Кіріспе
Өрттің таралуын тоқтатуға арналған кедергі – өртке төзімді қабырға. Өртке төзімді қабырғалар ғимараттардың, құрылыстардың арасында немесе ішінде, электрлік қосалқы станциялардың трансформаторларында, сондай-ақ ұшақтардың немесе көлік құралдарының ішінде орнатылады.
A firewall is a fire resistant barrier used to prevent the spread of fire. Firewalls are built between or through buildings, structures, or electrical substation transformers, or within an aircraft or vehicle.
Қолданбалар
Өрттен қорғау қабырғалары ғимаратты жеке өрт аймақтарына бөлу үшін қолданылуы мүмкін және жергілікті қолданыстағы құрылыс нормаларына сәйкес салынады. Өрттен қорғау қабырғалары ғимараттың пассивті өрттен қорғау жүйелерінің бір бөлігі болып табылады. Минералды май резервуары жарылып, тұтану қаупі туған жағдайда, электрлік подстанциядағы құнды трансформаторларды бөлу үшін өрттен қорғау қабырғаларын пайдалануға болады. Бұл қабырға майға толы бір трансформатор мен басқа жақын орналасқан трансформаторлардың, ғимарат құрылымдарының және алаңдағы жабдықтардың арасында өрттің таралуын тоқтатуға арналған қорғаныш қабырға ретінде қызмет етеді.
Түрлері
Өртке төзімді қабырғалардың үш негізгі жіктелуі бар: өрт қабырғалары, өрт кедергілері және өрт бөлімдері. Өрт қабырғасы – өрттің таралуын ұстап тұруға арналған материалдар жиынтығы, белгілі бір өртке төзімділік ұзақтығымен және дербес құрылымдық тұрақтылығы бар қабырға жиынтығы. Бұл ғимаратты кішігірім бөлімдерге бөлуге мүмкіндік береді. Егер өрт немесе басқа себептерден бір бөлім құрылымдық тұрақтылығын жойса, ол бөлім ғимараттың басқа бөлімдерінен бөлініп, құлауы мүмкін. Өрт кедергісі немесе өрт бөлімі – өздігінен құрылымдық тұрақтылығы жоқ өртке төзімді қабырға жиынтығы. Өрт кедергісі қабырғалары әдетте сыртқы қабырғадан сыртқы қабырғаға, төменгі қабаттан жоғары қабатқа немесе шатырға, немесе бір өрт кедергісі қабырғасынан екінші өрт кедергісі қабырғасына дейін үздіксіз созылады, олардың өртке төзімділік классы қолданысқа қажетті талаптарға тең немесе одан жоғары болады. Өрт кедергілері жасырын кеңістіктер арқылы (мысалы, төбеден жоғары) кедергінің үстіндегі еденге немесе шатырға үздіксіз жалғасады. Егер жасырын кеңістіктің төменгі бөлігін құрайтын конструкция, мысалы төбе, өрт бөлімінен кем емес өртке төзімділік классына ие болса, өрт бөлімдерінің жасырын кеңістіктер арқылы созылуы міндетті емес. Жоғары өрт қаупі бар ғимараттарды бөлуге қолданылатын, күшейтілген өртке төзімділік классына және өрттің таралуын болдырмау үшін күшейтілген қосымша қорғанысқа және құрылымдық тұрақтылыққа ие өрт қабырғасы – жоғары сындарлы өрт қабырғасы. Өрт қабырғаларымен бөлінген құрылымдардың бөліктерін жеке ғимараттар деп санауға болады, себебі өрт қабырғалары қабырғаның екі жағындағы ғимарат құрылымының құлауы жағдайында қабырғаның тұтастығын сақтауға жеткілікті құрылымдық тұрақтылыққа ие.
Сипаттамалары
Өртке төзімділік класы – Өрт қабырғалары нормативтік құжаттармен белгіленген өртке төзімділік деңгейіне қол жеткізу үшін құрылыс жасайды, осылайша өрттен қорғау бөлімінің пассивті өрттен қорғау жүйесінің бір бөлігін құрайды. Германияда жаңа өрт қабырғалары жүйелеріне қайталама соққы күшімен сынау кіреді. Басқа нормативтік құжаттарда өнімділік деңгейінде соққыға төзімділік талап етіледі. Подстанция трансформаторларының өрт қабырғалары әдетте жеке тұрған, модульді құрылымды қабырғалар болып табылады, олар қолданысқа қажеттіліктерге сәйкес арнайы жобаланып және жасалады. Ғимараттардың өрт қабырғалары әдетте шатыр арқылы өтеді және одан жоғары, нормативтік құжаттармен белгіленген биіктікте аяқталады. Олар әдетте сыртқы факторлардан қорғау үшін металл жалаты (қалқанша)мен жабылады.
Design loads – Fire wall must withstand a minimum , and additional seismic loads. Substation transformer firewalls are typically free standing modular walls custom designed and engineered to meet application needs. Building fire walls typically extend through the roof and terminate at a code determined height above it. They are usually finished off on the top with flashing (sheet metal cap) for protection against the elements.
Материалдар
Солтүстік Америкадағы ғимараттар мен құрылымдардың өрт қабырғалары әдетте бетоннан, бетон блоктарынан немесе темір бетоннан жасалады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін салынған ескі өрт қабырғалары кірпіштен жасалған. Өртке қарсы қабырғалар әдетте ағаш немесе металл тіректері бар гипсокартоннан немесе гипсті қағаздан жасалады. Құбырлар мен кабельдер сияқты өрт қабырғаларындағы тесіктер, қабырға арқылы өрттің таралуын болдырмау үшін тізімде көрсетілген өрт тоқтату жинағымен қорғалуы керек. Тесіктер (саңылаулар) қабырғаның құрылымдық тұтастығын бұзбауы тиіс, яғни қабырға белгіленген уақыт бойы құлау қаупісіз өртке төтеп бере алуы керек. Өрт қабырғаларындағы есіктер мен терезелер сияқты басқа да ашық орындар өртке төзімді есік және терезе жинақтары болуы тиіс.
Жүгірткілік құрылғыны пайдалану
Өртке қарсы қабырғалар нақты дизайн және өнімділік талаптары бар түрлі қолданыстарда қолданылады. Өрт кезінде туындауы мүмкін жағдайларды білу тиімді өртке қарсы қабырғаны таңдау және орнату үшін маңызды. Мысалы, Ұлттық өрттен қорғау агенттігінің (NFPA) 221 09 бөлімі A.5.7-де көрсетілген орташа температураға арналған өртке қарсы қабырға, күшті өрт кезінде болатын жоғары температураға төтеп беруге есептелмеген, нәтижесінде қабырғаның күтілетін уақыты бойы тиісті жұмыс істемейді. Өнімділікке негізделген жобалау өрт кезіндегі ықтимал жағдайларды ескереді. Материалдардың жылулық шектеулерін түсіну қолданысқа қажетті дұрыс материалды таңдау үшін маңызды. Зертханалық сынақтар өрт сценарийлерін және қабырғаға түсетін жүктемелерді модельдеу үшін қолданылады. Сынақтардың нәтижесінде өртке төзілу уақытын және сынақ жағдайларында қабырғаның құрылымдық тұрақтылығын анықтайтын өртке төзілдікті растайтын тізім нөмірі беріледі. Жобалаушылар тізімдегі өртке қарсы қабырға жиынтығын таңдауға немесе жобаланған өртке қарсы қабырға жүйесін пайдалану алдында күтілетін қорғанысты сертификаттау үшін өнімділікті сынауды талап ететін қабырға жүйесін жобалауға құқылы.
Жоғары кернеулі трансформаторлардың өртке қарсы кедергілері
Өртке қарсы тосқауылдар үлкен электр трансформаторларының айналасында өрттен қорғау қабырғасы ретінде қолданылады. Бұл тосқауылдар өрт немесе жарылыс болған жағдайда бір трансформаторды бөліп тұру үшін пайдаланылады, соның арқасында өрттің жақын орналасқан трансформаторларға таралуының алды алынады.