Кіріспе

Америка Құрама Штаттары мен Канададағы кәсіподақтар

Көпір, құрылыс, әшекейлік және нығайту темір жұмысшыларының халықаралық қауымдастығы – АҚШ және Канададағы кәсіподақ, ол негізінен құрылыс жұмыскерлерін, сондай-ақ кеме жасау және металл өңдеумен айналысатын қызметкерлерді білдіреді, оқытады және қорғайды.

Шығу тегі

Одақ 1896 жылғы 4 ақпанда Питтсбург қаласында (Пенсильвания штаты) Бостон (Массачусетс штаты), Буффало (Нью-Йорк штаты), Чикаго (Иллинойс штаты), Кливленд (Огайо штаты), Нью-Йорк қаласы (Нью-Йорк штаты), Детройт (Мичиган штаты), Филадельфия (Пенсильвания штаты) және Питтсбург қалаларындағы жергілікті кәсіподақтардың 16 делегаты қатысқан отырыста құрылды. Осы жергілікті кәсіподақтар, сондай-ақ кейін құрылғандар өздерінің тәуелсіздігін қатты қорғады және олардың ықпалын азайтатыны үшін кем дегенде бір ұлттық шартты – American Bridge Company компаниясымен жасалған шартты қабылдаудан бас тартты. Ішкі даулардың салдарынан, құрылғаннан кейін көп ұзамай Америка Еңбек Федерациясына қосылған одақ 1901 жылы федерациядан шығып, екі жылдан кейін қайтадан қосылды. Ол 1908 жылы құрылған AFL құрылыс саласы департаментінің негіз қалаушыларының бірі болды.

Темір өңдеу тарихы

Темірден жұмыс жасау – 19 ғасырдың соңына қарай пайда болған шеберлік, ол темір көпірлер мен қалың қабатты ғимараттарда заманауи болаттың қарқынды қолданылуының нәтижесі. Бұл жұмыс бұрын да, қазір де өте қауіпті; 19 ғасырдың аяғында жыл сайын жүздеген темір жұмысшылары қаза болып жүрді. Сол кездегі темір жұмысшыларының арасында айтылатын мақалдың бірі: "Бізді өлтіреді, бірақ көбінесе өле бермейміз".

Жұмыс берушілермен күрес

Бірқатар жұмыс берушілер ХХ ғасырдың басында AFL құрамына кіретін шеберлік кәсіподақтарын жоюға тырысты, "ашық есік саясатын" қолдану арқылы, яғни кәсіподаққа мүшелікке қарамастан жұмысқа алуға талап етті. Теміршілер сияқты шеберлік кәсіподақтары, еңбек күшін бақылау арқылы кәсіподақ жалақысын және еңбек жағдайларын сақтап келді, ал "ашық есік" саясаты жұмыс берушіге кез келген жалақы мөлшерін белгілеуге және жұмысқа алу кезінде кәсіподақ мүшелерін кемсітуге мүмкіндік берді. Теміршілер 1903 жылы АҚШ Төтеншелік Корпорациясының бір бөлігі болған "Ambridge" (Америка Көпір Компаниясы) ашық есік талаптарын сәтті тойтарды. 1905 жылы кәсіподақтың Ambridge компаниясымен жасасқан ұжымдық шарт мерзімі бітіп, Ambridge және Ұлттық Құрылысшылар Ассоциациясының басқа мүшелері кәсіподақ мүшелерін жұмысқа алмауға көшті және кәсіподаққа тыңшылар жіберіп, оның ішіндегі ақпаратты жинауға кірісті. Теміршілер наразылық білдіріп ереуілге шыққанда, жұмыс берушілер пикетке тыйым салатын немесе оны тиімсіз ететін бұйрықтар мен жергілікті ережелер алды. Ашық есік саясатының талаптары бүгінге дейін сақталып келеді. Кәсіподаққа қосылмаған темір өңдеуші компаниялар кәсіподақтың жұмыстарын иелену үшін бәсекелеседі, бірақ кәсіподақ емес сағаттық жалақы кәсіподақтың мөлшеріне негізделген.

Лос-Анджелес Таймс газетінде болған бомбалық шабуыл

1908 және 1911 жылдар аралығында жұмыс орындарында 87-150 бомбалау оқиғасы болды, оның ішіндегі кейбіреулерін кәсіподақ мүшелері жасады. Ең әйгілісі, және адам өліміне әкелген жалғыз оқиға, 1910 жылдың 1 қазанында «Лос-Анджелес Таймс» газетінің жиырма қызметкерінің қаза болуына себеп болды. «Times» газетінің баспагері Харрисон Грей Отис еңбек одақтарының қатал қарсыласы және Лос-Анджелестегі «ашық есік» қозғалысының негізгі қолдаушысы болды. Детройт қаласында билік Джеймс Б. Макнамара мен Орти Макманигалды динамит толтырылған чемоданмен ұстап алды. Екеуі де Темір жұмысшылар одағында маңызды лауазымдарда тұрды. Макманигал бірнеше динамит жарылысын мойындады және жарылыстарды ұйымдастырған адам ретінде одақтың қазынашы-хатшысы Джон Дж. Макнамараны көрсетті. Джеймс пен Джим Макнамара бауырлар еді, ал Джон Джеймске бомбалауды қаржыландыру үшін одақтың қазынасынан айына 1000 доллар берді. Бұл оқиғаны Темір жұмысшылар одағының бомбалауын Америка тарихындағы ең ірі ішкі терроризм актісі деп сипаттады, сондай-ақ «Лос-Анджелес Таймс» газетінің бомбалауы және одан кейінгі сот процестері Лос-Анджелес аймағындағы еңбек одақтарының күшінің күрт төмендеуіне әкелді.

AFL, жұмыс берушілер және IWW-мен күрес

Теміршілер көп ұзамай AFL және әсіресе Американың ағаш ұсталары мен жобалаушыларының біріккен бауырластығымен соғысқа қатысты. Ағаш ұсталары көптеген аймақтарда негізінен теміршілер атқаратын үйінді қағу жұмыстары оларға тиесілі деп мәлімдеді және Құрылыс кәсіптері департаментін олармен келісуге көндірді. Теміршілер бұл жұмыстан бас тартқандықтан, AFL 1917 жылы оларды мүшеліктен шеттетуге мәжбүр болды. Кейіннен, Lathers сияқты басқа кәсіподақтар да тарихи түрде теміршілер атқаратын жұмыстар енді оларға тиесілі деп таластады. Жұмыс берушілермен күресте басқа AFL кәсіподақтарының қолдауын ала алмаған теміршілер келесі жылы мойынсұнып, көпір салумен байланысты жұмыстарды қоспағанда, үйінді қағу жұмыстарын ағаш ұсталарына берді. Бұл келіспеушіліктер 1921 жылы Америкалық жоспарына қарсы тұру мақсатымен шақырылған Нью-Йорк қаласындағы теміршілер ереуілінің сәтсіз аяқталуына белгілі бір дәрежеде себеп болды. Бұл жоспар еңбек қозғалысының алдыңғы онжылдықтағы, әсіресе құрылыс саласындағы көптеген жемістерін жоққа шығарды. Ереуіл сәтсіз аяқталғаннан кейін, кәсіподақ жұмыс берушілерді сотқа берді, бірақ ол да сәтті болмады. Кәсіподақ аман қалды, бірақ бұрынғыдан әлсіреген күйде. Кәсіподақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде батыс жағалаудағы бірнеше жергілікті ұйымдарда көшбасшылықты қамти алған Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылармен де күресті. Халықаралық президент Моррин наразылық білдірген бірнеше жергілікті ұйымдарды қуды да, қалғандарын сотқа беріп, олардың мүлкін қайтаруға тырысты. 1928 жылға қарай бүлік тоқтатылды.

Ұлы депрессия және жаңа келісім

1930 жылдардың басында кәсіподақ шамамен жарты мүшесін жоғалтты. Дэвис-Бейкон заңының қабылдануы федералдық құрылыс жобаларындағы еңбекақының нормативтік мөлшерін төлеуді міндеттегенімен, жұмыс тапшылығының өте қиындығы кейбір жұмыс берушілерге өз қызметкерлерін жұмыста сақтап қалу үшін олардан пара алуға мүмкіндік берді. Көптеген кәсіподақ мүшелері жұмыс іздеу үшін жүк вагондарына мініп сапарлады. Сонымен қатар, кәсіподақтың бұрынғы қарсыласы – ағаш өңдеушілер кәсіподағы, оған қарсы аумақтық соғысын жаңартты. «Жаңа мәміле» кезеңі және Рузвельт әкімшілігінің мыңдаған теміржолшылар мен басқа құрылысшыларды жұмысқа орналастырған «Жұмыс прогресі әкімшілігі» атты мемлекеттік жобасының арқасында жағдай біршама жақсарды. Кәсіподақ, әсіресе ішкі өндіріс цехтарында, жаңа құрылған Өнеркәсіптік ұйымдар конгресінен туындаған бәсекелестік қатеріне байланысты ұйымдастыруға белсенділік танытты. Кәсіподақтың мүше саны 1940 жылға қарай 40 000-ға дейін баяу өсті.