Кіріспе

Канадалық евангелистік христиан теологы Кларк Х. Пиннок (3 ақпан 1937 – 15 тамыз 2010) – христиан теологы, қорғаушы және автор. Ол Макмастер дінтану колледжінің жүйелі теология профессоры қызметінде зейнетке шыққан.

Теология

Пиннок ашық теизмнің жақтаушысы ретінде кеңінен танылса да, ол теологияның көптеген басқа салаларына да үлес қосты. Мысалы, Пинноктың жүйелі теология бойынша ең толық еңбегі – 1997 жылы «Christianity Today» кітап сыйлығының иегері атанған «Махаббат оты» кітабы болуы мүмкін. Онда ол теологияның түрлі аспектілерін Киелі Рух көзқарасынан зерттеді. Осы кітапта ол Үштік, Мәсіх, шіркеу, Құдаймен бірігу және аян туралы мәселелерді қарастырды. Оның теологиясы Үштікке негізделген, сонымен қатар ол құрбандық пен харизматикалық сипатқа ие болды. Ол протестантизм, пентикостализм, рим-католик және шығыс православиесінің ықпалында болды. «Құдайдың мейірімінің кеңдігі» атты кітабында Пиннок жақсы хабарды естімегендердің тағдыры туралы ойды зерттеді. Ол плюрализмнің және қатаң эксклюзивизмнің қазіргі теологиядағы маңызды мәселелер екенін айтты. Ол инклюзивизм деп аталатын ұстанымды қабылдады. Оның пікірінше, жалпы аянды тек айыптауға болады деу дұрыс емес, себебі Құдай жалпы және арнайы аянның да Раббысы. Ол құтқарылудың тек Мәсіх арқылы болатынын қуаттады, бірақ адамдар өздерінің алдынан келген жарыққа жауап бере алатынына да көз жүгіртті. Ол Мәліксадық сияқты мысалдар келтіре отырып, осыны Киелі кітаптарға сүйене отырып дәлелдеуге тырысты. Сонымен қатар, ол өлімнен кейінгі нанымға келу мүмкіндігін де ашық қалдырды. «Ең белсенді қозғалтқыш» кітабы – оның ашық теистік көзқарасын ең толық түсіндірген еңбегі. «Лабиринттің ізімен» кітабы қазіргі теологияның жағдайын талдап, алға жылжу жолын іздеді, ал Барри Калленмен бірлесіп жазған «Жазбалар принципі» кітабында Жазбаларға евангелистік тұрғыдан қарастырылды. Барри Каллен Пинноктың «Жаңаруға қарай саяхат» атты өмірбаянын да жазды. Кларк Пиннок тозақтың жойылғаны туралы көзқарасты қоса алғанда, тағы бірнеше мәселе бойынша мақалалар жазды. Онда ол дәстүрлі көзқараспен байланысты проблемаларды атап өтіп, анигиляционистік көзқарас Киелі кітапта негізделгенін көрсетті. Ол дәстүрлі көзқарас Құдайдың сипатын бұрмалап, Киелі кітапқа қайшы келетін болжамдарға негізделгенін айтты. Жанның мәңгілік емес екенін (жанның мәңгілік екендігі туралы идея Платоннан, емес Пауылдан келгенін) айтқандықтан, жанды жалмап жатқан отты және мәңгілік жойылғанды мәңгілікке жойылған деп түсіну қиын емес. Ол бұл әлі де өте маңызды мәселе екенін, себебі адам өзінің тағдырына жете алмайтын нәрсенің бәрін қалып қоюы мүмкін екенін атап өтті. Пинноктың қазасынан кейін «Christianity Today» журналы оның туралы былай деп жазды: «Ол мұқият зерттейтін, нақты ойлайтын, күшті дәлелдер келтіретін және түсініктің жемісті жолын тапқан жағдайда өз ұстанымын ерікті түрде өзгертетін адам ретінде танымал болды».

Белгілі қағаз

Стэнли Э. Портер және Энтони Р. Крос, редакторлар. Semper Reformandum: Кларк Х. Пинноктың құрметіне арналған зерттеулер, Карлайл, Камбрия: Paternoster Press, 2003.