to current geologic theory, the Piedmont was formed approximately 28 million years ago, during the broad bowing of the North American Plate that lifted the continent between present day Kansas and Utah to its present elevation of approximately 5000 ft (1500 m). This uplift resulted in increased streamflow and rapid erosion on the eastern side of the Rocky Mountains. The erosion scraped away the top layer of Upper Cretaceous sandstone (which still exists as the top layer on the High Plains), exposing the underlying layer of Pierre Shale, which had been formed during the Cretaceous, when a shallow sea covered present day Colorado. It was during this time that the South Platte River, which had previously flowed eastward across the Plains, rerouted northward along the mountains to join the Cache la Poudre River. In some areas of the Piedmont, a loose veneer of Pleistocene gravel overlays older shale and which accumulated during glaciation in the mountains, when streams descending onto the Piedmont became overburdened with sediment. The drop off from the Plains to the Piedmont is noticeable to motorists driving southward from Cheyenne, Wyoming on Interstate 25. At approximately Mile 293 northeast of Wellington, Colorado, near the Larimer Weld county line, the road drops noticeably from the Upper Cretaceous sandstone of the Plains to the lower shale of the Piedmont. The transition from High Plains to Piedmont is likewise accompanied by a change in agriculture, from pasture lands on the Plains to cultivated fields in the Piedmont. In the 19th century, the Piedmont region was inhabited primarily by the Southern Arapaho and Cheyenne tribes. From the earliest time of white settlement in the middle 19th century, the issue of water has been a controlling force in the economy of the region. The region was not widely settled in the early Colorado Territory, when mining was the basis of the economy. The use of irrigation in the Piedmont starting in the 1860s led to widespread homesteading and cultivation of wheat and sugar beets, as well as cattle and sheep ranching. Much of the irrigation water in the Piedmont comes from shallow wells that tap the layers of Pleistocene gravel. Water diversion projects, locally from the Cache la Poudre and other rivers, as well as the Colorado Big Thompson Project, also supply needed water to the region.