Кіріспе

Америка Азамат соғысының бір бөлігі. Генерал-майор Филипп Шериданның Потомак армиясының одақтық атты әскері Вирджиния орталық темір жолына жасаған сәтсіз шабуылынан және Тревильян стансасы шайқасынан қайтып келгенде, олар Ақ үй маңындағы жақында тасталған жабдықтау қоймасынан жабдықтау вагондарын жинап, Джеймс өзеніне бет бұрды. 24 маусым күні генерал-майор Уэйд Хэмптон басқаратын Конфедерация атты әскері генерал Дэвид МакМ. Греггтің дивизиясының колоннасына Сент-Мэри шіркеуі тұсында шабуыл жасады. Конфедерация әскерлері одақтық атты әскерлерін бес бригадаға қарсы екі бригадамен басып озды және оларды бекіністерінен ығыстыра алды, бірақ Греггтің әскері вагондарды сәтті қорғап, олар Джеймс өзеніне кедергісіз жетті.

Өмірбаян

Тревильян стансасындағы шайқастан кейін (11–12 маусым, 1864) Шериданның ат әскері 13 маусымда Вирджиния орталық темір жолына қарсы жасаған сәтсіз шабуылдан қайта бастады. Олар Карпентер Фордтан Солтүстік Анна өзенін кесіп, содан кейін Катарпин жолымен Спотсильвания округіне қарай бет алды. 16 маусымда колонна Боулинг Гриннен өтіп, Маттапони өзенінің солтүстік жағалауымен жүріп, 18 маусымда Король және Королева округіне жетті. Шериданның әскері шабуылда болғанда, Грант армиясы Колд-Харбордан Джеймс өзенін кесіп, Петербургке шабуыл жасауға көшті. Осы қимылмен байланысты, Грант өзінің негізгі жабдықтау базасын Памунки өзеніндегі Ақ үйден Джеймс өзеніндегі Сити-Пойнтқа көшіруге бұйрық берді. Шеридан Ақ үйдің қоймасы әлі таратылмағанын біліп, 19 маусымда жараланғандарды, тұтқындарды және оның колоннасын еріп келген афроамерикандықтарды күзетпен Ақ үйге жіберді, содан кейін Дюнкеркке қайтып, онда Маттапониден өтеді. Хэмптонның Конфедерация атты әскері Тревильян стансасынан шығып, Шериданның қозғалысын оңтүстікке қарай, шамамен параллель жолдармен ілесіп келді. Оның құрамында бригадалық генерал Мэттью С. Батлер мен бригадалық генерал Томас Л. Россердің өз дивизияларынан бригадалары, бригадалық генерал Уильямс С. Уикхэмнің генерал-майор Фитцхуг Ли дивизиясынан бригадасы және бригадалық генерал Джон Р. Чэмблисстің генерал-майор В. Х. Ф. "Руни" Ли дивизиясынан бригадасы болды. Ол сондай-ақ, бригадалық генерал Мартин В. Гэри басқаратын жаңадан құрылған атты әскер бригадасын қосты. 20 маусымда Фитц Ли Біріккен Штаттардың Ақ үйіндегі жабдықтау қоймасына шабуыл жасауға тырысты, бірақ Шериданның келуі ондағы гарнизонды құтқартты. 21 маусымда Шеридан Памунки өзенін кесіп өтіп, Санкт-Петер шіркеуіндегі Конфедерацияның бекінісін бұзып, 900 вагонды Джеймс өзеніне қарай бастап кетті. Олар 22 және 23 маусымда Чикахомини өзенін кесіп өтті, 23 маусымда Джонс көпірінен оңтүстікке қарай қарсылыққа ұшырады; Хэмптон Шериданды бұрын тоқтатып үлкермеді, сондықтан Чикахоминиден Одақтың өткен жерінен жоғарырақ өтіп, оңтүстікке асықты. Шеридан Бермуда жүзіндегі Одақ жаяу әскерімен қосылуға Deep Bottom-ға қарай бет алды. Вестовер шіркеуінің жанында Одақтың бригадалық генералы Альфред Т. А. Торберт дивизиясы Конфедерацияның қарсылығына тосқауыл болды. 24 маусымда бригадалық генерал Дэвид МакМ. Грегг дивизиясы Чарльз-Ситиге баратын жолда Самария шіркеуінің жанында қорғаныс позициясын иеленді, ал Шеридан Торберт дивизиясын және жабдықтау колоннасын Доутат десантында Джеймс өзенінен өткізді.

Шайқас

24 маусымда Торберт дивизиясы вагондарды Джеймс өзені бойындағы Харрисон қонысына қарай сүйреуді жалғастырды, ал Грегг дивизиясы оң жақтан қорғап, параллель бағытпен ілесіп келді. Торберт Чарльз Сити сотының жанында Бриг. генерал Лансфорд Л. Ломакс бригадасымен кездесіп, оларды кері шегіндірді. Шамамен сағат 8-де Грегг бригадасы, Бриг. генерал Генри Э. Дэвис кіші басқаруымен, үш жолдың қиылысындағы Самария шіркеуіне жетті, онда олар Конфедерациялық қарауылдарын тапты. 2-ші Пенсильвания кавалериясының шабуылы қарауылдарды солтүстікке ығыстырды, ал Дэвис бригадасы қиылыстың батысында бекінді. Дэвис шептің оң жағын, ал полковник Дж. Ирвин Грегг (генерал Греггтің туысы) сол жағын басқарды. Хэмптон жасағы жақындап, бір мезгілде бекініп, жаяу шабуылға дайындалды. Сағат 3-тен 4-ке дейін Хэмптонның бес бригадасы Греггтің екі бригадасына шабуыл жасады. Одақтың атты әскерлеріне қысым тым күшті болды және олар кешкі сағат 8-ге дейін Чарльз Сити сотына қарай шегіне бастады. Шайқас сағат 10-ға дейін жалғасты. Конфедерациялықтардың бірі: «Дұшпан позициясы мықты болды. Олар біраз уақыт бойы батырлықпен шайқасты, бірақ біздің жігіттер оларға жақындағанда қашқанда, атты әскерге 3 шақырымға дейін қуып жететін шабуылға бұйрық берілді, көптеген тұтқындарды ұстады, ал өлгендері мен жараланғандарын біздің күтімімізге қалдырды» деп жазды.

Салдары

Артында қалғандарды есептемегенде, Грегг дивизиясы салыстырмалы түрде аман қалды. Тұтқындардың арасында 8-ші Пенсильвания кавалериясының полковнигі Пеннок Хьюи де болды. Қаза тапқандардың саны шамамен 350 одақтық, 250 конфедерациялық әскерге жетті. Шериданның Тревильян станциясына және Потомак армиясына жасаған шабуылының нәтижесі әртүрлі болды. Ол сәтті түрде Конфедерацияның назарын Гранттың Джеймсті кесіп өтуінен аударды, бірақ Конфедерацияның астанасы мен Ли армиясына маңызды жабдықтау желісі болған Вирджиния орталық теміржолын қирату мақсатына жете алмады. Ол сондай-ақ салыстырмалы түрде ауыр шығынға ұшырады, әсіресе офицерлер құрамында, және шайқаста және ыстықтан шаршау салдарынан көптеген аттарын жоғалтты. Дегенмен Шеридан шабуылының сөзсіз жеңіс екенін мәлімдеді. 1866 жылғы операциялар туралы ресми есебінде ол былай деп жазды: "Нәтижесі – тұрақты табыс және көтерілісшілердің атты әскерінің дерлік толық жойылуы. Біз қалағаныміз бен қажетті жерге шеру тарттық, әрқашан шабуылдаушы тарап болдық және әрқашан жеңіске жеттік". Хэмптонның Шериданға қарсы атты әскерінің іс-қимылдарының нәтижелері де аралас болды, бірақ көбінесе Шериданға қарағанда жағымды бағаланды. Ол теміржолдарды және жанама түрде Ричмондты қорғауға қол жеткізді. Тревильян станциясының екінші күнінде және Грегке қарсы Самария шіркеуінде тактикалық жеңіске жетті, бірақ одақтың атты әскерін немесе оның вагондарын жоя алмады. Тамыз айында ол Солтүстік Вирджиния армиясының кавалерия корпусының қолбасшысы болып тағайындалды, бұл лауазым Дж.Е.Б. Стюарттың қазасынан кейін бос тұрған еді.