Кіріспе
Термодинамикалық процесс - қоршаған ортаға энергияны бөліп беретін процесс. Термодинамикада экзотермиялық процесс – жүйеден қоршаған ортаға энергияны бөліп беретін термодинамикалық процесс немесе реакция, көбінесе жылу түрінде, бірақ сондай-ақ жарық (мысалы, ұшқын, жалын немесе жарқыл), электр энергиясы (мысалы, батарея) немесе дыбыс (мысалы, сутекті жаққанда естілетін жарылыс) түрінде де болуы мүмкін. Экзотермиялық терминін алғаш рет 19 ғасырдағы француз химигі Марселин Бертело қолданған. Экзотермиялық процеске қарама-қарсы процеске эндотермиялық процесс жатады, ол энергияны көбінесе жылу түрінде сіңіреді. Бұл түсінік физикалық ғылымдарда химиялық реакцияларға жиі қолданылады, онда химиялық байланыс энергиясы жылу энергиясына (жылуға) айналады.
In thermodynamics, an exothermic process is a thermodynamic process or reaction that releases energy from the system to its surroundings, usually in the form of heat, but also in a form of light (e. g. a spark, flame, or flash), electricity (e. g. a battery), or sound (e. g. explosion heard when burning hydrogen). The term exothermic was first coined by 19th century French chemist Marcellin Berthelot. The opposite of an exothermic process is an endothermic process, one that absorbs energy usually in the form of heat. The concept is frequently applied in the physical sciences to chemical reactions where chemical bond energy is converted to thermal energy (heat).
Эндотермиялық
Эндотермиялық реакция немесе жүйеде реакция кезінде энергия қоршаған ортадан алынады, көбінесе жүйедегі энтропияның қолайлы өсуімен қамтамасыз етіледі. Эндотермиялық реакцияға мысал – алғашқы медициналық жәрдемге арналған салқын пакет, онда екі химиялық заттың реакциясы немесе біреуінің екіншісінде еруі үшін қоршаған ортадан калориялар қажет, соның салдарынан реакция пакетті және қоршаған ортаны олардан жылуды сіңіру арқылы салқындатады. Фотосинтез – өсімдіктерге көмірқышқыл газы мен суды қантқа және оттегіге айналдыруға мүмкіндік беретін процесс. Бұл эндотермиялық процесс: өсімдіктер күн сәулесінен энергияны сіңіріп алып, оны эндотермиялық, әйтпесе өздігінен жүрмейтін процесске пайдаланады. Сақталған химиялық энергия кері (өздігінен жүретін) процесс арқылы босатылуы мүмкін: қантты жағу, нәтижесінде көмірқышқыл газы, су және жылу (сәулелену энергиясы) пайда болады.
Химиялық реакцияларға әсері
Химиялық экзотермиялық реакциялар, әдетте, эндотермиялық реакциялардан гөрі өздігінен жүруге бейім. Экзотермиялық термохимиялық реакцияда жылу реакцияның өнімдері ретінде көрсетілуі мүмкін.