Кіріспе

Өсімдіктер моншасы – Канаданың Онтарио провинциясының Оттава қаласындағы тарихи монша. Ол 1924 жылы Шампан моншасымен бірге қаланың жағдайы нашар халықтың гигиенасы мен денсаулығын жақсарту мақсатымен салынған. Моншаның аты сол кездегі Оттава мэрі Франк Х. Планттың құрметіне берілген. Ол 930 Сомерсет көшесі, батыс жағында, Престон көшесімен қиылысатын жерде орналасқан. Бұл итальяндық-канадтық қауымның орталығы және қаланың қытайлық-канадтық аудандарына жақын жерде жатыр.

Құрылыс алдындағы кезең

ХХ ғасырдың басында Канада үкіметі және оның көп бөлігі Оттаваның қарапайым ағаш өңдеу қаласынан Монреаль мен Торонто сияқты бәсекелесе алатын, сонымен қатар ұлттық елорда ретіндегі маңызын нығайтатын, заманауи қалалық орталыққа айналуы керек деп ойлады. Бұл маңызды өзгеріс жаңа қалалық өнеркәсіптік жұмысшы табының және буржуазияның жоғарғы табының қалыптасуына әкелді. Оттавадағы кең ауқымды өзгерістер оңай болған жоқ. Жоғарғы таптар қылмыс, құмар ойындар және проституция сияқты әлеуметтік проблемаларға алаңдаушылық білдіре бастады. Бұл проблемаларды негізінен заң бұзушылық ретінде қарастырғанына қарамастан, ол тез арада кез келген "әдепсіз әрекеттерге" синонимге айналды. Реформаторлар жұмысшы табының гигиенасын жақсартуды моральдық тазалыққа қол жеткізудің бір жолы ретінде ұсынды. Бұл жаңа идея 1918 жылғы испан тұмауы эпидемиясы кезінде үлкен қолдауға ие болды. Бірнеше айдың ішінде тұмау жүздеген жұмысшы табының азаматтарын өлтірді, олардың көпшілігі бүгінгі Лоуэртаун және Лебретон Флэтс аймақтарында тұрды. Эпидемия реформаторлардың бастапқы "моральдық тазалық" мақсатын кеңейтіп, жұмысшы табының денсаулығын, қауіпсіздігін және осалдығын жақсарту қажеттігін көрсетті. "Жеке тазалық, гигиеналық шара ретінде өте маңызды, біздің тазалықты жақсарту үшін күресімізде алға шығарылуы керек. Барлық адамдардың санитарлық заңдарды толық орындауы адам өмірін ұзартуға және әлемдегі қайғы-қасірет пен азапты азайтуға көмектеседі. Қоғамдық жуынатын орындардың қажеттілігін дәлелдеу үшін қосымша аргументтер қажет емес және мұндай үлкен қоғамдық игіліктің алдын келуге ешқандай күш-жігер жұмсалмауы керек. Осы гуманитарлық бағытта жедел әрекеттер қажет. Тазалық – денсаулық, өмірді сақтау, моральдық жақсарту, әлемдегі барлық жақсылық пен тазалықты көтеру дегенді білдіреді."

Испан тұмауы екі қоғамдық жуынатын орын – Плант Бэт және Шампань Бэт салу туралы шешімді бекіткен катализатор ретінде жалпы мойындалды, олар тұмаудың ең көп тараған жерлері болған Лоуэртаун және Лебретон Флэтс аймақтарында салынды.

Құрылыстан кейінгі кезең

1924 жылы салынған Өсімдіктер шомылу орны ондаған жылдар бойы үлкен сәттілікке қол жеткізіп, халық арасында танымал болды. Жылдар бойында жалпыға қолжетімді әбдөрханалар, екі киім ауыстыру бөлмесі (шкафтар, әбдөрханалар және душтары бар), сондай-ақ көрермендерге арналған галереясы бар шомылу орнында көптеген сабақтар, шаралар мен жарыстар өтті. Ашылған күнінен бастап Өсімдіктер шомылу орны қоғамның маңызды бір бөлігі ретінде бекінді. Оның күшті әсері 1933 жылы экономикалық дағдарыс кезінде байқалды, сол кезде қала әкімі шомылу орнын жабуды ұсынды. Алайда, тұтынушылардың қарсылығы мен Жергілікті Әйелдер Кеңесі ұйымдастырған наразылық акциясынан кейін шомылу орны жабылудан құтылды. Дегенмен, 1940-1950 жылдар аралығында Өсімдіктердің экономикалық құндылығы қала бюджетіне түскен қаржылық жүктемеге байланысты талқыланып отырды. Шомылу орны қаржылық тұрғыдан тиімді болмаса да, қауым оның басқа да маңызды пайдаларын айтты. Өсімдіктер шомылу орны жұмысшы табына маңызды гигиеналық, психикалық және физикалық қызметтер көрсетті. Сонымен қатар, бассейнде жүзуді үйренген мыңдаған бала мен ересектердің саны осы нысанның қауымның қауіпсіздігі үшін маңызды екенін көрсетті. 1994 жылы ол мұра нысаны деп жарияланды, бірақ үш жылдан кейін ғимарат қауіпсіздік себептерімен жабылды. Шатырды тіреп тұрған кірпіш бағаналар тозып, ғимараттың құлау қаупі туды. Жөндеу жұмыстарына миллиондаған доллар жұмсау қажет болды және шомылу орны бірнеше жыл бойы жабық қалды.