Кіріспе

Өрт сөндіру шлангісі (немесе өрт сөндіру шлангісі) – өртке су немесе өрт сөндіргіш зат (мысалы, көбік) жеткізуге арналған жоғары қысымды шланг. Сыртқы жағдайда ол өрт машинасына, өрт гидрантына немесе портативті өрт сорғысына қосылады. Ішкі жағдайда ғимараттың тұрақты құбырларына немесе су жүйесіне бекітілуі мүмкін. Өрт сөндіру шлангісінің жұмыс қысымы әртүрлі болуы мүмкін, бірақ NFPA 1961 стандартына сәйкес, жарылу қысымы 110 бардан (11 000 кПа; 1600 пси) аспауы керек. Шланг – өрт сөндіру құралдарының негізгі және қажетті бөлігі. Ол суды ашық су көзінен немесе қысымды су көзінен жеткізу үшін қажет. Шлангтар қолданылуына қарай екі түрге бөлінеді: сору шлангісі және жеткізу шлангісі. Қолданғаннан кейін өрт сөндіру шлангісін әдетте кептіруге іледі, себебі шланг ішінде ұзақ уақыт тұрған су материалды бүлдіріп, оны сенімсіз немесе қолдануға жарамсыз етеді. Сондықтан, өрт сөндіру станцияларында мұндай алдын алу шаралары үшін шлангтың ұзындығына сай келетін биік құрылымдар болады, олар шланг мұнарасы деп аталады. Кейде өрт сөндіру шлангісі көпшілікті бақылау үшін қолданылады (су пулеметі), мысалы, 1963 жылы Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде Буль Коннор Бирмингемде наразылық білдірушілерге қарсы осылай қолданған.

Түрлері

Өрт сөндіру қызметі үшін арнайы жасалған шлангтардың бірнеше түрі бар. Оң қысыммен жұмыс істеуге арналғандар босату шлангілері деп аталады; оларға мыналар кіреді: шабуыл шлангісі, жабдықтау шлангісі, реле шлангісі, орман шлангісі және күшейткіш шлангі. Теріс қысыммен жұмыс істеуге арналған құбырлар сору шлангілері деп аталады.

Атауы – Таңдау

Шабуыл – Шабуыл шлангісі – өрт сөндіру сорғысынан саптамаға су жеткізу үшін қолданылатын матамен қапталған, иілгіш шланг. Бұл шлангтың номиналды ішкі диаметрі шамамен 75 мм (3 дюйм) басталады және 150 мм (6 дюйм) дейін жетеді, ал қысымға төзу деңгейі шамамен 400 PSI (27 бар) дейін. Стандартты ұзындығы – 50 фут (15 м).

Жеткізу және релелік шлангтар – Жеткізу және релелік шлангтар – үлкен диаметрлі, матамен жабылған, иілгіш шлангтар. Олар алыстағы гидранттан өрт сөндіру сорғысына су жеткізу үшін немесе суды бір сорғыдан екіншісіне ұзақ қашықтыққа тасымалдау үшін қолданылады. Бұл шлангтардың номиналды ішкі диаметрі 150 мм (6 дюйм) басталады және 300 мм (12 дюйм) дейін жетеді. Олар кіші диаметрлер үшін шамамен 150 PSI (10 бар) дейін, ал үлкен диаметрлер үшін 100 PSI (7 бар) дейін қысымға төзуге арналған. Стандартты ұзындығы – 100 фут (30 м).

Сорғыш шланг – Сорғыш шланг, кейде қатты сору шлангісі деп аталады, әдетте резеңкемен қапталған, ішкі металл бекітпелері бар жартылай қатты шланг. Ол көлдер, өзендер немесе бассейндер сияқты қысымсыз су көздерінен су сору үшін, сондай-ақ үй өрттерінен қорғану мақсатында қолданылады. Қатты сору шлангісі болат спиральмен оралған, резеңке және тоқылған матадан жасалған бірнеше қабаттан тұрады. Кейбір өте иілгіш қатты сору шлангілері поливинилхлорид спиральмен жұқа поливинилхлорид қаптамасын қолданады. Сорғыш шлангтың номиналды ішкі диаметрі 75 мм (3 дюйм) басталады және 200 мм (8 дюйм) дейін жетеді. Стандартты ұзындығы – 10 фут (3 м).

Тағы бір сору шлангісі – жұмсақ сору шлангісі – шын мәнінде, өрт сөндіру сорғысының сору кіреберісін қысымды гидрантпен қосу үшін қолданылатын қысқа матамен қапталған, иілгіш босату шлангісі. Бұл нағыз сору шлангісі емес, өйткені ол теріс қысымға төтеп бере алмайды.

Шлангтардың қаптамалары мен ішкі қабаттары синтетикалық резеңкеден жасалған, олар химиялық заттарға, температураға, озонға, ультракүлгін сәулеленуге (УК), саңыраққа, көбелекке және тозуға әртүрлі деңгейде төзімділік береді. Әртүрлі қаптамалар мен ішкі қабаттар нақты қолдануға сәйкес таңдалады.

Өрт сөндіру шлангілері мен сораптарына әсер ететін күштер

Өрт сөндіру шлангілері жұмыс істеу кезінде жоғары созылу күштеріне төтеп беруі керек. Бұл күштер қысым мен ағынның нәтижесінде туындайды. Өрт сөндіру шлангісіндегі осьтік созылудың шамасы:

мұнда p – шлангіштегі қысым, ал орта қысымға қатысты, A1 – шлангіштің көлденең қимасының ауданы, ρ – судың тығыздығы, ал Q – көлемдік ағын мөлшері. Бұл созылу шлангіштің иілу бұрышына қарамастан бірдей болады. Шлангішке форсунка қосылғанда және су шашылғанда, форсунканы өрт сөндірушінің қолы сияқты бекіткішпен ұстап тұру қажет. Бұл бекіткіш шашырату бағытында күш түсіруі керек, бұл күшке форсунканың реакциясы деп аталады. Форсунканың реакциясының шамасы – реактивті импульс ағыны, мұнда A2 – форсунканың көлденең қимасының ауданы.