Питсхангер маңы: Джон Соун архитекторының үйі

Кіріспе

Ағылшын ауыл үйі

Питцхангер сарайы – неоклассикалық сәулетші сэр Джон Соанның үйі ретінде танымал ағылшын ауыл үйі. 1800 және 1804 жылдар аралығында Лондонның батысындағы Уолпол паркінде салынған Регент сарайы – сэр Джон Соанның өзі жобалаған, салған және онда тұрған сирек кездесетін және тамаша ғимараттың үлгісі. Соан оны қонақтарды қабылдауға арналған тұрғын кеңістік ретінде, сондай-ақ ұлдарынан бастап сәулетшілер әулеті үшін отбасылық үй ретінде жоспарлаған. Питцхангер сарайы мен галереясы 1987 жылы мұра нысаны ретінде құрылды, ал 1996 жылдан бері қазіргі заманғы өнер көрмелерін ұсынады. 2015 жылы Питцхангер сарайы I санаттағы ғимаратты Соанның бастапқы жобаларына сәйкес қайта жаңғырту және қазіргі заманғы галереяны жаңарту мақсатындағы ірі консервациялық жобаға байланысты жабылды. Үш жылдық жобаны Илинг кеңесі Питцхангер сарайы және галерея қорымен бірлесіп, Ұлттық лотерея мұра қорының қолдауымен жүзеге асырды. 2019 жылдың 16 наурызында Питцхангер сарайы мен галереясы қайта ашылды, Соанның 175 жылдан астам уақыттан бері алғаш рет түпнұсқа дизайны таныстырылды.

1800 жылға дейін

Бұл жерде кем дегенде он жетінші ғасырдың соңынан бері үлкен үй тұрған, ал сол кезде кішірек Пицхангер сарайы (әртүрліше жазылған) солтүстікке қарай шамамен бір шақырымдай жерде орналасқан. 1664 және 1674 жылдар аралығында Ричард Слейни қазіргі Пицхангер сарайы тұрған жердегі ғимарат үшін 16 ошақтық салымын төлеген. Бұл мәлімет мүліктің айтарлықтай үлкендігін көрсетеді. 1711 жылы ғимаратта тұратын Джон мен Мэри Уилмерлер үлкен қыздары Гризель Уилмерді (1692–1756) Джонатан Гурнеллге (1684–1753) үйлендіруге берді. (Самуэль Хоар кіші осы одақтан туған немере болды.) Ол алдымен саудагер болып, кейін "Гурнелл, Хоар және Харман" қалалық банкінің негізін қалау арқылы байлыққа ие болды. Осы неке арқылы үй оның жалғыз тірі қалған ұлы Томас Гурнеллге өтті, ол 1765 жылы Питс Хэнгер манор фермасын (ескі карталарда кейде Питтс Хэнгер деп жазылған) сатып алды. Питсхангердің қазіргі Медвейл жолының жанында орналасқан қарапайым "манор үйі" (жергілікті жерде көбінесе Питсхангер ауылы деп аталады) тұрғандықтан, оның оңтүстікке қарай бір шақырым жердегі әсем үйі Питсхангер Плейс деп аталды. 1768 жылы Джордж Дэнске үйге қосымша құрылыс салу тапсырылды, сол кезде жас Джон Соан, кейіннен Ұлыбританияның ең беделді сәулетшілерінің бірі, өзінің алғашқы сәулеттік тәжірибесін алды. Томас Гурнелл қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Джонатан II үйді мұраға алды. Ол 1791 жылы қайтыс болғаннан кейін, меншік құқығы оның кішкентай қызына өтті (бірақ сенімділікпен сақталды). 1799 жылға дейін үй жалға берілді, содан кейін сенімгерлер оны сатуға шешім қабылдады.

Сэр Джон Соан (1800-1810)

1790 жылдары Джон Соан Лондонда сәтті сәулет практикасын жүргізді, Англия банкіне сәулетші болып тағайындалды. 1794 жылы Соан, оның әйелі Элиза және екі ұлы Лондон орталығындағы 12 Линкольн Инн Филдс (қазіргі сэр Джон Соан мұражайының бөлігі) үйіне көшті, ол оған және оның қызметкерлеріне сәулет кеңсесі ретінде қызмет етті. 1800 жылдың басында Соан Лондон батысында отбасылық үй сатып алуға шешім қабылдады. Ол оны қонақтарды қабылдауға, сәулетші ретіндегі шеберлігін және өнер мен ежелгі заттар жинағын көрсетуге, сондай-ақ үлкен ұлына мирас қалдыруға арналған ауылдық вилла ретінде жоспарлады. Үйді арнайы салдыруды жоспарлағанмен, ол Пицхангерде әлеуеттілік көріп, кірпіш қалаушы шәкірттігі кезінде онда жұмыс істегендігіне байланысты оған қызығушылық танытты. 1800 жылдың 21 шілдесінде ол қолжетімді екенін естіген Пицхангерге барды және сенімділерге бүкіл мүлік үшін 4500 фунт стерлинг ұсынды; ұсыныс 1 тамызда қабылданды. Соан жаңа үйдің жобаларымен қарқынды жұмыс істеді, Соан мұражайында жүзден астам суреті сақталған. Ол үйдің ескі бөлігін және көптеген шаруашылық ғимараттарды бұзуды жоспарлады; алайда, Джордж Дэнс жобалаған екі қабатты оңтүстік қанатын сақтап қалды. Соан Дэнстің шәкірті ретінде Пицхангердің осы бөлігінде жұмыс істеді және оның әдемі интерьерін бағалады. Бұзу жұмыстары 1800 жылы басталды, үй Уолпол паркіндегі бастапқы орнында қалды. Соанның радикалды қайта құруының көп бөлігі 1803 жылдың соңына дейін аяқталды. 1804 жылы толыққан үйдің орталық бөлігінде Соанға тән көптеген ерекшеліктер бар: төртбұрышты және күмбезді төбелер, кіріктірілген айналар және ағаш панельдер. Соан ғимаратты шығысқа қарай римдік қираған үйлердің имитациясымен және ас үй блогымен (бәлкім, қолданыстағы ғимараттардың өңделуі) жалғастырды. Бұл шығыс бөлігіндегі ғимараттар 1901 жылға қарай немесе оған таяу уақытта бұзылды. Ғимараттың көптеген сәулеттік ерекшеліктері Линкольн Инн Филдс қаласындағы Лондондағы басты үйімен ортақ. Соан мұражайында қазір сақталатын көптеген картиналар мен классикалық ежелгіліктер жинағы бастапқыда Пицхангер сарайында орналасқан және осы жерде сатып алынған. Соан 1810 жылы үйді сатты: оның әйелі Элиза ауылда бақытсыз болды және ол екі ұлы Джон мен Джорджпен араздасып қалды. Пицхангерді өзінің сәулеттік әулетінің орталығы ретінде құру ниеті сәтсіз аяқталды, сондықтан Пицхангер бірнеше иесінен өтті, 1843 жылы ол Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Спенсер Персевальдың қыздарына үй болды. Соанның заманынан бері үй әртүрлі атаулармен белгілі болды – The Manor немесе Pitshanger Manor, бірақ қазір Соан берген, Z әрпімен жазылатын атауына ресми түрде қайта оралды. Pitshanger Village және Lane S әрпімен жазыла береді.

By the 1790s, John Soane had a successful architectural practice in London, holding the post of architect to the Bank of England. In 1794 Soane, his wife Eliza and their two young sons moved into 12 Lincoln's Inn Fields (now part of the Sir John Soane's Museum) in central London, which doubled as an architecture office for him and his staff. In early 1800, Soane decided to acquire a family country home to the west of London. Soane intended it as a country villa for entertaining guests, to showcase his skills as an architect and his collection of art and antiquities, and eventually for passing down to his elder son. Though he initially planned to have the house purpose built, he saw potential in Pitzhanger, likely due to his work there during his bricklayer apprenticeship. On 21 July 1800 he visited Pitzhanger, which he had heard was available, and offered the trustees £4,500 for the whole estate of ; it was accepted on 1 August. Soane worked vigorously on the designs of the new house, and over a hundred drawings for it are held by Soane's Museum. He planned for the demolition of the older part of the house and many of the outbuildings; however, he retained the two storey south wing designed by George Dance. Soane had worked on this element of Pitzhanger as an apprentice for Dance, and admired its elegant interiors. Demolition began in 1800, keeping its original position in Walpole Park. Most of Soane's radical rebuilding was complete by late 1803. Fully completed in 1804, the central section of the house displays many typical Soane features: quartered and canopy dome ceilings, inset mirrors, and wooden panelling. Soane continued the building to the east with mock Roman ruins and a kitchen block (perhaps an adaptation of existing buildings). The buildings in this eastern part of the site were demolished in or around 1901. The building's shares many architectural features with his main London home at Lincoln's Inn Fields. Much of Soane’s collection of paintings and classical antiquities now at the Soane Museum were bought for and originally housed in Pitzhanger Manor. Soane sold the house in 1810: his wife Eliza was unhappy in the country and he had fallen out with his two sons, John and George. His intention for Pitzhanger as the seat of his architectural dynasty was unsuccessful, and so Pitzhanger passed through several owners until in 1843 it became home to the daughters of Spencer Perceval, a former UK Prime Minister. Since Soane's time, the house has been referred to variously as The Manor, or Pitshanger Manor, but has now formally reverted to the name given to it by Soane, spelt with a Z. Pitshanger Village and Lane remained spelt with an S.

Элинг кеңесі (1900-1985 жж.)

1900 жылы үйді Илинг қалалық округі кеңесі 40 000 фунт стерлингке сатып алды, оның төрттен бірі Миддлсекс округі кеңесінен бөлінді. Үйдің жаңа мақсаты – тегін қоғамдық кітапхана қызметін атқару еді. Алайда, ғимаратты қайта жаңарту жұмыстары 1901 жылдың мамыр айында соңғы тұрғыны Фредерика Персеваль қайтыс болғаннан кейін ғана басталды. Қайта жаңарту жұмыстарының бір бөлігі – асхананың батысындағы жерді кеңейтіп, шатырын қисайған шифермен жабу болды. Дегенмен, бұл бөлме Джордж Дэнстің бастапқы жобасынан қалған жалғыз нәрсе еді. Кеңес бас геодезисті Чарльз Джонсты қолданыстағы таңғы ас бөлмесінің жанына қосымша ғимарат жобалауды тапсырды. Дэнс асхана терезелерін биік пішінде жасағандықтан, олардың үстіне жартылай дөңгелек кірпіш аркалар орнатқандықтан, шыны және жақтаулары алынып тасталды. Олардың орнына жаңадан салынған қосымшаға үш үлкен аркалы жаяу өтуге арналған есік ашылды. Архитектуралық стильдердің үйлесімсіздігін болдырмау үшін Джонс жаңа қосымшаның көршісінің дерлік айнасы болғанын, оны жалғастыратын аркалар арқылы анық көруге болатынын талап етті. Үйдің солтүстік жағында Джонс қызметшілердің бөлмелерін бұздырып, әшекейлі жалған римдік қираған жерлерді алып тастады. Жаңа кітапхананы орналастыру үшін тазартылған орынға ғимарат салынды. Ол үйдің қалған бөлігімен үйлесімді болу үшін сондай-ақ аркалы терезелермен жасалды. Портиктің портланд тасымен шеңберленген алқабына «Кітапхана» деген жазу қашалды. Ол 1902 жылдың сәуір айында жұртшылыққа ашылды. 1938–40 жылдары кітапхана ғимараты жаңа, сәл үлкен ғимаратпен ауыстырылды, ол бүгінде Пицхангер галереясы болып табылады. Кітапхана 1984 жылы көшірілді, ал 1985 жылы қайта жаңарту жұмыстарының бірінші кезеңі басталды.

PM галереясы және үйі (19872012)

1987 жылғы қаңтарда жартылай қалпына келтірілген үй Лондонның Элинг ауданының негізгі мұражайы ретінде қайтадан көпшілікке ашылды. 1996 жылы ол 1939 жылғы үйге қосылған жаңа бөлімде және үйдің ішінде заманауи өнер көрмелерін көрсетуді бастады. Кейін ол PM Gallery & House деп аталды. 2000-жылдардың ортасынан бастап, көрмелерді толықтыратын білім беру бағдарламасы іске асырылды, ол Элингтен және одан тыс жерлерден келген барынша көп көрерменге қызмет етті. Бұл орын сондай-ақ тойлар мен шараларды өткізуге танымал айналды. 2008 жылы Пицхангерді Соанның бастапқы жобасына жақындату мақсатында қалпына келтіру жобасының екінші кезеңін жоспарлау басталды және 2015 жылғы наурыз айында ауқымды консервациялау жобасы үшін жабылды.

Қайта қалпына келтіру (20122019)

2012 жылы Элинг кеңесі Пицхангер сарайын және іргелес галереяны қалпына келтіру және сақтау үшін ірі жобаны бастады. Pitzhanger Manor Heritage Lottery Fund (HLF) -тан 275 000 фунт стерлингтік бірінші кезеңдік даму грантын алды және үйді қалпына келтіру жоспарлары бойынша Pitzhanger Manor & Gallery Trust және Heritage Lottery Fund-пен бірлесіп жұмыс істеді. Жобаның мақсаты – ғимараттың бай тарихын ашып, Пицхангер сарайын сэр Джон Соанның сәулеттік көрінісіне қайта келтіру. Бұдан өзге, ғимаратқа толық қолжетімділік қамтамасыз етілді, Соанның асүй бақшасының орнына заманауи кафе-ресторан салынды, ал галерея үлкен көлемдегі көрмелерге мүмкіндік беру үшін экологиялық бақылаумен жабдықталған А сыныпты кеңістікке дейін жаңартылды. Шатыр қайтадан салынды және үлкен шатыр жарығы қалпына келтірілді. Жобаның жетекші сәулетшілері болып Jestico + Whiles архитектуралық бюросы тағайындалды, олар мұраны сақтау мамандары Julian Harrap Architects-пен бірге жұмыс істеді. Оларға Quinn London Ltd. басшылығымен мамандандырылған мердігерлердің үлкен тобы көмек көрсетті. Jestico + Whiles сонымен қатар қоршалған бақта жаңа кафе-ресторанды және қолданыстағы ойын алаңының жанында жаңа білім беру орталығын жобалады.

Пицхангер Қонысы және галереясы (2019 қазір)

2019 жылдың 16 наурызында Пицхангер сарайы мен галереясы кеңейту және қалпына келтіру жұмыстары аяқталғаннан кейін көпшілікке қайта ашылды. Жобаның нәтижесінде сарайдың көп бөлігі Соаненің бастапқы дизайнына жақын қалпына келтірілді, сонымен қатар жақын орналасқан галерея да жаңартылды. Қазіргі заманғы суретшілердің, дизайнерлердің және сәулетшілердің туындыларынан үш көрме жылына ұсынылады, бұл арқылы сэр Джон Соаненің еңбектеріне жаңа көзқарас ұсынылады. Ауқымды консервациялық жұмыстармен қатар, сарайда жаңа сыйлық дүкені, жақсартылған көрме алаңы және жаңа түсіндіру материалдары бар. Жаңа кафе-ресторан, Soane’s Kitchen, 2018 жылдың шілдесінде ашылды. Social Pantry басқаратын Soane’s Kitchen күні бойы тамақ және сусын ұсынады. 2015 жылы ашылған жаңа оқу орталығы – The Rickyard, Элинг кеңесінің басқаруында және жиі Пицхангер шаралары мен семинарларын өткізеді. 2012 жылы Элинг кеңесімен құрылған, қалпына келтіру жобасын бақылау үшін құрылған Pitzhanger Manor & Gallery Trust деп аталатын тәуелсіз қайырымдылық қоры құрылды. Сер Шерард Коупер Коулз төрағалық ететін және он үш сенімдісі бар Trust Пицхангерді қалпына келтіру үшін қаржы жинады. Наурыз айында қайта ашылғаннан кейін Trust бұл орынды қоғамдық демалыс орны ретінде басқаруды өз міндетіне алды.

Қонысы (1804)

Соане сәулет стиліне тән Пицхангер Манорының дизайны жоғары дәрежеде неоклассикалық болып табылады, итальяндық Ренессанс архитектурасының элементтерімен және Соанеге тән стильдік тәсілдермен ерекшеленеді. Соан римдік-грек өнері мен архитектурасынан шабыттанды, оларды жиі өз неоклассикалық дизайндарында қолданды. Соан жақында Grand Tour сапарында болғандықтан, Пицхангер осы стильдік әсердің көрнекті үлгісіне айналды. Манордың неоклассикалық ерекшеліктеріне мыналар жатады: меандрлар, кариатидтер, иондық бағаналар, лавр шоғырымен бейнеленген иконографиялық бүркіттер және тағы басқалар. Ол әсіресе Италиядағы Константиннің Трибунал аркасы сияқты орындардан Пицхангерді жобалау кезінде шабыт алды. Бұл архитектура ол манор ішінде сақтаған классикалық антиквариаттар жинағымен үйлесімді болды. Ренессанс Италиясының, әсіресе Палладиан архитектурасының ықпалы, Би қанатын есептемегенде, оның дерлік шаршы пішіндес дизайнында көрінеді. Соан осы ықпалдарды өзінің сәулет мотивтеріне енгізді: ол күмбезді төбелерді, жарық пен көлеңкені шебер пайдалануды, сондай-ақ экономикалық және оптикалық тәсілдерді қолданды.

Элинг соғыс мемориалы (1919)

Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуын белгілеген атысты тоқтату туралы келісімнен кейін, соғыста қаза тапқан Элинг тұрғындарына ескерткіш орнату туралы шешім қабылданды. Ұзақ талқылардан соң, Пицхангер сарайының сыртындағы жер ескерткіш орнатуға лайықты орын ретінде таңдалды. Ескерткіш екі қабырғасы бар қақпа түрінде салынбақ болды, олардың әрқайсысына қаза тапқандардың есімдері жазылатын еді. Сондай-ақ, ескерткішке дейін созылатын жолдың бойында ағаштармен көмкерілген аллея да салыну жоспарланған. Ескерткіштің авторы – Элингте тұрған архитектор Леонард Шуффри, ал оның ұлы Гилберт осы ескерткіште мәңгі есте қалды. Пьедесталдар Спенсер Персивальдың бұрынғы шалғайдағы үйі – Елм Гроувтен әкелінді. II санаттағы қақпаға келесі жазу ойылған:

Ескерткіш кейіннен Екінші дүниежүзілік соғысында қаза тапқан жергілікті тұрғындардың есімдерін қоса кеңейтілді.

Өнер және суретшілер

Пицхангер сарайы сэр Джон Соанның 200 қонақты тойтарылатын елдік вилласы ретінде жоспарланған. Соанның қонақтарының арасында көрнекті, қабілетті өнерпаздар болды: Джон Флэксман, Нэнси Сторас, Мэтью «Монах» – осылар Регент дәуірінің белгілі тұлғалары еді. Жасырақта Дж.М.У. Тернердің де Соанмен бірге Манордің көлдерінде балық аулағаны айтылады, бұл көлдер қазір Уолпол паркіне қарасты. Соан отбасы заманауи өнер туындыларын да жинады. Элиза Соан 1802 жылы Кристис аукционында Уильям Хогарттың «Дөңгелектілердің тағдыры» картинасын сатып алды, ол Манордың кішкентай суретханасында ілінген деп саналады. Жақында осы картиналар сериясы 2020 жылдың наурыз айында Пицхангерде қайтадан көрсетілетіні жарияланды, бұл галереяның 2019 жылы қайта ашылғанына бір жыл толуына орай ұйымдастырылған үшінші маңызды көрме.

Фильмдер мен теледидар орындары

Pitzhanger-дің нағыз дәуірлік келбеті фильм түсіру орны ретінде тіркелген және оны жалдауға болады. Ол сонымен қатар Ealing Studios-қа жақын орналасқан. Онда төмендегілер көрсетілген:

The Importance of Being Earnest (2002) фильмінде Джуди Денч, Руперт Эверетт және Колин Ферт түскен. Бұрын қалпына келтірілген Джордж Дэнс қанаты мен оның Викториялық қосымшасы пайдаланылды. Биограф (First Biography Films, 2000). Питцхангер сарайы Кенсингтон сарайының орнына қолданылды. Питшенгер галереясы (сол кездегі атауы) 1990 жылдардағы өмірбаяншы Эндрю Мортон (Пол МакГанн ойнады) туралы драмада Тейт галереясы ретінде пайдаланылды. Kavanagh QC (Carlton TV, 1998). Питцхангер галереясы Король соты ретінде бейнеленді, төбе шамдарынан басқа барлық декорациясы толықтай жасалған. Doctor Who: More Than 30 Years in the TARDIS (BBC, 1993 жылғы 7 қараша, жексенбі). Сара Джейн Смит (Елизавета Слэйден ойнады) және оның қызы Сейді Стивен Мэнсфилд сомдаған сонтараннан қашып құтылуда. Бұл қысқа эпизод мерейтойлық бағдарламаға түсірілді, ол деректі фильм түрінде жасалған.