Кіріспе
Клумбер паркі – Англияның Нотингемшир графтығындағы Клумбер және Хардвик азаматтық округінде, Уорксоп қаласының жанындағы «Герцогтар» аймағында орналасқан ауылдық парк. Бұл егіншілік, Ньюкасл герцогтары Пелхэм-Клинтондардың резиденциясы болған, 1946 жылы Ұлттық трастқа сатылды. Ол тарихи парктер мен бақтар тізілімінде бірінші дәрежеде тіркелген. Бас үй бірнеше өрт салдарынан зақымданғаннан кейін 1938 жылы бұзылды. Жақын жердегі готикалық жаңарту стиліндегі бірінші дәрежелі шіркеу және төрт акрлық қоршалған бақша әлі де сақталған. Парктер мен егіншіліктерді Ұлттық траст басқарады және олар жыл бойына жұртшылыққа ашық. 2020/21 жылдары Клумбер паркін 350 000-нан астам адам барып көрді, бұл оны Ұлттық трастқа ең көп келінетін он объектінің біріне айналдырды.
Clumber Park is a country park in The Dukeries near Worksop in the civil parish of Clumber and Hardwick, Nottinghamshire, England. The estate, which was the seat of the Pelham Clintons, Dukes of Newcastle, was purchased by the National Trust in 1946. It is listed Grade I on the Register of Historic Parks and Gardens. The main house was demolished in 1938 after damage by several fires. The nearby Grade I listed chapel in Gothic Revival style and a four acre walled kitchen garden still survive. The gardens and the estate are managed by the National Trust and are open to the public all year round. In 2020/21 over 350,000 people visited Clumber Park, making it one of the National Trust's top ten most visited properties.
Тарих
Клумбер, 1086 жылы "Домсдей кітабында" еске алынған, Орта ғасырларда монастырь меншігі болған, бірақ кейіннен Холлс отбасының қолына өтті. 1707 жылы Ньюкаслдың 1-ші герцогы Джон Холлсқа Шервуд орманын қоршауға және оны аң ауру паркі ретінде қайта пайдалануға рұқсат берілді. Пултер өзеніне жақын орналасқан Клумбер Хаус – бұрыннан бар аңшылық үйі болатын, ол жаңа резиденцияның негізгі бөлігіне айналды. 1711 жылы 1-ші герцог қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Томас Пелхэм Холлс мүлікті мұраға алды, бірақ мұраға алған ақшаны жұмсаудан басқа, көп ештеңе істемеді. 1768 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Генри Файнс Пелхэм Клинтон титул мен мүлікті мұраға алып, Клумбер Паркін өзінің резиденциясы етті. 1767 жылы Уайт қызметтен босатылып, Райт жобаны басқарды, 1760 жылдарғы кейбір элементтерді 1770 жылдарда ауыстырды. Райт қайтыс болған кезде жоба толыққан жоқ еді, ал парктегі және оның маңындағы кейбір элементтерді оның ізбасары Джон Симпсон 1780 жылдары жобалаған болуы мүмкін. 1879 жылғы наурыз айында Клумбер Хаустың көп бөлігі өрттен қирады. Өрт кезінде үйде шамамен 500 картина болды, олардың бестен бірі өртте жойылды. Әйгілі картиналардың жиырма төртіншісі, соның ішінде Томас Гейнсбороның "Күсік жігіттері" картинасы Нотингем қалалық әкімшілігіне уақытша берілген еді. Зардап шеккендердің ішінде Энтони ван Дейктің Уильям Герберт, Пемброктың 3-ші графының портреті, Рембрандттың қарт адам мен қарт әйелдің портреті, Тицианның әйел портреті және Альбрехт Дюрердің "Құдай ана мен баласы" картинасы бар. Генри Пелхэм Клинтон, Ньюкаслдың 7-ші герцогы өрт кезінде кәмелетке толмағандықтан, 1880 жылы қорғаншылар Чарльз Барридің жаңа жоспарларын бекітті. 1884 жылы жұмыс әлі жалғасып жатқанда, екі үлкен қанат пен кіреберіс залын салуды күтіп тұрған уақытша фронт салынғаны хабарланды. Үйлердің басқа жақтары, соның ішінде бильярд бөлмесі де аяқталды. 1886 жылға қарай ғимарат көбінесе қалпына келтірілді, бірақ батыс жағының бір бөлігі әлі салынып бітпеген еді. Маңызды жақсартулардың бірі – көлге құйылатын канализацияны үйден бір шақырымнан астам қашықтықтағы Хардвик-Медоузға ауыстыру болды. 1912 жылы болған тағы бір өрт аз зиян келтірді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс пен Ұлы депрессия сарайды тастауға мәжбүр етті, ол осы кезеңдегі көптеген басқа үйлер сияқты 1938 жылы салық төлеуден жалтарту үшін бұзылды. Бұзу алдында 9-шы герцог үйдің ішіндегі заттарды қарыздарын өтеу үшін сатты. Герцогтық мүліктер мен жер активтерінің көп бөлігі 1927 жылы Ньюкасл герцогының Лондон және Форт-Джордж жер компаниясына (LFG) қарыздарды өтеу үшін сатылып, 1946 жылы Ұлттық трастқа өткізілді.
Мүліктік
Клумбер паркі орман, ашық дала және төбелі егістік жерлерді қамтиды, жалпы ауданы үлкен. Онда Еуропадағы ең ұзын қос қатарлы липа ағаштары бар. Бұл авеню 19 ғасырда Ньюкаслдың 5-ші герцогы салды және Клумбер көлінен гөрі ұзын созылады. Клумбер үйі орнынан оңтүстіске қарай және шығысқа қарай серпіліп жатқан, ирек өзен сияқты көл – Клумбер көлі. Көл 1980 жылдары және 2004 жылы көмір өндіру салдарынан шөгіп қалғаннан кейін жартылай қайта жаңартылды. Хардвик ауылы парктің ішінде, көлдің шығыс жағында орналасқан.
Қасиетті Мария шіркеуі
Қасиетті Мария шіркеуі, I санаттағы готикалық жаңғыру қапталы, Ньюкаслдың 7-ші герцогы салдырған.
Бау-бақшалар
Крикет алаңына шығысқа қарай орналасқан қабырғалы бақта 137,16 метрлік әйнек үйі бар. Оның ішінде пеларгониялар, жүзімдер мен Butia capitata пальмасы өседі. Бұрын, жергілікті көмірмен қыздырылатын еден астындағы жүйе арқасында, жыл бойы экзотикалық өсімдіктер өсірілген. Құбырлар әсем металл торлардың астында сақталған. Бақ жолдармен бөлінген, көкөністер, шөптер, жемістер, гүлдер және әсем гүлзар орналасқан. Бақта "Clayworth Prize Pink" сельдерейі сияқты жергілікті сорттар мен Ноттингемшир және Шығыс Мидлендс аймағынан 101-ден астам алма сорттары, оның ішінде "Sisson's Worksop Newton" алмасы өсіріледі. Бақта 135-тен астам жеуге жарамды сорттан тұратын раубарбаның үлкен коллекциясы бар. Бақтың төменгі жағына Cedar Avenue-ге апаратын темір қақпа арқылы қол жеткізіледі, бұл суық ауа мен ылғалдың бақтан шығуына және нәзік өсімдіктерге зиян келтіретін немесе өсу маусымын қысқартатын қырау қалыптасуына жол бермейді.
Клумбер парк көпірі
2018 жылдың наурыз айында саябақтың сәндік көпірі қасақана машинамен шабуылға ұшырап, ауыр зақымдануға ұшырады. Ұрланған деп күдіктелген машина жақын жерде өртеніп кетті. Ұлттық қордың мәлімдемесіне сәйкес, бұл "қасақана келтірілген зақым әрекеті" болып көрінеді. Поултер өзені үстіндегі I санаттағы көпір 1760 жылдары салынған деп есептеледі. Көпір көлік құралдары үшін мұрағатталған және тұрақты түрде жабық күйде қалады. Полицияның суға түсушілері оқу мақсатында өзенге түсіп, жүздеген сынық тастарды алып шықты. Көпірді тіреу үшін жүзбелі понтондық платформа салынды, ал тас қалаушылар 2019 жылдың қазан айында көпірді қалпына келтіру жұмыстарын бастады, бұл ретте көпірдің түпнұсқа фрагменттерінің бір бөлігі қолданылды. Көпір кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарынан кейін 2020 жылдың шілдесінде тек жаяу жүргіншілерге қайта ашылды. Көпір зақымдалғаннан бір аптадан астам соң, қоқыс контейнері, Ұлттық қорға тиесілі фургон және "Банк Хаус" деп аталатын сарай өртке ұшырады. Екі айдан кейін, мамыр айында, жақын орналасқан Хардвик ауылындағы соғыс ескерткішінен соғыста қаза тапқандардың есімдері жазылған алты қола тақташа ұрланды. Ескерткіш II санаттағы мұражай болып табылады және тақталар 100 жыл бұрын жасалған.
Ашық зерттеу орталығы
2009 жылдан бастап Heritage Lottery Fund-тан түскен 797 000 фунт стерлинг көлеміндегі грант, ескі тұрақ блогының бір бөлігі болған және ІІ санатқа жататын, бұрынғы сыра қайнату орнын (сырахананы) қайта жаңартуға және көрме-ашу орталығын құруға мүмкіндік берді.
Ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жер
1981 жылы бір аудан ғылыми-зерттеу арнайы қорғалатын табиғи аумақ деп жарияланды. Бұрынғы сарайдың төңірегінде көл мен батпақты жерлер, шабындықтар, құрғақ далалар және ерегізген жапырақты орман сияқты түрлі тіршілік орындары бар. Ерегізген ағаштар мен өлі, шіріген ежелгі ағаштар қоңыздарға қолайлы мекен етеді. Орман мен құрғақ дала құстары, оның ішінде түнгі құс, орман құсы, қызылқұс, қазқанат, суқұс және жабайы үйректер кездеседі. Көлдің төңірегіндегі жайылымдарға ежелгі ағылшын лонгхорн сиырлары мен Джейкоб қойлары енгізілді, бұл шабындықтарды басқару процесінің бір бөлігі және сирек мал тұқымдарын сақтау мақсатында жасалды. 2018 жылдың қаңтар айында Ұлттық қор Ineos компаниясының қоршаған ортаны басқару менеджеріне "шынайы ниетпен жазылған хат" жіберіп, одан парке келіп, тақтатас газының қорын іздеу жұмыстарын тоқтатуды сұрады.
Қол жеткізу және іс-шаралар
Негізгі тұрақ орнына жақын жерде, шатыры сабанмен жабылған, коттедж стиліндегі және рустикалық тілімделген ағаштармен қапталған крикет алаңы бар. Жол бойында көліктеріңізді тоқтатуға және пикник жасауға арналған үлкен ашық алаңдар орналасқан. Парк жаяу серуендеушілерге арналған, көлді айналатын бірнеше шақырымдық жолдар мен велосипед жолдары бар. Паркте велосипедтерді жалға алуға болады. Қонақтар орталығы ескі атқорада орналасқан, оның бір бөлігінде парктің тарихына арналған көрме, дүкен және мейрамхана бар. Басты липа аллеясынан шалқары кемпингтік жайлар орналасқан. Ұлттық велосипед желісінің 6-маршруты парктен өтеді, оны Шервуд орманымен және Шервуд Пайнспен байланыстырады. 2020/21 жылдары 350 000-нан астам адам Клумбер паркіне келді, бұл оны Ұлттық трастың ең көп танымал он мүліктің біріне айналдырды. 2013 жылдан бері әр сенбі сайын паркте паркур жарысы өтеді.