Кіріспе

Өрт қауіпсіздігі үшін ғимараттарды тексеруші адам Ұлыбританияда да осыған ұқсас қызмет атқарады.

Америка Құрама Штаттары мен Канадада өрт сөндіруші маршал көбінесе штат, провинция немесе аумақтық үкіметтің өкілі болып табылады, бірақ ол құрылыс бөлімінің немесе жеке бөлімнің құрамында да болуы мүмкін. Өрт сөндіруші маршалдардың міндеттері әртүрлі, бірақ көбінесе өрт қағидаларын сақтауды қадағалау немесе өрттің пайда болу себебін анықтау үшін тергеу жүргізуді қамтиды. Өрт сөндіруші маршалдар заңды құқық қорғау органының қызметкерлері болуы мүмкін және көбінесе тәжірибелі өрт сөндірушілер болып табылады. Ірі қалаларда, дамыған өрт сөндіру департаменттерінде, жергілікті өрт сөндіру департаменттеріне өрт сөндіруші маршалдың кейбір міндеттері жүктелуі мүмкін. Өрт сөндіруші маршалдың міндеттері орналасқан жеріне байланысты өзгереді. Олар қару-жарақ алып жүруге, табельдік белгі тағуға, форма киюге немесе қарапайым киімде болуға, белгіленген немесе белгіленбеген көліктерді жүргізуге және өрт сөндіруге және осыған байланысты қылмыстарға қатысты ұстаулар жасауға құқылы. Ал басқа жерлерде олардың міндеттері құқық қорғау органдарынан мүлдем бөлек болуы мүмкін, соның ішінде құрылыс және өрт қағидаларына қатысты тексерулерді жүргізу. Көптеген аймақтарда өрт сөндіруші маршал өртке қауіпті заттарға қатысты заңдарды орындауға жауапты.

Канада

Онтариода Өрт сақшысының кеңсесі (OFM), Бас прокурордың (Онтарио) министрлігінің құрамында, қалалық өртке қарсы қызметтерге қолдау көрсетеді, өрт сөндірушілерге қойылатын біліктілік талаптарын белгілейді және үкіметке заңнама мәселелері бойынша кеңес береді. Өрт сақшысы өрттің туындау себептерін тергеуге жауапты.

Калифорнияның өрт сөндіру комиссары

Көптеген штаттар сияқты, Калифорниядағы өртке қарсы инспекторлар әдетте қала немесе аймақтың жергілікті өрт сөндіру қызметімен байланысты. Дегенмен, Калифорнияда өртке қарсы инспектор ресми статусын ұстайтын тағы екі орган бар. Олардың бірі – Калифорния орман шаруашылығы және өртке қарсы қорғаныс департаменті (CAL FIRE). Олардың міндеті штаттағы барлық құрылыстар мен нысандардың құрылыс нормаларын сақтауын қадағалау. Олар құрылысқа рұқсат беруге, ғимараттарды тексеруге және нормативтік талаптарды бұзушылықтарды анықтауға құқылы. Калифорниядағы өртке қарсы инспекторлар – заңды тәртіп сақшылары. Осы кеңсеге жетекшілік ететін адам ресми түрде Мемлекеттік өртке қарсы инспектор болып тағайындалады. Өртке қарсы инспектор ретінде тағайындалған екінші орган – Штаттық денсаулық сақтауды жоспарлау және дамыту кеңсесі (OSHPD), ол Калифорниядағы барлық ауруханалар үшін мемлекеттік құрылыс органы болып табылады. Олар штаттағы барлық аурухана құрылысының конструкциялық, электрлік және өрт/өмір қауіпсіздігіне жауапты. Бұл жауапкершілік Калифорниядағы жер сілкінісінің жиілігі мен қарқындылығына байланысты ерекше маңызға ие.

Флориданың өрт сөндіруші шебері

Флорида штатының Өрт сөндіруші маршалы (SFM) Қаржы қызметтері департаменті құрамында орналасқан, онда Флориданың Бас қаржы директоры (CFO) сонымен қатар Флориданың Мемлекеттік Өрт сөндіруші маршалы болып табылады. SFM кеңсесі өрт зерттеулерін жүргізуде көмек сұраған жергілікті өрт сөндіру бөлімшелеріне қызмет көрсетеді және штат бойынша өрт сөндірушілерді даярлайтын колледждерді ұсынады. Оның бас кеңсесі Таллахассиде орналасқан, ал штаттың әртүрлі аймақтарында көптеген филиалдары бар. SFM кеңсесінде жұмыс істейтін тергеушілер уәкілетті құқық қорғау органының қызметкерлері болып табылады, олар тұтқындауға, іздеу және тәркілеу жүргізуге, сотқа шақыру қағаздарын табыс етуге және қару-жарақ алып жүруге құқылы. Бұл құқық қорғау органының қызметкерлері күрделі тергеулер жүргізеді және штат бойынша тұтқындау жасауға өкілетті. Тергеушілер жыл сайын өртке байланысты мыңдаған тергеу жүргізеді, ал 2009 жылы олардың шамамен 45% өрт сөндіруге қатысты деп анықталды. Флорида SFM тергеушілері тергелген өрттердің 18%-ы бойынша тұтқындауды жүзеге асырады, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (16%) жоғары. Өрт зерттеулері күрделі және қауіпті болуы мүмкін. Флорида SFM сот-медициналық зертханасы жыл сайын 10 000-нан астам сараптама материалдарын қабылдайды және зерттейді. Бұл материалдар өрт сөндіру бөлімдерінен, полициядан, шериф кеңселерінен және SFM тергеушілерінен келіп түседі. Сот-медициналық зертхана өрт қалдықтарын зерттеу, жарылғыш заттарды талдау, суреттерді көбейту және сот-медициналық бейне талдау сияқты кең ауқымды қызметтер ұсынады. Зертханадағы сот-медициналық сарапшылар тергеушілермен, прокурорлармен және басқа да адвокаттармен талдаулар мен сот-медициналық ғылымның жалпы аспектілері бойынша консультациялар жүргізеді. Мұндай консультациялар көбінесе қылмыстық сотта сарапшы куә ретінде сөйлеуге дайындық мақсатында өткізіледі. Флорида SFM кеңсесі жыл сайын 3 000-нан астам негізгі өрт сөндірушілерге сертификаттар береді. Штат бойынша 35 аккредиттелген оқу орталығы және Флорида Мемлекеттік Өрт сөндіру колледжі орналасқан. Мемлекеттік Өрт сөндіру колледжі жыл сайын алты мыңнан астам студентті сертификаттау және кәсіби даму бағдарламалары бойынша оқытады, оларға Насос операторы, Өрт сөндіруші, Өрт зерттеушісі, Қауіпті материалдар және т.б. кіреді. Флорида SFM жыл сайын 14 000-нан астам мемлекеттік ғимараттарды тексеруге жауапты. SFM кодексін сақтау және инспекциялау қызметі жыл сайын 16 000-нан астам мемлекеттік және жеке ғимаратты қамтиды, олардың ішінде түрмелер, университеттер, мемлекеттік мектептер, мыңдаған отынмен жұмыс істейтін қазандық жүйелері, жүздеген құрылыс және кен өндіру орындары мен жарылғыш заттарды сақтау орындары бар. Флорида Өрт оқиғаларын тіркеу бөлімі жыл сайын 1 800 000-нан астам өрт және төтенше жағдайлар туралы есептерді жинақтайды. Жергілікті өрт сөндіру бөлімдері мен өртке қарсы қызметтерден алынған есептер Ұлттық Өрт оқиғаларын тіркеу жүйесінде (NFIRS) басқа штаттардың есептерімен біріктіріледі, осы деректер өрт сөндіру қызметтерінің талдаулары мен тенденцияларын анықтау үшін қолданылады. Флоридадан алынған есептер сондай-ақ SFM-нің жылдық есебі "Флоридадағы өрттер" негізін құрайды. SFM өрт қауіпсіздігі стандарттарына сәйкес келетін және Флорида азаматтарын өрт қауіптерінен қорғау қажеттілігіне жауап беретін ережелерді қабылдауға және іске асыруға өкілетті. Бұдан өзге, SFM білім беру және қосымша мекемелердің тұрғындарының қауіпсіздігі мен денсаулығына қатысты стандарттарды белгілейтін ережелерді қабылдайды және басқарады, олар 633.022, 1013.12, 1013.37 және 1013.371 тармақтарында қарастырылған. Егер кез келген округте жергілікті өртке қарсы қызметкер жұмысқа алынбаған немесе тағайындалмаған болса, Мемлекеттік Өрт сөндіруші маршалы 1013.12(2)(b) тармағында талап етілген білім беру мекемелерінің өрт қауіпсіздігін тексеруге қатысты жергілікті өртке қарсы қызметкердің міндеттерін өз мойнына алады, сондай-ақ Мемлекеттік Өрт сөндіруші маршалы 1013.12(5) тармағында белгіленген уәкілеттік шегінде қажетті түзету шараларын қабылдауға құқылы.

Нью-Йорк қаласының өрт сөндірушілері

Нью-Йорк қаласының Өртке қарсы тергеу бюросы, FDNY құрамындағы бөлімше, қазіргі уақытта шамамен 140 өрт сөндіруші маршал, 30 қадағалаушы өрт сөндіруші маршал (дәрежесі бойынша капитанға тең), сондай-ақ бірнеше командир (дәрежесі бойынша бас директордың орынбасары), бас өрт сөндіруші маршал мен бас өрт сөндіруші қызметкерлерін жұмысқа алған. Өрт сөндіруші маршал лауазымы – бұл жоғарылау нәтижесінде берілетін мемлекеттік қызмет атағы, және барлық офицерлер бірнеше жыл бойы белсенді өрт сөндірушілер болып жұмыс істеген. Көптеген басқа да юрисдикциялардан айырмашылығы, Нью-Йорк қаласының өрт сөндіруші маршалдары қарулы полиция қызметкерлері болып табылады, олардың тұтқындауға толық құқығы бар, әдетте жұппен жұмыс істейді және Нью-Йорк қаласы Полиция департаментімен бірлесіп, ауыр өрттерді тергеуге кіріседі. Нью-Йорк қаласының өрт сөндіруші маршалдары полиция қызметкерлерінің жыл сайынғы қару-жараққа қабілеттілігін тексеруді қамтитын жан-жақты полициялық дайындықтан өтеді, бұл тексеру Camp Smith-те жүргізіледі. Тергеулер Нью-Йорк қаласы Полиция департаментімен тығыз байланыста, бірлесіп жүргізіледі. Әдеттегі бір жылда оларға қаланың бес ауданындағы шамамен 4000 өртке қатысты тапсырмалар беріледі. Нью-Йорк өрт сөндіруші маршалдары жиі Вирджиния штатының Квантико қаласындағы ФБР академиясында арнайы оқудан өтеді, сондай-ақ Нью-Йорк Полиция департаменті ұйымдастыратын тергеу курстарына және Нью-Мексико штатының Сокорро қаласындағы федералды үкіметтің демеушілігімен өткізілетін жарылғыш заттар туралы оқу курстарына қатысады. Нью-Йорк штатының Біріктірілген заңдарының 35.00-бабының 35.20-тармағында «өрт сөндіруді тоқтату немесе оның алдын алу үшін қауіпті күш қолданылуы мүмкін» делінген. Қаланың алғашқы өрт сөндіруші маршалы Джордж Х. Шелдон 1873 жылы тағайындалды, бұл өрт сөндіру департаментінің 1865 жылы мансаптық департамент ретінде қайта ұйымдастырылғаннан кейін сегіз жыл өткен соң болды. Роберт О. Лоуэри 1946 жылы алғашқы афроамерикандық өрт сөндіруші маршал болды. Лоуэри ақырында департаменттің төбесіне көтеріліп, 1965 жылы қаланың өрт сөндіру комиссары болып тағайындалды. Өрт сөндіруші маршалдары 1911 жылы болған Үшбұрышты киім фабрикасының өрті сияқты бірқатар маңызды тергеулер жүргізді. Олар өрт сөндіруге қатысты сақтандыру алаяқтығын және соңғы кездегі терроризмді тергеумен айналысады. Олар сондай-ақ өрт сөндіру ісі бойынша сарапшы куәгерлер ретінде қызмет етеді. Кейде Нью-Йорк өрт сөндіруші маршалдары жасырын жұмыс істеп, бақылау операцияларын жүргізеді. Олар сондай-ақ федералдық, штаттық және жергілікті құқық қорғау органдарымен үйлестіреді, өйткені өрт сөндірушілер жиі басқа қылмыстық әрекеттерге де қатысады, ал кейбір тергеулер, мысалы 1993 жылы Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуыл, бірнеше агенттіктің біліктілігін қажет етеді. Нью-Йорк өрт сөндіруші маршалының қызмет барысындағы алғашқы қазасы 2001 жылдың 11 қыркүйегінде болды, сол кезде маршал Рональд Пол Букка, қауіпке қарамастан, Дүниежүзілік сауда орталығына кіріп, мұнаралар ішінде тұтқында қалған азаматтарды құтқаруға көмектесті. Букка, 317 нөмірі бар, Вьетнам соғысының қаһармандық ерліктері үшін марапатталған ардагері, Оңтүстік мұнараның 78-қабатына батальон бастығы Орио Палмермен бірге жетті, бірақ Оңтүстік мұнара құлағаннан кейін. Бұл екеуі 1993 жылы осы жердегі тергеуге қатысқан. Нью-Йорк маршалдары үшін штаттан тыс жердегі ФБР академиясында, Вирджиния штатының Квантико қаласында және басқа да жерлердегі кәсіби оқыту 9/11 оқиғасынан кейін федералдық терроризмге қарсы гранттар арқылы мүмкін болды, бұл гранттарды әкім Майк Блумберг белсенді түрде қолдады. Нью-Йорк штатының атқарушы заңының 6c-бабының 159-тармағы өрт сөндіруді бақылау жөніндегі кеңес құрды, ол әрбір юрисдикцияға өрт сөндіруді бақылау жоспарын және NFPA 921 және NFPA 1033 талаптарына сәйкес тергеушілерді сертификаттауды қамтитын күшті үйлестірілген өрт сөндіруді бақылау бағдарламасын дайындауды міндеттеді. Өртке қарсы іс-қимыл жөніндегі I және II деңгейлі тергеуші сертификатының мемлекеттік стандарты әзірленді. Нью-Йорк қаласының өрт сөндіруші маршалдарының дайындығы II деңгейдің талаптарын асып түседі.

Пенсильванияның өрт сөндірушілері

Пенсильвания штатында өрт сөндірушілердің екі деңгейі бар: штаттық полиция өрт сөндірушісі және жергілікті өрт сөндіруші. Штаттық өрт сөндіруші маршалы 1919 жылы өкілеттіктер мен міндеттер штаттық полицияға берілгенге дейін тәуелсіз кеңсе болып келген. 1927 жылы штат (Коммуналдық штат) 1927 жылғы 27 сәуірдегі заң арқылы штаттық полиция бағыныстылығында жергілікті өрт сөндіруші маршалы лауазымын құрды (P. L. 450, No. 291). Пенсильвания штаттық полициясының (PSP) өрт сөндірушілері әдетте ерекше жоғары құнмен бағаланған (1 000 000 доллардан астам) немесе адам өліміне әкелген өрттер бойынша соңғы тергеуші орган болып саналады. PSP өрт сөндірушілеріне олардың қатысуы қажет болған жағдайда жергілікті өрт сөндіруші хабарлайды. Мемлекеттік заң жергілікті өрт сөндірушіге «Штаттық полиция өрт сөндірушісінің көмекшісі» мәртебесін береді. Жергілікті өрт сөндірушілерді жергілікті өрт басшысы немесе муниципалитет лауазымға тағайындайды. Оларды штаттық полиция комиссары (полковник) бекітіп, PSP кеңсесіне жібереді. Жергілікті өрт сөндірушілер өрттерді тергеуге, іздестіру ордерлерін алуға және орындауға, дәлелдер жинауға, өрттің басталуын және себебін анықтау процесінде ұстауға және сұраққа алуға құқылы. Бұл процестің нәтижесінде тұтқындау немесе қудалау болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Өрт сөндірушілердің екі деңгейі де азаматтық және қылмыстық сот ісінде куәлік беруі мүмкін, сондай-ақ сақтандыру тергеушілерімен өзара әрекеттеседі және ынтымақтасады. Мемлекеттік заңмен қатар, көптеген муниципалитеттер өрт сөндірушілеріне олардың қызметінің сипаты, ұстау, сұраққа алу немесе тұтқындау, өрт қауіпсіздігіне қатысты заңдарды орындау және жоғары тәуекелді тергеулер кезінде өзін-өзі қорғау қажеттігіне байланысты жергілікті құқық қорғау органының (LEO) мәртебесін берді. (АҚШ-тағы ең ірі метамфетамин зертханаларының бірнешесі жергілікті өрт сөндірушілердің тергеулері кезінде Пенсильванияда табылған.) Барлық муниципалитеттер мен өрт округтері негізгі өрт дайындығын және өрт сөндіру тәжірибесін талап етеді, содан кейін Пенсильвания штаттық полициясы ұсынатын үздіксіз өрт тергеу білімін алу қажет. LEO мәртебесін алған муниципалитеттер әдетте PA Act 120 немесе PA Act 235 бойынша қосымша оқудан өтуді талап етеді.

Вашингтонның өрт сөндірушілері

Вашингтон штатының өрт сақшысы кеңсесі – Вашингтон штатының патрульдік полициясы құрамындағы бюро. Штаттық өрт сақшысы кеңсесі оқиғалар туралы есеп беру, деректерді жинау, нормативтік құжаттарды қарау, құрылыс жоспарларының өрт қауіпсіздігін бағалау, фейерверктерді және спринклерлерді орнатуды қадағалау сияқты қызметтерді ұсынады.

Ұлыбритания

Америкадағы өрт сөндіруші маршалдың анықтамасын Ұлыбританияда қолданылатын анықтамамен шатастыруға болмайды. Өрт сақшылары (кейде "өрт күзетшілері" деп те аталады) – бұл бизнесте және басқа ұйымдарда өрттен эвакуациялау процедураларына көмектесу үшін оқытылған азаматтар, көбінесе қызметкерлер. Ұлыбританияда АҚШ-тың өрт сөндіруші маршалына тікелей баламасы жоқ. Қолдану және тергеу жұмыстарын екі бөлек маман – өртке қарсы тергеушілер мен өрт инспекторлары жүзеге асырады. Өртке қарсы тергеушілер – бұл өрттің себебі белгісіз немесе даулы болған жағдайлардағы өрт сөндірушілер немесе өрттен қорғау офицерлері, олар арнайы дайындықтан өткен және тәжірибелі. Өртке қарсы тергеуді полицияның қылмыс оқиғасы сарапшылары да жүргізе алады. Өртке қарсы тергеушілер тікелей құқық қорғау функциясын атқармайды, олар полиция немесе өрттен қорғау қызметі қозғаған қылмыстық істерде сарапшы куәгерлер ретінде тартады. Өрт қауіпсіздігі заңнамасын сақтауды өрт қауіпсіздігі инспекторлары немесе кейде оларды өрт қауіпсіздігі офицерлері деп те атайды, жүзеге асырады. Ұлыбританияның өрттен қорғау офицерлері ұстауға құқылы емес, бірақ күдіктілерді сақтандырып, өрт қауіпсіздігі заңнамасын бұзған кез келген адамды соттауға құқылы. Олар сондай-ақ қауіпті жайларды жабуға және өрт қауіпсіздігіне қатысты кез келген құқық бұзушылықты тексеруге өкілетті. Олардың кіруге кең өкілеттіктері бар. Көптеген өрт инспекторлары тәжірибелі өрт сөндірушілер / өрттен қорғау офицерлері, бірақ сонымен қатар бірнеше азаматтық өрт инспекторлары да бар.

Австралия

Австралия Ұлыбританиядағыдай терминология қолданады, онда "Өрт күзетшісі" (немесе көбірек "Төтенше жағдай күзетшісі" немесе жай ғана "Күзетші") деген термин ғимараттардағы өрт және басқа да төтенше жағдайларды басқаруға жауапты мекеме тағайындаған азаматтарды белгілеу үшін қолданылады. Жаңа Оңтүстік Уэльсте АҚШ-тың Өртке қарсы күрес жөніндегі маршалына ең жақын балама – 1979 жылғы Экологиялық жоспарлау және бағалау туралы заңда белгіленген, ғимарат иесі немесе пайдаланушысы сұраған жағдайда, жауапты кеңес органы сұрағанда немесе өрт сөндіру бригадасына ғимараттың өрт қауіпсіздігі туралы жазбаша шағым түскенде, Өрт сөндіру бригадасының қызметкерлеріне ғимараттың өрт қауіпсіздігін тексеруге берілген өкілеттіктер.