Кіріспе

Жасушалардың пайда болуы мен қалыптасуын түсіндіретін ғылыми теория. Эволюциялық биологияда жасушалық (жасушалық) термині жасушалардың эволюциясын түсіндіретін теорияларда қолданылды, мысалы, жасушаға дейінгі теорияда, өмірдің ерте эволюциясы және бастапқы метаболизм (Wächtershäuser бойынша, темір-күкірт әлемінің гипотезасы метаболизмнің бірінші сценарийін қараңыз) көпфенотипті жасушаға дейінгі популяцияның эволюциясы арқылы өмірдің ерте әртарапталуына алып келді, ол біртіндеп пайда болды. Бұл сценарий бойынша, өмірдің үш домені толыққанды ата-бабалық «алғашқы жасушадан» немесе көбінесе соңғы жалпы ортақ ата-баба (LUCA) деп аталатын жасушалы организмнен емес, эволюциялап дамыған жасушаға дейінгі популяциядан пайда болды. Кандлер жасушалардың эволюциялық жетілу процесі арқылы біртіндеп эволюциялануын білдіретін ұғымды жасушалық ету терминімен енгізді. Бактериялар (Бактерия домені) үшін олардың сәтті тіршілік етуі, таралуы және геосфера мен гидросфераның барлық орталарында қоныстануы үшін алғышарт болуы мүмкін. және Хансон (1977). Бұл жасушалық (синцитиалдық) теория метазоандардың бірнеше ядросы бар бір жасушалы цилиаттан жасушалық процестен өту арқылы пайда болғанын айтады. Біріншіден, цилиат тамақтану үшін қарындық ауызды дамытып, барлық ядролар жасушаның бір жағына жылжыды. Екіншіден, эпителий ядролар арасындағы тосқауылдарды құрайтын мембраналар арқылы қалыптасты. Осылайша, көпжасушалы организм бір көп ядролы жасушадан (синцитий) пайда болды.

Турбеллариялық жалпақ құрттар

Синцициалдық теорияға сәйкес, кірпікшелі ата-тегі бірнеше жасушалану процестері арқылы қазіргі кезде белгілі турбеллариялық жалпақ құрттарға эволюциялады, сондықтан олар ең алғашқы метазоандар болып саналады. Жасушалану теориясы кірпікшелілер мен жалпақ құрттар арасындағы үлкен ұқсастықтарға негізделген. Кірпікшелілер мен жалпақ құрттардың екеуінде де кірпікшелер бар, екі жақты симметриялы және синцициалды. Сондықтан теория екі жақты симметрияның радиалды симметриядан бұрын пайда болғанын болжайды. Дегенмен, қазіргі биологиялық деректер метазоандардың ең алғашқы түрлері радиалды симметрияны көрсетсе, радиалды симметриялы жануарлар, мысалы, книдариялар екі жақты жалпақ құрттардан туындамауы мүмкін. Ең алғашқы көпжасушалы жануарлар жалпақ құрттар болған деген тұжырымға келсек, губкалар, ктенофорлар және книдариялар сияқты қарапайым организмдер күрделі жануарлардан пайда болған болуы мүмкін деген пікір туындайды. Алайда, қазіргі молекулалық зерттеулердің көпшілігі губкалардың ең алғашқы метазоандар екенін көрсетеді.

Өсімдік қабаттары бір мезгілде түзіледі

Синцициалдық теория ұрықтық қабаттар теориясын жоққа шығарады. Турбелларияның (Акоэла) даму барысында үш аймақ қалыптасады, бірақ ұрықтық қабаттар пайда болмайды. Осыдан ұрықтық қабаттар жасушалану процесінде бірдей қалыптасады деген тұжырым жасалды. Бұл, эктодерма, эндодерма және мезодерманың (күрделірек жануарларда) эмбрионды құрайтыны туралы ұрықтық қабаттар теориясына қайшы келеді.

Силиаттардың макро және микро ядросы

Метазоалардың ата-тегі цилиаттар емес екенін көрсететін көптеген дәлелдер бар. Цилиаттар екі түрлі ядроға ие: гермдік ядро ретінде қолданылатын микроядро және вегетативтік өсімді реттейтін макроядро. Мұндай ядролардың бөлінуі – цилиаттарға тән ерекшелік және жануарлар әлемінің басқа өкілдерінде кездеспейді. Сондықтан, цилиаттар метазоалардың ата-тегі болуы ықтимал емес. Бұл молекулалық филогенетикалық зерттеулермен расталған. Молекулалық филогенездерде цилиаттар ешқашан жануарларға жақын орналасқан емес.

Жүктелген сперма

Сонымен қатар, синцициалдық теория метазоалардың қамшылы сперматозоидтарын түсіндіре алмайды. Кірпікшелі ата-тегінде қамшылар жоқ болғандықтан және метазоаларда қамшылар бастапқыда пайда болған дегенге сену қиын, сондықтан синцициалдық теория қамшылы сперматозоидтардың пайда болуын түсіндіруді өте қиын жасайды.

Өсімдіктердегі синцитийдің жасушалануы

Синцитий клеткалықлану термині, мысалы, Poaceae (астық тұқымдастар), арпа (Hordeum vulgare) және күріш (Oryza sativa) эндосперміндегі жасуша даму процесі үшін пайдаланылады.