Кіріспе

Нидерландының тарихи радиостанциясы Radio Veronica 1960 жылы хабар таратуды бастады және он төрт жылдан астам уақыт бойы теңізде орналасқан радиостанция болды. Ол Нидерландыдағы радио, теледидар және тұрмыстық электр жабдықтарын сатумен айналысатын тәуелсіз компаниялар тарапынан Нидерландының Хилверсум қаласындағы мемлекеттік лицензиялы станцияларына балама ретінде радиоқабылдағыштар сатуды ынталандыру мақсатында құрылды. Сынақ хабарлар 1959 жылдың 16 желтоқсанында басталды. Тұрақты хабар тарату 1960 жылдың 21 сәуірінде қолға алынды. Станция өзін VRON (Vrije Radio Omroep Nederland; Нидерландының еркін радиостанциясы) деп таныстырды, бірақ балалар ақыны Энни М.Г. Шмидттың "Het Zwarte Schaap Veronica" ("Қара қой Вероника") атты өлеңінен кейін Radio Veronica деп өзгертілді. Станция жабылғаннан кейін оның бірқатар қызметкерлері хабар тарату лицензиясы үшін өтініш берді және сол атпен заңды ұйым ретінде қызметін жалғастырды. Бастапқыда Radio Veronica Нидерландыдағы ең танымал радиостанцияға айналды. Ол Голландияның жағалауында орналасқан бұрынғы жарық кемесі Borkum Riff-тен хабар таратты. Кемеге алдыңғы және артқы мачталардың арасына бір киловатттық қуатпен жұмыс істейтін көлденең антенна орнатылды. Оның көптеген бағдарламалары Хилверсумдағы Зеедийк көшесіндегі студияда жазылды. 1960 жылдардың соңында студиялар мен кеңселер Хилверсумдағы Утрехтсевег көшесіндегі үлкен ғимаратқа көшірілді. Бастапқыда жарнама берушілер эфир уақытын сатып алуға құлшынбады, бірақ эфирде жарнама бергендер сатудың өскенін және станцияның кірісінің біртіндеп жақсарғанын хабарлады. Қысқа мерзімге станция CNBC (Commercial Neutral Broadcasting Company) шақыру таңбаларымен, CNBC немесе NBC-ге қатысы жоқ, ағылшын тіліндегі қызмет көрсетті. CNBC қысқа ғұмыр сүргенімен, оны кәсіби хабар таратушылар жүргізді, олар Radio Veronica-ның голландиялық қызметкерлеріне бағалы техникалық кеңес беруге қабілетті болды.

Кеңейту және бәсекелестік

1964 жылы станция алғашқы күрделі бәсекелестікке тап болды, REM аралынан Radio Noordzee және TV Noordzee хабар таратуды бастағанда. Голландия үкіметі мұндай құрылымдардан хабар таратуды тыйымдайтын заң қабылдады және REM аралына шабуыл жасады, бірақ Верониканың танымалдылығына байланысты оны өз күйінде қалдырды. 1964 жылдың тамызында станция жаңа кемеге ие болды – MV Norderney деп аталған қайта жабдықталған балық аулау траулері. Оны тиімдірек антеннамен және 10 киловаттық передачамен, сондай-ақ дұрыс бағытталған күйде ұстап тұруға арналған якорьмен жабдықтады. "Нордерни" сол жылдың қараша айында Верониканың хабарларын таратуды өз мойнына алды, ал "Боркум Риф" металл тескісіне сату үшін сатылды. 1965 жылы станция Radio London сияқты ағылшын тіліндегі пираттардың ықпалына түсіп, джинглдермен бірге жылдам форматты қабылдады. Swinging Radio England тағы бір британдық пираты банкротқа ұшырағанда, оны екі голланд тіліндегі ізбасарлары – Radio Dolfijn, содан кейін Radio 227 қысқа мерзімге алмастырды, олар Верониканың тыңдаушыларын бағыттап, бірақ 1967 жылғы Ұлыбританияның Теңіз радио хабарларын тарату туралы заңының нәтижесінде бәсекелестік ұзаққа соқпады, бұл заң 1967 жылдың тамызына дейін көптеген британдық станцияларды жапты.

Вероника мен RNI

Күшті қарсыластың пайда болуы Вероника үшін салдарға әкелді. Екі швейцар бизнесменге тиесілі Nordsee International (RNI) радиосы бастапқыда Нидерланд жағалауында орналасқан MV Mebo II кемесінен неміс және ағылшын тіліндегі бағдарламаларды таратып, кейін 1970 жылдың басында британ жағалауына көшті, бірақ британ үкіметі тарапынан кедергіге ұшырады. Кеме Нидерландқа оралғанда, Norderney-ден бір шақырым қашықтықта орналасқан кезде кедергі тоқтатылды. Неміс тіліндегі бағдарламалар толығымен ағылшын тіліндегі бағдарламалармен алмастырылды. Mebo II 100 кВт AM трансляциялағышымен, сондай-ақ FM және қысқа толқынды жабдықтармен жабдықталған. RNI аудиториясын қамтамасыз етуге қуаты кепілдік бермесе де, Radio Veronica басшылығы жарнамалық кірістердің жоғалуынан қатты алаңдап, RNI-ді эфирден шығаруды жоспарлады. 1970 жылдың 24 қыркүйегінде RNI Голландия үкіметі "Голландия халқының сүйіктісі" Верониканы жабуға мәжбүрлейтін заң қабылдауына тоқтатуға тырысып барып, жабылды. Шындығында, Вероника RNI-ге екі айға эфирден шығу үшін 1 миллион гульдер төледі, ал осы келісімді орындау үшін Вероника Mebo II экипажын өз қызметкерлерімен ауыстырды. RNI басшылығы бұл келісімге наразы болды, және екі ай өткен соң RNI-дің швейцариялық директорларының бірі Эрвин Боллиер ақшаны қайтаруға тырысты. Бірақ Вероника келісімшартты жаңару құқығын талап етіп, бас тартты. 1971 жылдың 5 қаңтарында Боллиер Mebo II-ге өтіп, Вероника тағайындаған капитанды қызметтен босатып, өзі басқаруды қолға алды. Верониканың қызметкерлері RNI жабдықтарын саботаж жасады деген мәлімдеме тарады, бірақ 1971 жылдың ақпанына қарай RNI голландиялық және ағылшын тіліндегі бағдарламалармен бірге эфирге оралды. Наурыз айында Вероника RNI-ге келісімшартты бұзғаны үшін сотқа шағымданды. Сот RNI пайдасына шешім шығарды, бұл іс Верониканың беделін түсірді. Жағдай одан да нашарлады. 1971 жылдың 15 мамырында түнде үш адам резеңке қайықпен Mebo II-ге өрт сұрды, нәтижесінде кеменің артқы бөлігі зақымдалады. RNI көмек шақыруларын таратып, барлығы құтқарылып, өрт сөндірілді. Студиялар мен трансляциялағыштар зақымдалмады, ал RNI келесі күні таңертең эфирге қайта оралды. 1971 жылдың 17 мамырында Верониканың жарнама директоры Норберт Юргенс тұтқындалды, ал келесі күні Верониканың директоры Булл Вервей де тұтқындалды. Телевизиядағы сұхбатында Вервей Mebo II кемесін Нидерланд суларына сүйрету үшін бір адамға ақша төлегенін мәлімдеді, соның нәтижесінде кеме тәркіленді. Вервей RNI экипажының өміріне қауіп төндіру ниеті болмағанын жоққа шығарды, бірақ Юргенс пен қайықтың экипажымен бірге кінәлі деп танылды. Бесінің де бір жылға бас бостандығынан айырылды. Верониканың беделіне келтірілген зиянды есептеу мүмкін емес еді, және 1966 жылғы Radio City оқиғасы британ үкіметін пираттыққа қарсы заң қабылдауға итермелегендей, RNI өрті де голландиялықтарды осындай қадамға итерді. Вероника және RNI радиостанциялары бұдан әрі ешқандай оқиғасыз хабар таратуды жалғастырды, бірақ үкімет пираттыққа қарсы заңнаманы әзірлеуді жоспарлағанда, екі станция оған қарсы науқан бастады. 1972 жылдың қыркүйегінде екі радио кемесіне Norderney мен Mebo II арасында орналасқан Radio Caroline-нің MV Mi Amigo қосылды.

Жиілік өзгеруі және RNI2

Вероника Швейцариядағы Беромюнстер таратушысынан 1562 кГц (192 м) жиілігінде кедергілерді сезінді. Бастапқыда бұл жиілік бойынша 10 кВт бөлінген, ал Беромюнстер қуатын 160 кВт-қа дейін арттырып, 300 кВт-қа жеткізуді жоспарлады. Вероника 1960 жылдардың соңынан бері жаңа жиілікті қарастырып жүрген, ал кедергілердің күшею қаупі өзгерісті міндетті етті. 1972 жылдың 30 қыркүйегінде сағат 12-де Вероника жарты сағаттық ретроспективтік деректі фильмді эфирге шығарды. Станция сағат 12:30-да жабылды, бұл уақыт станцияның 12,5 жылдық эфирде болуын символдау үшін таңдалды, және 1:00-де 557 кГц (538 м) жаңа жиілігінде қайта ашылатынын хабарлады. Вероника эфирден шыққаннан кейін бір сәттен соң тыңдаушылар 1562 кГц жиілігінде RNI-нің таныс әуені мен дыбысын естіді. RNI диджеї Тони Аллан голланд тілінде Вероникаға 12,5 жылдық эфир уақыты үшін алғыс айтты, тыңдаушыларды Верониканың жаңа жиілігіне еске салды, содан кейін оларды "RNI 2" жаңа дыбысына шақырды. RNI басшылығы жаңа қызметті RNI төтенше жағдайларда қосымша жиіліктерді пайдалана алатынын көрсету үшін іске қосылғанын мәлімдеді, бірақ көптеген тыңдаушылар оны Верониканың тыңдаушыларын тартып алуға бағытталған әзіл-қалжың бәсекелестік ретінде қарастырды. Вероника жоспарланғандай 557 кГц жиілігінде эфирге қайта оралды, ал Нидерланды мен Бельгиядағы тыңдаушылар қабылдаудың жақсарғанын хабарлады. Сол күні "Ми Амиго" кемесі Радио Кэролайнның қайта оралуына дайындық ретінде сынақ хабарларын таратуды бастады. RNI 2 бірнеше күн эфирде болды, содан кейін таралуын тоқтатты. Радио Вероника күндізгі уақытта 40 үздік хиттен тұратын форматты ұсынды, ал кешкі және түнгі уақытта кейбір арнайы бағдарламалар, оның ішінде индонезия тіліндегі бағдарламалар да эфирге шықты. 538 метрге көшкеннен кейін Вероника өте жақсы жасалған джинглдерімен және жарнамаларымен танымал болды. Жаңалықтардың қысқаша мазмұны әр сағат сайын, сағаттан 2 минут бұрын хабарланды.

1973-1974: Ынтымақтастық және бәсекелестік

Голландия үкіметі заңдарын әзірлеген кезде Вероника 1973 жылғы 18 сәуірде Гаагада өткізілуге тиіс үлкен митинг ұйымдастырды және оны қолдау үшін арнайы бағдарламалар таратуды жоспарлады. Өкінішке орай, 2 сәуірде «Нордерней» кемесі дауыл кезінде бекінішін жоғалтып, Схевенинген жағасында қағылып қалды. Кеме айтарлықтай зақым алмады және экипаж қауіпсіз жағаға шығарылды, бірақ кемені митингке дейін қайта іске қосу мүмкін емес сияқты көрінді. RNI өз мүмкіндіктерін ұсынды, бірақ Вероника олардың арасындағы жаман қарым-қатынас салдарынан бас тартты. Техникалық мәселелерге байланысты эфирден тыс болған Кэролайн да ұсыныс жасады, және Вероника оны қабылдады. Тәулік бойы жұмыс істеп, Кэролайнның техниктері 11 сәуірде 1973 жылы «Ми Амигоны» қайтадан эфирге қосып, 1187 кГц (253 метр, 259 метр деп хабарланды) жиілігінде Радио Вероника бағдарламаларын таратты. Осы уақытта «Нордернейді» қайта іске қосу жұмыстары жалғасты. Бұл бірнеше күнге созылды, бірақ кеме 18 сәуірде теңізге қайта оралды және көп ұзамай қайтадан эфирге шықты. Содан кейін «Ми Амиго» бірнеше күн бойы «Нордернейден» Вероника бағдарламаларын ретрансляциялады. 1973 жылдың жазында Ұлыбританияның тәуелсіз хабар тарату органы Лондон батысындағы Лотс-роуд электр станциясындағы антеннадан 557 кГц жиілігінде сынақ хабарларын таратуды бастады. 1973 жылдың қазан айында Capital Radio осы жиілікте іске қосылды. Бұл хабарлар Ұлыбритания мен Бельгияда Вероникаға елеулі кедергі келтірді, бірақ голланд тыңдаушыларына көп әсер етпеді. Осы арада, 1973 жылдың сәуірінде Вероникаға көмектескен Кэролайн, шілдеде бельгиялық миллионер Адриан ван Ландсхуттың «Атлантис» радиосы арқылы жаңа бәсекелестікті ұсынды, ол «Ми Амигодан» эфир уақытын жалдады. Бұл қазан айына дейін жалғасты. Кейіннен «Атлантис» радиосы өз кемесінен хабар таратуды қайта бастады, ал 1974 жылдың 1 қаңтарында «Ми Амиго» кемесінен жаңа голланд-фламанд станциясы «Радио Ми Амиго» іске қосылды.

Соңғы хабарландыру

Верониканы қолдауға бағытталған барлық науқандарға қарамастан, Нидерланд үкіметі пираттыққа қарсы заң қабылдады және заңның 1974 жылдың 1 қыркүйегінде күшіне енетінін жариялады. Вероника 1974 жылдың 31 тамызында сағат 18:00-де эфирден тоқтады. Соңғы сағат, Верониканың көптеген бағдарламалары сияқты, Хилверсумдағы станция студиясында алдын ала жазылған. Дегенмен, станцияның соңғы жаңалықтары MV Norderney кемесіндегі жаңалықтар студиясынан тікелей оқылды. Станцияның бірнеше директоры, оның ішінде Булл Вервейж және оның інісі Яап, соңғы сағатта кемеде болды, сондай-ақ көптеген қызметкерлер де болды. Ди-джей Роб Аут соңғы сөзінде: «Нидерландыдағы демократияның бір бөлігі Радио Верониканың жабылуымен бірге өліп барады, бұл ел үшін трагедия» деді. Голландияның ұлттық әнұранынан кейін Верониканың әні ойнатылды және хабар таратушысы жарты жолда сөндірілді. Студиядағы суреттерде жұмысшылар ашық жылап жатқанын көруге болады. 1974 жылдың 31 тамызында кешке Радио Атлантис және RNI де эфирден тоқтады. Радио Каролина 1967 жылы болғандай, эфирді жалғастыруға шешім қабылдады (бірақ сақтандыру үшін кеме Нидерланд билігінің «шабуылының» ықтималдығын азайту мақсатында жаңа тұғырға көшті), ал кейбір талқылардан кейін Радио Ми Амиго да эфирде қалуға шешім қабылдады. Вероника жабылуынан кейін Радио Ми Амиго Верониканың көптеген бағдарлама форматтарын «қарызға» алды.

Вероника заңды тұлға болуды сұрайды

1974 жылдан кейін Верониканың қызметкерлерінің бір бөлігі хабар тарату лицензиясына ие болу ниетімен Вероника хабар тарату ұйымын (голланд тілінде Veronica Omroep Organisatie, қысқартылуы VOO) құрды. Бір сыншы бұл кедергіні шағын Уотергейт деп сипаттаған бюрократиялық бөгеттерден кейін, VOO-ға соңғы рет лицензия берілді және олар 1975 жылдың 28 желтоқсанында жаңа Hilversum 4 радио желісін ашуға шақырылды. Hilversum 4 классикалық музыкамен қызмет көрсетті, және Вероника үшін бұл иронияны байқамау мүмкін емес еді. Олар өзінің алғашқы заңды бағдарламасын жарияланған классикалық туындының орнына The Beatles тобының "Long Tall Sally" әнін "кездейсоқ" ойнату арқылы бастады. 1975 жылдан бастап VOO Голландия мемлекеттік хабар тарату жүйесінің бір бөлігі болды, бірақ 1995 жылы Вероника жаңа Holland Media Groep құру үшін CLT-мен бірлескен кәсіпорын құрып, Голландиядағы коммерциялық тәуелсіз хабар тарату станциясына айналды. Бұл 2001 жылы аяқталды; 2000 жылы ол өзінің үлесін сатты, ал 2001 жылы V8 телеарнасы Veronica TV деп өзгертілді және 2003 жылдың 20 қыркүйегінде хабар таратуды бастады. 2003 жылдың 31 тамызынан бастап радиостанция Sky Radio Group құрамына кірді, және қазірге дейін сонда қалды. Лекс Хардинг пен Эрик де Зварт 1992 жылы Radio 538 радиостанциясын құрды, ол Вероника радиосының бұрынғы толқын ұзындығына сілтеме жасады.