Кіріспе
Phyllanthus – Phyllanthaceae тұқымдасының ең ірі туысы. Бұл туыстағы түрлердің саны 750-ден 1200-ге дейін бағаланады. Phyllanthus өсімдіктерінің өсу формаларының ерекше әртүрлілігі бар, оның ішінде бір және көп жылдық шөптер, бұталар, өрмелер, суда жүзетін өсімдіктер және қалың сабақты суккуленттер кездеседі. Кейбір түрлерінде жапырақ сияқты жалпақ сабақтары – кладодтар болады. Гүлдік морфологиясы мен хромосомалық саны әртүрлі, сондай-ақ тұқымдық өсімдіктердің ішіндегі ең кең тозаң түрлерінің спектрін қамтиды. Әртүрлілігіне қарамастан, Phyllanthus түрлерінің көбі "филлантоидты тармақтану" деп аталатын өсу түрін көрсетеді, онда тік сабақтар жапырақты, гүлді (гүл жаратын), плагиотроптық (көлденең немесе көлбеу) сабақтарды дамытады. Басты (тік) сабақтағы жапырақтар "катафиллдер" деп аталатын қабыршақтарға дейін азаяды, ал басқа сабақтардағы жапырақтар қалыпты дамиды. Phyllanthus Жер шарындағы барлық тропикалық және субтропикалық аймақтарда таралған. Бұл туысты алғаш рет 1753 жылы Карл Линней сипаттаған, бірақ типтік түрі анықталмаған. Phyllanthus туысының бұл кеңейтілген нұсқасы 32 қытайлық (және солтүстік Индоқытайлық) түрлерін қоса алғанда, кішірек туыстарға бөлінуі мүмкін. Туысты толық қайта қарау, оның ішінде жаңа классификация, негізгі топтарды терең молекулалық зерттеуден кейін жүргізілуде.
Phyllanthus is the largest genus in the plant family Phyllanthaceae. Estimates of the number of species in this genus vary widely, from 750 to 1200. Phyllanthus has a remarkable diversity of growth forms including annual and perennial herbs, shrubs, climbers, floating aquatics, and pachycaulous succulents. Some have flattened leaflike stems called cladodes. It has a wide variety of floral morphologies and chromosome numbers and has one of the widest range of pollen types of any seed plant genus. Despite their variety, almost all Phyllanthus species express a specific type of growth called "phyllanthoid branching" in which the vertical stems bear deciduous, floriferous (flower bearing), plagiotropic (horizontal or oblique) stems. The leaves on the main (vertical) axes are reduced to scales called "cataphylls", while leaves on the other axes develop normally. Phyllanthus is distributed in all tropical and subtropical regions on Earth. Phyllanthus was first described by Carl Linnaeus in 1753, but the type was not designated. This enlarged version of Phyllanthus might eventually be divided into smaller genera, including 32 Chinese (and northern Indochinese) species. A complete overhaul of the genus, including a new classification is currently underway, following a recent indepth molecular treatment of major groups included.
Қалдық деректері
Польшаның Батыс Карпаттарындағы Новый Сач алқабының орта миоцендік тұщы су шөгінділерінен алынған бұрғылау үлгілерінен Phyllanthus туысына жататын екі қазба тұқым табылды. Бұл тұқымдар Батыс Сібірдегі олигоцен және миоцен дәуірлеріне жататын †Phyllanthus triquetra және †Phyllanthus compassica қазба түрлерінің тұқымдарымен ұқсас. Phyllanthus қазбалары Польшадағы бірнеше миоцен және плиоцендік жерлерде белгілі.
Аңтану биологиясы
Филант өсімдіктері тозаңдану биологиясы және коэволюция салаларында маңызды, себебі олардың кейбір, бірақ барлық емес түрлері Epicephala (жапырақ гүлдері) туысындағы көбелектермен ерекше өзара байланысқа ие. Көбелектер гүлдерді белсенді тозаңдандырады. Ағаштың көбейе алатын тұқымдарын қамтамасыз ете отырып, көбелектер гүлдердің жұмыртқалықтарына жұмыртқа салады, онда олардың дернәсілдері дамитын тұқымдардың бір бөлігімен қоректенеді. Epicephala-ның басқа түрлері Glochidion және Breynia туыстарындағы кейбір өсімдіктердің тозаңдаушылары болып табылады, олардың екеуі де филогенетикалық тұрғыдан Филант ішінде орналасқан.
Ғылыми-зерттеу және дәстүрлі медицина
P. emblica жемісі, әсіресе таниндерге бай болуы себепті, дәстүрлі медицинада қолданылып келеді және оның мүмкін биологиялық қасиеттері зерттелуде. Осы туыстың жапырақтары, тамырлары, сабақтары, қабығы мен жидектері лигнандар және басқа да фитохимиялық заттарды қамтиды.