Жакоб Рутсен Харденберг: Американ саяхатшысы және бірінші президенті Рутгерс университетінің
Jacob Rutsen Hardenbergh
Жакоб Харденберг (1735/6-1790) – американ саяхатшысы, дін қызметкері, заң шығарушы және педагог. Rutgers университетінің негізін қалаушы, алғашқы президенті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер
American politician
Джейкоб Ратсен Харденберг (22 ақпан 1735/6 – 30 қазан 1790) – американдық голланд реформатор дін қызметкері, отарлық және штаттық заң шығарушы, педагог. Харденберг 1766 жылы Queen's College-тің (қазір Rutgers, The State University of New Jersey) негізін қалаушылардың бірі болды және кейіннен колледждің бірінші президенті болып тағайындалды. Харденберг XVII ғасырда Нью-Амстердамға қоныс аударған, Нью-Йорктегі отарлық істерде белгілі голландтық отбасынан шыққан. Ол дін қызметкері болуға дайындықтан өткен, Нью-Джерси штатының Сомервилл қаласының жанындағы көрнекті голланд реформатор дін қызметкері Джон Фрелингхуйзеннің үйінде. Қызметке орналасқаннан кейін Харденберг Нью-Джерси штатының Раритан өзені айманындағы және кейіннен Нью-Йорк штатының Ольстер округіндегі қауымдарға қызмет етті. 1760 жылдары Харденберг отарлық кезеңде құрылған тоғыз колледждің сегізіншісі – Queen's College-тің құрылуына зор ықпал етті. Ұлыбританияның королі III Георг және Нью-Джерсидің корольдік губернаторы Уильям Франклинге голланд реформаторларына қатысты колледж құруға рұқсат беру үшін лоббилеуге тырысқаннан кейін 1766 жылы Queen's College жарғыланды. Америка революциясы кезінде Харденберг Нью-Джерси провинциялық конгресінің делегаты болды, ол Тәуелсіздік декларациясын бекітті және штаттың алғашқы конституциясын (1776) жасады. Одан кейін ол Нью-Джерси Бас Ассамблеясында бірнеше мерзімге, бір жылдық мерзімдермен қызмет етті. 1785 жылы Харденберг Queen's College-тің бірінші президенті болып тағайындалды, ол 1786 жылдан 1790 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымды атқарды.
Jacob Rutsen Hardenbergh (22 February 1735/6 – 30 October 1790) was an American Dutch Reformed clergyman, colonial and state legislator, and educator. Hardenbergh was a founder of Queen's College—now Rutgers, The State University of New Jersey—in 1766, and was later appointed as the college's first president. Hardenbergh was descended from a Dutch family that settled New Amsterdam in the seventeenth century and was prominent in New York colonial affairs. He prepared for ministry at the home of the Reverend John Frelinghuysen, a prominent Dutch Reformed minister near Somerville, New Jersey. After being ordained, Hardenbergh was called to serve congregations in New Jersey's Raritan River valley, and later in Ulster County, New York. During the 1760s, Hardenbergh was influential in the establishment of Queen's College, the eighth of nine colleges established during the colonial period. After his efforts to lobby Britain's King George III and New Jersey's royal governor, William Franklin to permit the establishment of a Dutch Reformed affiliated college, Queen's College was chartered in 1766. During the American Revolution, Hardenbergh served as a delegate for New Jersey's Provincial Congress which ratified the Declaration of Independence and to frame the state's first constitution (1776). He subsequently served several successive one year terms in New Jersey's General Assembly. In 1785, Hardenbergh was appointed as the first president of Queen's College, a post he would hold from 1786 to his death in 1790.
Ерте өмір және білім
Джейкоб Ратсен Харденберг 1735/36 жылы 22 ақпанда Нью-Йорк штатының Ульстер округіне қарасты Кингстон қаласының жанындағы Розендейлде дүниеге келді. Ол полковник Йоханнес Харденбергтің (1706–1786) және Мария Дюбуаның (1705/06–1790) ұлы еді. Оның ағасы полковник Йоханнес Харденберг кіші (1729–1799), Соджернер Труттың иесі болған. Оның ата-анасы 1728 жылдың 6 желтоқсанында Кингстонда неке қиып, осы одақтан жеті бала дүниеге келді, ал Якоб төртінші бала болды. Әкесі кейін Континенттік армияда Вашингтонның қолбасшылығымен офицер ретінде көзге түсіп, Нью-Йорк штатының Отарлық Ассамблеясында қызмет етті. Фрелингхуйзен Харденбергке Нью-Джерси штатының Сомервилл қаласындағы "Ескі голланд пасторханасы" ретінде сақталған үйінен сабақ берді. Харденберг Нью-Йорк колониялық үкіметіндегі бай жер иесі және белгілі тұлға Иоганнес Харденбергтің немересі болды, ол 1709 жылғы Харденберг патентінің иесі еді. Бұл патент қазіргі Нью-Йорк штатының Салливан, Ольстер және Делавэр округтеріндегі Кэтскилл тауларының шамамен 2 000 000 акр (8100 км²) жерін қамтыды. Ол, әлдебір, өзінің ұлы атасы Якоб Рутсеннің құрметіне аталған болуы мүмкін, оның қызы Кэтрин оның әкесінің екінші әйелі болған. Дегенмен, Кингстон академиясы 1773 жылға дейін құрылмады. Бірақ Кингстонда 1722 жылы Кингстон қаласының еркін иелері мен қауымдастығының сенімділері құрған голланд мектеп мұғалімі бар шағын мектеп болды – бұл ұйым колониялық губернатор Томас Донганмен Кингстон балаларына тегін білім беруді қамтамасыз ету үшін бекітілген. Ол жасөспірім шағында Нью-Джерси штатының Сомерсет округіне діни және теологиялық білім алу үшін Reverend John Frelinghuysen-ге барды, ол Нью-Джерси штатының орталық бөлігіндегі Раритан аңғарында Голланд реформаторларының қауымдастығына қызмет еткен. Джон Фрелингхуйзен 1754 жылы қайтыс болды, ал Харденберг жиырма жасында 1756 жылдың 18 наурызында Нью-Джерси штатының Раритан қаласында Фрелингхуйзеннің жесірі Дина Ван Бергке (шамамен 1723–1807) үйленді. Оның Фрелингхуйзенмен бірге екі баласы болған, оның өлімінен бұрын. Харденберг Дина екі баласымен Нидерландыға қайтуды ойлап жатқанда оған ұсыныс жасады. Харденбергтің әкесі Фредерик Фрелингхуйзен (1753–1804) Нью-Джерси штатының провинциялық конгресінде, штат заңнамасында қызмет етті және АҚШ сенаторы болып сайланды. Ол сонымен қатар Революцияда және Виски көтерілісінде (1794) әскери офицер болып қызмет етті, онда генерал-майор шеніне жетті.
Jacob Rutsen Hardenbergh was born on 22 February 1735/36 at Rosendale near Kingston, Ulster County, New York in the Hudson River Valley. He was the son of Colonel Johannes Hardenbergh (1706–1786) and Maria DuBois (1705/06–1790). His brother was Colonel Johannes Hardenbergh, Jr (1729–1799), who owned Sojourner Truth. His parents had married in Kingston on 6 December 1728 and seven children were born to the marriage of which Jacob was the fourth. His father, later served with distinction as a field officer under Washington in the Continental Army, served in New York's Colonial Assembly. Frelinghuysen instructed Hardenbergh from his home, preserved as the Old Dutch Parsonage in Somerville, New Jersey. Hardenbergh was the grandson of Johannes Hardenbergh, a wealthy landowner and prominent figure in New York colonial government, who was the owner of the colony's Hardenbergh Patent (1709), an immense tract of land that covered approximately 2,000,000 acres (8,100 km2) of the Catskill Mountains in what is now Sullivan, Ulster and Delaware counties in New York. He was likely named for his great grandfather, Jacob Rutsen, whose daughter Catherine was the second wife of his paternal grandfather. However, the Kingston Academy was not established until 1773. Kingston did, however, have a small school with a Dutch schoolmaster founded in 1722 by the Trustees of the Freeholders and Commonality of the Town of Kingston—an organization chartered by colonial governor Thomas Dongan to provide for the free education of Kingston's children. In his late teens, he travelled to Somerset County, New Jersey to receive religious and theological instruction from the Reverend John Frelinghuysen, who was serving Dutch Reformed congregations in the Raritan valley of central New Jersey. John Frelinghuysen died in 1754, and at the age of twenty, Hardenbergh married Frelinghuysen's widow, Dinah Van Bergh (c.1723–1807) on 18 March 1756 at Raritan, New Jersey. She had two children with Frelinghuysen before his death. Hardenbergh proposed as Dinah was strongly considering returning to the Netherlands with her two children. Hardenbergh's step son, Frederick Frelinghuysen (1753–1804), served in the Provincial Congress of New Jersey, state legislature, and was elected a United States Senator. He also served as a military officer in the Revolution and in the Whiskey Rebellion (1794) when he attained the rank of major general.
Министрлік мансабы
Харденберг теологияны реформацияланған дін қызметкері Джон Фрелингхуйзеннің басшылығымен оқыды, ол Нью-Джерси штатының Сомерсет округіндегі Раритан өзенінің аңғарында орналасқан Раритан, Бедминстер, Миллстоун, Нешаник, Солтүстік филиал және Нью-Брансуик ауылдарындағы бірнеше қауымдарға қызмет етті. Бұл қауымдарға Фрелингхуйзеннің әкесі, преподобный Теодор Якобс Фрелингхуйзен (1691–1749) қызмет еткен, ол Бірінші Ұлы ояну кезінде танымал болды. Бірінші Ұлы ояну – 1730-1740 жылдардағы евангелистік қайта жаңғыру, ол күшті уағыз арқылы протестанттық Еуропа мен Солтүстік Америкадағы колониялардағы христиандық сенімді жаңартты, тыңдаушыларға Иса Мәсіх арқылы құтқарылу қажеттілігін терең жеке түсіну сезімін сыйлады. Фрелингхуйзен пуритан діндарларының теологиялық жетістіктерін реформацияланған пиетизм стилін – кальвинизмнің жаңғыру стилін уағыздау үшін пайдаланды. Оның ұлы Джон да осы стильде уағыздап, шәкірттерін осылай тәрбиеледі. 1754 жылы Джон Фрелингхуйзеннің күтпеген өлімінен кейін Харденберг, оның соңғы теологиялық шәкірті ретінде, мұғалімінің қызмет еткен Нью-Джерсидің орталық бөлігіндегі бес қауымның мінберін иеленді. 1757 жылы Харденберг Коэтустан уағыз айтуға лицензия алды және 1758 жылдың мамыр айында осы қауымдар оны ресми түрде шақырды. Ғибадатхана 1788 жылға дейін қайта салынбады. Осы мәжіліс Нью-Джерси колониясының соңғы корольдік губернаторы Уильям Франклинді тұтқындауға бұйрық берді және штатты тәждік колониядан тәуелсіз мемлекетке айналдыру процесін бастады. Кейіннен провинциялық конгресс Тәуелсіздік декларациясын бекітті және Нью-Джерси штатының бірінші Конституциясын (1776) қабылдады. Харденберг Нью-Джерси штатының Бас Ассамблеясында бірнеше бір жылдық мерзімге сайланды.
Hardenbergh studied theology under the Reverend John Frelinghuysen, a Reformed clergyman who served several congregations located in the valley of the Raritan River in Somerset County, New Jersey, at the village of Raritan, Bedminster, Millstone, Neshanic, North Branch, and New Brunswick. These congregations had been served by Frelinghuysen's father, the Reverend Theodorus Jacobus Frelinghuysen (1691–1749), who rose to prominence during the First Great Awakening. The First Great Awakening was an evangelical revival in the 1730s and 1740s that revitalized Christian beliefs in Protestant Europe and the North American colonies through powerful preaching that gave listeners a sense of deep personal revelation of their need of salvation by Jesus Christ. Frelinghuysen had adapted the theological developments of the Puritan divines to preach a style of Reformed pietism, a revivalistic style of Calvinism. His son, John, preached and instructed his students in the same style. With John Frelinghuysen's unexpected death in 1754, Hardenbergh, as his last theological student, assumed the pulpits of five congregations in central New Jersey served by his teacher. In 1757, Hardenbergh received a license to preach from the Coetus and was formally called by these congregations in May 1758. The church was not rebuilt until 1788. This session ordered the arrest of the New Jersey colony's last royal governor, William Franklin, and began to transition the state from a crown colony into an independent state. The Provincial Congress subsequently ratified the Declaration of Independence and framed the first Constitution of the State of New Jersey (1776). Hardenbergh served several one year terms in New Jersey's General Assembly.
Өлім және мұра
Харденберг 1790 жылғы 30 қазанда Нью-Брансуикте туберкулезден қайтыс болды. Ол Нью-Брансуиктегі Бірінші реформат шіркеуінің зиратында жерленді. Оның қабіріндегі жазуды пастор Джон Генри Ливингстон жазды және аза тұрушыларды «оның ізгі жолымен жүруге» шақырады; ал сіз өзіңізге жүктелген жұмысты аяқтағаннан кейін, онымен мәңгілік тыныштықта демалуға лайықсыз». Харденбергтің шөбересі, архитектор Генри Джейнвей Харденберг (1847–1918) Рутгерс колледжінің қамқоршыларымен кампус үшін үш ғимаратты жобалау үшін шарт жасастырды: Геология залы (1871–72), Киркпатрик шіркеуі (1873), грамматикалық мектепке қосымша (қазіргі Александр Джонстон залы) және бұрынғы Нью-Брансуик теологиялық семинариясының кампусындағы Суйдам залы (бұзылған). Киркпатрик шіркеуіндегі «Иса, ғасырлардың ұстазы» деген тақырыптағы, алтарь үстіндегі үлкен әйнек терезе 1916 жылы шіркеу жөнделгеннен кейін Генри Джейнвей Харденбергпен колледжге сыйланған және оның арғы атасына арналған. Бұл терезе Луи Комфорт Тиффанидің (1848–1933) шеберханаларында жасалған шіркеудегі төрт терезенің бірі. Оның немересі Корнелиус Лоу Харденберг 1829 жылдан 1838 жылға дейін Нью-Брансуик, Нью-Джерси қаласының мэрі болды. Корнелиус ұлы Август Альберт Харденберг 1875 жылдан 1879 жылға дейін және 1881 жылдан 1883 жылға дейін Нью-Джерси штатынан АҚШ конгрессмені болып екі рет қызмет етті. Оның шөбересі Корнелиус Абрахам Янсен Харденберг (1826–1893) 1861 жылдан 1867 жылға дейін және 1876 жылдан 1882 жылға дейін Нью-Йорк штатының Шавангунк қаласының қалалық басшысы болып екі рет қызмет етті, содан кейін 1885 жылдан 1886 жылға дейін Нью-Йорк штатының Ассамблеясында қызмет етті. Оның екінші туысы Джейкоб Харденберг 1870 жылдан 1872 жылға дейін Нью-Йорк штатының сенаторы болды. Харденберг залы, Нью-Брансуиктегі (Нью-Джерси) Ратгерс университетінің Колледж-авеню кампусындағы ғимарат, оның құрметіне аталған. Ол төменгі қабаттарында оқу сыныптарына арналған орынды, ал жоғарғы алты қабатында 330 студентке студенттік жатақ ұсынады. Бұл 1956 жылы салынған «Өзен залдары» немесе «Өзен жатақханалары» деп аталатын үш жатақхананың бірі (қалғандары Фрелингхьюзен залы мен Кэмпбелл залы), Раритан өзеніне қарап, Нью-Брансуиктің Джордж көшесі мен Нью-Джерсидің 18-ші тас жолының арасында орналасқан.
Hardenbergh died on 30 October 1790 of tuberculosis in New Brunswick, New Jersey. He was interred in the churchyard of the First Reformed Church in New Brunswick. The inscription on his grave was written by the Reverend John Henry Livingston and exhorts mourners to "go walk in his virtuous footsteps; and when you have finished the work assigned you, you shall rest with him in eternal peace." Hardenbergh's great great grandson, architect Henry Janeway Hardenbergh (1847–1918) was hired by the trustees of Rutgers College to design three buildings for the campus—Geology Hall (1871–72), Kirkpatrick Chapel (1873), an addition to the grammar school (now Alexander Johnston Hall)—and to design Suydam Hall (demolished) on the former campus of the New Brunswick Theological Seminary, before a career designing large hotels and buildings in New York City. In Kirkpatrick Chapel, the large stained glass window in the chancel above the altar, titled "Jesus, the Teacher of the Ages", was donated to the college by Henry Janeway Hardenbergh after the renovation of the chapel in 1916 and dedicated to his great great grandfather. This window is one of four in the chapel designed and crafted in the studios of Louis Comfort Tiffany (1848–1933). His grandson, Cornelius Low Hardenbergh, served as the mayor of New Brunswick, New Jersey from 1829 to 1838. Cornelius's son, Augustus Albert Hardenbergh, served two separate terms as a United States Congressman from New Jersey, 1875 to 1879 and 1881 to 1883. His great grandson, Cornelius Abraham Jansen Hardenbergh (1826 1893), twice served as the Town Supervisor of Shawangunk, New York, from 1861 to 1867 and 1876 to 1882, then served in the New York State Assembly from 1885 to 1886. His second great nephew, Jacob Hardenbergh, served as a New York State Senator from 1870 to 1872. Hardenbergh Hall, a building on Rutgers University's College Avenue Campus in New Brunswick, New Jersey, was named in his honour. It provides classroom space in its lower floors, and undergraduate student housing for 330 students on its six upper floors. It is one of three residence halls known as the "River Halls" or "River Dorms" (the others being Frelinghuysen Hall and Campbell Hall) built in 1956 overlooking the Raritan River and located between New Brunswick's George Street and New Jersey Route 18.
Негізгі дереккөздер
Студдифорд, Питер. Қайтыс болған Джейкоб Р. Харденберг, докторлық диссертациясы бар, Квинс колледжінің президенті және Нью-Брансуиктегі голланд шіркеуінің пасторының жерлеу сөзі. (Нью-Брансуик, Нью-Джерси: с. н., 1791), памфлет.
Studdiford, Peter. A Funeral Sermon on the Death of Reverend Jacob R. Hardenbergh, D. D., President of Queens College and Pastor of the Dutch Church in new Brunswick. (New Brunswick, New Jersey: s. n., 1791), pamphlet.