Кіріспе

Химиялық қосылыс

Перфтор(2-метил-3-пентанон) – CF3CF2C(=O)CF(CF3)2 құрылымдық формуласы бар фторланған кетон, этил изопропил кетонының толық фторланған аналогы. Ол электрониканы салқындату сұйықтығы және өрттен қорғау сұйықтығы ретінде қолданылады, 3M компаниясы Novec 1230, Novec 649 және FK 5-1-12 брендтерімен коммерциялық саудаға шығарады. Оны "сусыз су" немесе "құрғақ су" деп те атайды.

Қолданбалар

3M компаниясы Novec 1230 және Novec 649 тауарлық атауларымен перфтор(2-метил-3-пентанон) өндіреді. Бұл екі өнімнің тазалық дәрежесі әртүрлі (>99% және >99,9% тиісінше) және олар әртүрлі өнеркәсіптік қолданыстарға арналған.

Novec 1230 және FK-5-1-12

Novec 1230 газды өрт сөндіру құралы ретінде сумен өрт сөндірудің (мысалы, өрт сөндіру спринклерінен) тиімсіз немесе мұражайлар, серверлер бөлмелері, банктер, таза бөлмелер және ауруханалар сияқты қымбат жабдықтар мен мүлікке зиян келтіруі мүмкін жағдайларда қолданылады. Ол өрт басталар алдында оны сөндіру үшін жылуды жылдам жою арқылы жұмыс істейді; сонымен қатар, оның жоғары тығыздығы ауаны ығыстырып, отты оттегіден айырады. Novec 1230 толық, ішінара немесе жергіліктік су басу жүйелерінде, сондай-ақ бағытталған шашырату түрлерінде қолданылуы мүмкін; ол сонымен қатар арнайы қолданыстар үшін портативті өрт сөндіргіштерде де қолданылады. Novec 1230 өрт сөндіргіш ретіндегі патенты 2020 жылдың 19 шілдесінде аяқталды. Патент мерзімі өткеннен кейін бірнеше компания FK 5 1 12 химиялық атауымен ұқсас өнімдерді нарыққа шығарды. Соңғы кезде ол микрокапсулаланған түрінде өрт сөндіру композиттік материалдарын өндіруде кеңінен қолданылуда. Samsung SDI бұл өнімді күн панельдері мен электр көліктеріне арналған литий-ионды аккумуляторларға негізделген модульдік жоғары сыйымдылық сақтау жүйелеріндегі (ESS) өрттің алғашқы кезеңдерін сөндіру үшін пайдаланады. 2019 жылдың тамызында Samsung SDI компаниясы микрокапсулаланған Novec 1230 негізіндегі өрт сөндіру композиттік материалдарына 169 миллион доллар инвестиция салғанын ресми түрде жариялады. Кейіннен компания бұл өнім UL9540A сынағынан сәтті өткенін хабарлады.

Novec 649

Novec 649 - төмен температуралы жылу тасымалдау сұйықтығы. Intel және SGI компаниялары оны деректер орталығының салқындату жүйесін сынау үшін толық батыру сұйықтығы ретінде пайдаланған. Қайнау температурасының төмен болуына байланысты оңай буланатындықтан, салқындату жүйесінде суық су айналымы бар конденсациялық циклмен екі фазалы батыру салқындату жүйесінде қолданылады. Қосымша жылуды кетіру үшін булану салқындатуының әсері пайдаланылды. Novec 649 сондай-ақ, Үлкен адрондық коллайдердің жоғары жарықтандыру жаңартуының аясында кремний фотокөбейтілгіш (SiPM) сенсорларын бір фазалы конфигурацияда салқындату үшін қарастырылып жатыр. Салқындату үшін қолданылатын дәстүрлі перфторкарбон (ПФК) негізіндегі қосылыстар, мысалы, Fluorinert, жоғары жаһандық жылу әлеуетіне (ЖЖӘ) ие, әдетте ол CO2-ден 5000-ден 10000 есе артық.

Қоршаған орта қауіпсіздігі

Novec 649/1230 озон қабатын құртпайды (ODP 0) және оның жаһандық жылыну әлеуашы 1-ге тең (100 жылдан астам), бұл көмірқышқыл газының әлеуашымен бірдей. Химиялық заттарды жіктеу және таңбалау жөніндегі жаһандық үйлесімді жүйе (GHS) бұл затты H412 деп жіктейді – су ортасына ұзақ мерзімді зиянды. Күн сәулесінде фотолиз, гидролиз және гидратация Novec 649/1230-дың қоршаған ортада ыдырауына ықпал етуі мүмкін. Оның атмосферадағы болжамды өмір сүру мерзімі шамамен 4-15 күнге дейін өте қысқа. Novec 649/1230 PFAS заттарының бірі ретінде жіктеледі. 2022 жылдың желтоқсанында 3M компаниясы 2025 жылға дейін барлық PFAS өнімдерін, оның ішінде Novec 649/1230 өндірісін тоқтатуды жариялады. Ол күн сәулесінде фотолиздік ыдырау арқылы трифторацетат қышқылына (TFA) ыдырайды.