Генри Ладвелл Мур: Американ экономисі және эконометрияның негізін қалаушысы
Henry Ludwell Moore
Генри Людуэлл Мур: Американдық экономист, эконометриканы дамытуға үлкен үлес қосып, экономикадағы «америкалық қасиеттілердің» бірі атанды. Биографиясы мен еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық экономист Генри Людвелл Мур (21 қараша 1869 жылы - 28 сәуір 1958 жылы) – эконометрия саласындағы пионерлік жұмыстарымен танымал американдық экономист. Пол Самуэльсон Мурды (Гарри Ганнисон Браун, Аллин Аббот Янг, Уэсли Клэр Митчелл, Фрэнк Найт, Джейкоб Винер және Генри Шульцпен қатар) 1860 жылдан кейін туған «экономикадағы американдық қасиеттілері» деп атады.
American economist
Henry Ludwell Moore (November 21, 1869 – April 28, 1958) was an American economist known for his pioneering work in econometrics. Paul Samuelson named Moore (along with Harry Gunnison Brown, Allyn Abbott Young, Wesley Clair Mitchell, Frank Knight, Jacob Viner, and Henry Schultz) as one of the several "American saints in economics" born after 1860.
Өмірбаян
Мур Мэриленд штатының Чарльз округінде 15 баланың тұңғышы болып дүниеге келді. Ол 1892 жылы Рэндольф-Мейкон колледжінен бакалавр, ал 1896 жылы Джонс Хопкинс университетінен философия докторы (Ph.D.) дәрежесін алды. Оның диссертациясы фон Тюненнің табиғи жалақы теориясына арналған. Қонақ лекция оқығандардың арасында Саймон Ньюкомб пен Дж. Б. Кларк болды, және ол олардан математикалық экономиканы үйренген болуы мүмкін. Ph.D. білімін алған кезінде ол Вена университетінде бір жыл оқыды. Сол кезде Еуропада оқу кең тараған; американдықтар көбінесе Германияға, жоғары білім алу үшін Еуропаға барып оқитын. Мур – АҚШ-тағы алғашқы Ph.D. иегерлерінің бірі. Оның академиялық мансабы Джонс Хопкинс университетінде оқытушылықпен және лекция оқумен, 1897-1902 жылдары Смит колледжінде профессорлық қызметпен, содан кейін Колумбия университетіндегі қызметімен жалғасты. Денсаулығының нашарлауына байланысты 1929 жылы Колумбия университетінен зейнеткерлікке шықты. Мурдың алғашқы қызығушылығы экономикалық ойдың тарихына болған, бірақ 1901 жылы ол «таза экономикаға статистикалық толықтыру» жобасын қолға алды. Карл Менгермен Венада оқығанмен, оның «таза экономикасы» көбінесе Маршалл және Вальрастың маргиналдық экономика салаларына жатты. 1903, 1909 және 1912 жылдары Мур тиісінше Вальрас, Парето және Борткевичтің лекцияларын тыңдады. Статистикалық әдістер туралы білімін арттыру үшін 1909 және 1913 жылдары Карл Пирсонның лекцияларына қатысты. 1917 жылы ол Америка Статистикалық қауымдастығының мүшесі болып сайланды. Мурдың жалақының шекті өнімділік теориясын сынау туралы алғашқы кітабы, Альфред Маршалл оны оқудан бас тартса да, жаңалыққа толы тәжірибе ретінде жақсы қабылданды, ол Мурға «бұл мен көп жылдар бұрын әдейі ұстанбауға шешім қабылдаған бағыттармен жүреді» деді. Мур экономикалық циклдар туралы екі кітап жазды, онда экономикалық цикл физикалық циклдің көрінісі ретінде суреттеледі. «Экономикалық циклдар» кітабында жауын-шашын циклі ауыл шаруашылығы нарықтарына, ал олар өнеркәсіптік нарықтарға әсер етеді делінеді. «Экономикалық циклдарды құру» жауын-шашын циклін астрономиялық циклға дейін жетеді. Бұл циклдық жұмыс пен Уильям Стэнли Джевонстың күн дақтары туралы бұрынғы зерттеулерінің арасында ұқсастықтар бар. Мурдың соңғы кітабы «Синтетикалық экономика» Вальрастың жалпы тепе-теңдік теориясына статистикалық балама жасауды мақсат етті. Өзінің замандастары Уэсли Митчелл мен Ирвинг Фишермен бірге Х. Л. Мур Америка Құрама Штаттарында сандық экономиканың жаңа түрлерін дамытты. Олардан айырмашылығы, Мур кең танымал тұлға болған жоқ. Ол ұзақ сырқаттанған, жасырын және сезімтал адам еді. Мур туралы эссесінің соңында Стиглер былай деп жазады: «Жалпы алғанда, Мур осы қозғалыстың [статистикалық экономиканың] негізін қалаушы болды деуге болады, өйткені ғылым тұрақты түрде дамып келе жатқан үлкен қозғалыстың негізін қалауға кез келген адамның мүмкіндігі шектеулі».
Moore was born in Charles County, Maryland, the first of 15 children. He received a B. A. from Randolph Macon College in 1892 and a Ph. D. from Johns Hopkins University in 1896. His thesis was on von Thünen's theory of the natural wage. The visiting lecturers included Simon Newcomb and J. B. Clark and he may have learned some mathematical economics from them. While doing the Ph. D., he spent a year at the University of Vienna. At that time study in Europe was quite usual; Americans often went to Europe, usually to Germany, for their entire graduate education. Moore was an early U. S. Ph. D. His academic career proceeded through an instructorship and lectureship at Johns Hopkins, a professorship at Smith College from 1897 to 1902 and finally to positions at Columbia University. He retired from Columbia in 1929 due to ill health. Moore's earliest interest seems to have been in the history of economic thought but in 1901 he turned to the project of providing a "statistical complement to pure economics." Although he had studied with Carl Menger in Vienna, his "pure economics" belonged rather to the Marshallian and Walrasian branches of marginal economics. In 1903, 1909 and 1912, Moore visited Walras, Pareto and Bortkiewicz respectively. To improve his knowledge of statistical techniques, he attended the lectures of Karl Pearson in 1909 and 1913. In 1917 he was elected as a Fellow of the American Statistical Association. Moore's first book, on testing the marginal productivity theory of wages, was well received as a pioneering venture, although Alfred Marshall refused to read it, telling Moore that "it proceeds on lines which I deliberately decided not to follow many years ago." Moore wrote two books on economic cycles, in which the economic cycle is presented as a reflection of a physical cycle. Economic Cycles argues that a rainfall cycle affects agricultural markets, which affect industrial markets. Generating Economic Cycles traces the rainfall cycle back to an astronomical cycle. There is a strong family resemblance between this cycle work and the earlier sunspot research of William Stanley Jevons. Moore's last book Synthetic Economics aimed to provide a statistical counterpart to Walras's general equilibrium theory. With his contemporaries, Wesley Mitchell and Irving Fisher, H. L. Moore pioneered new kinds of quantitative economics in the United States. Unlike them, Moore was not a great public figure. He was a private, sensitive person who suffered from long periods of illness. At the end of his essay on Moore, Stigler writes "In general one can say that Moore was as much a founder of this movement [statistical economics] as any one man is likely to be a founder of a great movement toward which a science has been steadily moving."