Радио хабарларын ұйымдастыру және даму тарихы

Кіріспе

Радио бағдарламалау – коммерциялық және мемлекеттік радио хабарларын тарату үшін радиостанциялар арқылы радио мазмұнының кестесін жоспарлау және ұйымдастыру процесі.

Тарих

Радионы алғашқы ойлап тапқандар, Гульельмо Маркони заманынан бастап, оны телефон мен телеграфты пайдалану мүмкін болмайтын сымсыз байланыс тапсырмаларында қолдануды күткен, себебі бір нүктеден екінші нүктеге мыс сымдарды тартуда қиындықтар туындаған, мысалы, кемеден жағалауға хабарласу. Бұл өнертапқыштар радионың үлкен ойын-сауық және ақпарат құралына айналып, жыл сайын радио жарнамасы мен демеушілік арқылы көптеген миллион долларлық табыс табатынына ешқандай үміт еткен жоқ. Осы жаңа қолданыстар 1920 жылдан кейін Дэвид Сарнофф, Ұлттық телерадиокомпанияны (NBC) құрған, және Уильям С. Пейли, Колумбия телерадиокомпаниясын (CBS) құрған сияқты кәсіпкерлердің арқасында пайда болды. Бұл хабар тарату (тар мағынадағы хабар таратудан ерекшеленеді) бизнес ұйымдары желілік серіктес станциялар деп аталды, өйткені олар әртүрлі қалаларда орналасқан жеке станциялардың шалқақ тізбектерінен тұрады, барлығы стандартты жүйемен берілетін материалды, көбінесе келісілген уақытта синхронды түрде тарататын. Кейбір радиостанциялар желілерге тиесілі және басқарылды, ал қалғандары желілермен байланыстағы кәсіпкерлерге тиесілі тәуелсіз радиостанциялар болды. Жарнама берушілерге уақыт бөліктерін сату арқылы бұл құрал тез арада пайдалы болды және тыңдаушыларға радио қабылдағыш жинағына инвестиция салса, өнімдерін тегін ұсынды. Жаңа құрал 1930 жылдарға қарай тез өсіп, аудиторияның мөлшерін де, табысын да едәуір арттырды. Осы алғашқы жылдары, корпорациялар жарты сағаттық радио бағдарламаны толығымен демеушілік етіп, бағдарламаның басында және соңында жарнамаларын орналастыру қалыпты жағдай болды. Бұл 20 ғасырдың соңында теледидар мен радиода қалыптасқан үлгіге қайшы келеді, онда көптеген демеушілерге уақыттың шағын бөліктері сатылды және ешбір корпорация сирек жағдайларды қоспағанда, бүкіл бағдарламаның демеушілігін талап етпеді немесе қаламады. Соңғы жарнамалар бағдарламаның жалпы уақытының үлкен бөлігін алды, бұл бұрынғыға қарағанда әлдеқайда көп болды. Радионың алғашқы кезеңінде мазмұн әдетте комедия, драма, жаңалықтар, музыка және спорттық репортаждардың үйлесімін қамтыды. Радиодағы түрлі бағдарламалар сол кездегі ең танымал Голливуд жұлдыздарын қамтыды. 1920 жылдары радио музыкалық ойын-сауыққа бағытталды, ал Grand Ole Opry 1925 жылы басталып, одан бері кантри музыкасын таратумен айналысып келеді. Радиодағы драмалық сериалдар (soap operas) 1930 жылы АҚШ-та "Бейнелі армандар" (Painted Dreams) сериалымен басталды. 1924 жылы премьерасы өткен және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ғана тоқтатылған норвеждік балалар бағдарламасы Lørdagsbarnetimen, 2010 жылы өндірісі тоқтағанға дейін әлемдегі ең ұзақ радиошоу болды. 1950 жылдардың басында теледидар бағдарламалары радиодағы комедия, драма және түрлі шоулардың танымалдылығын азайтты. 1950 жылдардың соңына қарай радио хабарларын тарату қазіргі формасын алды, негізінен музыкаға, сөйлесуге, жаңалықтарға және спортқа бағытталды, бірақ драма, әсіресе BBC-де әлі де естіледі.

The original inventors of radio, from Guglielmo Marconi's time on, expected it to be used for one on one wireless communication tasks where telephones and telegraphs could not be used because of the problems involved in stringing copper wires from one point to another, such as in ship to shore communications. Those inventors had no expectations whatever that radio would become a major mass media entertainment and information medium earning many millions of dollars in revenues annually through radio advertising commercials or sponsorship. These latter uses were brought about after 1920 by business entrepreneurs such as David Sarnoff, who created the National Broadcasting Company (NBC), and William S. Paley, who built Columbia Broadcasting System (CBS). These broadcasting (as opposed to narrowcasting) business organizations began to be called network affiliates, because they consisted of loose chains of individual stations located in various cities, all transmitting the standard overall system supplied fare, often at synchronized agreed upon times. Some of these radio network stations were owned and operated by the networks, while others were independent radio owned by entrepreneurs allied with the respective networks. By selling blocks of time to advertisers, the medium was able to quickly become profitable and offer its products to listeners for free, provided they invested in a radio receiver set. The new medium had grown rapidly through the 1930s, vastly increasing both the size of its audience and its profits. In those early days, it was customary for a corporation to sponsor an entire half hour radio program, placing its commercials at the beginning and the end. This is in contrast to the pattern which developed late in the 20th century in both television and radio, where small slices of time were sold to many sponsors and no corporation claimed or wanted sponsorship of the entire show, except in rare cases. These later commercials also filled a much larger portion of the total program time than they had in the earlier days. In the early radio age, content typically included a balance of comedy, drama, news, music and sports reporting. Variety radio programs included the most famous Hollywood talent of the day. During the 1920s, radio focused on musical entertainment, the Grand Ole Opry, has been focused on broadcasting country music since it began in 1925. Radio soap operas began in the U. S. in 1930 with Painted Dreams. Lørdagsbarnetimen, a Norwegian children's show, with its premiere in 1924 interrupted only by the Second World War, was the longest running radio show in the world until it ceased production in 2010. In the early 1950s, television programming eroded the popularity of radio comedy, drama and variety shows. By the late 1950s, radio broadcasting took on much the form it has today strongly focused on music, talk, news and sports, though drama can still be heard, especially on the BBC.