Кіріспе

Lotus Software (IBM сатып алғанға дейін Lotus Development Corporation деп аталатын) – Массачусетс штатында орналасқан американдық технологиялық компания, 1982–2018 жылдар аралығында жұмыс істеді. 2018 жылы Үндістанның HCL Technologies компаниясына сатылды. Lotus ең белгілісі – Lotus 1 2 3 электрондық кестелік бағдарламасы. Бұл бағдарлама IBM PC-нің алғашқы жылдарында кеңінен қолжетімді болған, көптеген мүмкіндіктерге ие, пайдаланушыға ыңғайлы, сенімді және WYSIWYG мүмкіндігі бар алғашқы өнім болды, сол кезде графикалық интерфейс болмаған. Кейіннен, Ray Ozzie-нің Iris Associates компаниясымен бірлесіп, Lotus Notes тобылық жұмыс және электрондық пошта жүйесін шығарды. IBM компаниясы 1995 жылы оны 3,5 миллиард АҚШ долларына сатып алды, негізінен Lotus Notes-ты алу және клиент-серверлік есептеулер сегментінде беделін нығайту үшін, бұл IBM-нің OfficeVision сияқты хост-негізгі өнімдерін ескірген етті. 2018 жылдың 6 желтоқсанында IBM Lotus Software/Domino-ны HCL компаниясына 1,8 миллиард долларға сату туралы хабарлады.

Тарих

Lotus компаниясы 1982 жылы Митч Капор мен Джонатан Сакс Бен Розеннің қолдауымен құрылды. Lotus компаниясының алғашқы өнімі Apple II үшін арналған Lotus Executive Briefing System деп аталған презентациялық бағдарламалық жасақтама болды. Капор VisiCalc электрондық кестесінің дистрибьюторы VisiCorp компаниясының даму бөлімінің басшысы қызметінен кеткеннен және Visi Plot және Visi Trend құқықтарын Visi Corp-қа сатқаннан кейін Lotus-ты құрды. Капор Visi Corp-тен кеткеннен кейін көп ұзамай ол Сакспен бірге интеграцияланған электрондық кесте және графикалық бағдарлама жасады. IBM мен VisiCorp Visi Calc-ті PC-мен бір уақытта таратқысы туралы келісімге келгеніне қарамастан, Lotus-тың өнімі артықшылыққа ие болды. Lotus 1983 жылдың 26 қаңтарында Lotus 1 2 3 бағдарламасын шығарды. Атауы өнімді электрондық кесте, графикалық құрал және деректер базасын басқарушы ретінде пайдаланудың үш мүмкіндігіне сілтеме жасайды. Соңғы екі функция практикада жиі қолданылмаса да, 1 2 3 қол жетімді ең қуатты электрондық кесте бағдарламасы болды. Lotus компаниясы 1983 жылы әлемдегі үшінші ірі микрокомпьютерлік бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы болып, алғашқы жылы 53 миллион долларлық сату көлемін көрсетті, бұл бизнес-жоспарындағы 1 миллион долларлық болжамнан әлдеқайда жоғары. 1982 жылы Колгейт университетінің және Флетчер заң және дипломатия мектебінің түлегі Джим Манзи McKinsey & Company компаниясының басқару кеңесшісі ретінде Lotus-қа келді және төрт айдан кейін компанияның қызметкері болды. 1984 жылдың қазанында ол президент болып тағайындалды, ал 1986 жылдың сәуірінде Капордың орнын басып, бас директор болып тағайындалды. Сол жылдың шілдесінде ол басқарма төрағасы да болды. Манзи 1995 жылға дейін Lotus компаниясын басқарды.

Үстемдік

Компьютерлер кеңінен таралған сайын, Lotus компаниясы электрондық кестелер нарығында жедел түрде көшбасшылыққа ие болды. Lotus 1984 жылы Ray Ozzie-нің Symphony және 1985 жылы Apple Macintosh компьютері үшін Jazz кеңсе пакеті сияқты басқа кеңсе өнімдерін ұсынды. Jazz нарықта өте жақсы нәтиже көрсетпеді (Гай Кавасакидің "Макинтош жолы" кітабында Lotus Jazz өте нашар деп сипатталған, "оны тіпті қазақшаға аударғандар да қайтарып берді"). 1985 жылы Lotus компаниясы Software Arts компаниясын сатып алып, VisiCalc бағдарламасын қолдануын тоқтатты. 1980-жылдардың соңында Lotus компаниясы файлдарды басқару және іздеу құралы болып табылатын Lotus Magellan әзірледі. Осы кезеңде Manuscript мәтіндік редакторы, инновациялық жеке ақпаратты басқару жүйесі (PIM) Lotus Agenda және NeXT платформасы үшін жаңа модельдеу пакеті (және электрондық кесте) Improv жарық көрді. Improv та сәтсіз болды, және бұл өнімдердің ешқайсысы нарыққа айтарлықтай әсер етпеді.

"Көру және сезіну" ісі

Lotus бірнеше сот ісіне қатысты, олардың ең маңыздысы 1987 жылы басталған «көрініс және сезім» бойынша соттар болды. Lotus компаниясы Paperback Software және Mosaic компанияларын 1 2 3, VP Planner және Twin бағдарламаларының төмен бағалы көшірмелері, сондай-ақ авторлық құқықты бұзу, жалған және қате ақпарат беру, әділ емес бәсекелестік үшін сотқа берді, ал Borland компаниясын Quattro электрондық кестесі үшін сотқа шақырды. Бұл, Free Software Foundation негізін қалаушы Ричард Столлманды Бағдарламалау еркіндігі лигасы (LPF) құруға және Lotus Development кеңсесі алдында наразылық акциясын ұйымдастыруға жетеледі. Paperback және Mosaic сотты ұтысып, жұмысын тоқтатты; Borland жеңіске жетіп, сақталып қалды. LPF Borland ісі бойынша amicus curiae брифін ұсынды.

IBM-тің әртараптандыруы мен сатып алуы

1990 жылдары Microsoft-тың Windows қолданбаларымен бәсекелесу үшін Lotus, Ami Pro (мәтін өңдегіш), Approach (мәліметтер базасы) және Threadz сияқты өнімдерді сатып алуға мәжбүр болды, ол Lotus Organizer болып өзгерді. Бірнеше қолданбалар (1 2 3, Freelance Graphics, Ami Pro, Approach және Lotus Organizer) Lotus SmartSuite деген атпен біріктірілді. SmartSuite көптеген дербес компьютерлермен (PC) бірге арзан бағада ұсынылып, бастапқыда Microsoft Office-тен танымал болғанмен, Lotus Windows 95-те 16 биттен 32 биттік қолданбаларға көшу кезінде үстелдегі қолданбалар нарығындағы басымдығын тез жоғалтты. Бұл, көбінесе, Lotus-тың өзінің даму ресурстарын IBM-нің жаңа (және соңында коммерциялық сәттілікке ие болмаған) OS/2 операциялық жүйесіне арналған қолданбалар жиынтығына жұмсағандықтан, 32 биттік өнімдер жиынтығын уақтылы жеткізе алмады және Windows-тың жаңа нұсқасына көшуден пайда таппады. Соңғы маңызды жаңа нұсқасы 1999 жылы шыққан SmartSuite Millennium Edition болды. 2000 жылы жиынтықтың жаңа әзірлемесі тоқтатылды, ал техникалық қолдау шетелге көшірілді. Соңғы жаңарту 2014 жылы жарық көрді. Lotus 1984 жылы Ray Ozzie-дің Iris Associates компаниясына, оның Lotus Notes тобына жұмыс істейтін бағдарламалық платформасын жасаушыға стратегиялық инвестиция жасау арқылы дербес компьютерлік бағдарламалық жасақтама бизнесінен әртараптандыруды бастады. Осы ертедегі тәжірибелі қадамының нәтижесінде Lotus желілік байланыс саласында басқа бәсекелестер компьютер әлемінде желілік есептеулер немесе Интернет туралы ойлана бастағанға дейін маңызды тәжірибе жинады. Lotus бастапқыда 1989 жылы Lotus Notes-ті нарыққа шығарды, ал кейін 1991 жылы cc:Mail компаниясын сатып алып, нарықтағы өзінің беделін нығайтты. 1994 жылы Lotus Iris Associates компаниясын сатып алды. Lotus-тың тобына жұмыс істейтін бағдарламалық жасақтамадағы басымдылығы IBM-ді қызықтырды, оған хостқа негізделген хабар алмасу өнімдерінен стратегиялық қадам жасау және клиент-серверлік есептеулерде күшті беделге ие болу қажет болды, бірақ ол көп ұзамай Microsoft Exchange Server-ден күшті бәсекелестікке тап болды. 1995 жылдың екінші тоқсанында IBM Lotus-ты сатып алу үшін жауапкершіліксіз ұсыныс жасады. 1995 жылдың 11 қазанында Манзи IBM-нің Lotus Development бөлімшесіне айналғаннан кейін отставкаға кеткенін жариялады; ол 78 миллион долларлық акциялармен кетті.

Атау, веб-сайт және брендтің бірігуі

IBM Lotus компаниясына өнімдерін өз брендімен әзірлеуге, сатуға және талқылауға рұқсат бергенімен, 2001 жылғы қаңтардағы қайта құрылымдау оны ана компаниясы IBM-мен жақындастырды. Сондай-ақ, IBM маңызды маркетингтік және басқару функцияларын Массачусетс штатының Кембридж қаласынан Нью-Йорк кеңсесіне көшірді. Бірте-бірте, Lotus.com веб-сайтының «Біз туралы» бөлімі «Lotus Development Corporation» деген сілтемелерді жою үшін өзгертілді. 2001 жылы Lotus.com веб-беті компанияны «Lotus Development Corporation» деп көрсетті, ал 2002 жылға қарай «оның бас директорының сөзі» жарияланды. 2002 жылы «Біз туралы» бөлімі сайт мәзірінен алынып тасталды және Lotus логотипі IBM логотипімен ауыстырылды. 2003 жылы «Lotus туралы» сілтемесі Lotus.com бетіне оралып келді, бірақ бұл жолы компания «IBM-нен Lotus бағдарламалық құралы» деп таныстырылды және байланыс ақпаратында «Lotus Software, IBM Software Group» деп көрсетілді. 2008 жылы Lotus.com домен аты жеке сайтты көрсетуді тоқтатты, оның орнына www.ibm.com/software/lotus мекенжайына бағытталды, ал 2012 жылы сайт Lotus бағдарламалық құралына қатысты барлық сілтемелерді IBM ынтымақтастық шешімдері пайдасына тоқтатты. IBM 2012 жылы 3.0.1 нұсқасының соңғы шығарылымымен IBM Lotus Symphony-нің дамуын тоқтатты, болашақ даму күшін Apache OpenOffice-ке аударды және бастапқы кодты Apache Software Foundation-ға сыйлады. Кейіннен сол жылы IBM Lotus брендін тоқтату туралы хабарлады, ал 2013 жылдың 13 наурызында IBM Notes және Domino 9.0 Social Edition-ның қолжетімділігін жариялады, бұл IBM Lotus Notes және IBM Lotus Domino-ның бұрынғы нұсқаларын алмастырды және Lotus брендінің белсенділігінің аяқталуын білдірді. 2018 жылдың 6 желтоқсанында IBM Lotus Software/Domino компаниясын HCL компаниясына 1,8 миллиард долларға сату туралы хабарлады. Дегенмен, 2000 жылға қарай Lotus-тың сіңірілуі толыққанды жүріп жатты. IBM-нің күткен жаппай қызметкерлердің кетуі орын алмағанмен, көптеген тәжірибелі Lotus қызметкерлері IBM-нің корпоративтік мәдениетіне көшуге наразылық білдірді, әсіресе IBM-нің қызметкерлерге арналған әлеуметтік жәрдемақы бағдарламалары Lotus-тың прогрессивті бағдарламаларымен салыстырғанда нашар деп есептелді. Lotus-тың Кембридждегі бас кеңсесі бастапқыда Чарльз өзенінің жағасындағы Lotus Development Building (LDB) және CambridgeSide Galleria-ға жақын орналасқан Rogers Street ғимараты сияқты екі ғимаратқа бөлінді. Алайда, 2001 жылы президент және бас менеджер Аль Золар LDB-нің жалға алу шартын сақтауды шешті. Кейіннен қызметкерлердің көшеден (және үй кеңселеріне) көшіп кетуі көбінесе компаниядан қызметкерлердің кетуімен бірге жүрді. Кейіннен 1 Rogers St мекенжайындағы IBM кеңсесі мобильді қызметкерлерді, Watson Research Center on User interface және IBM DataPower-ді қолдады.

Өнімдер

IBM компаниясы "Lotus Greenhouse" қоғамдық веб-сайтын демеушілік етті, онда IBM және оның бизнес серіктестерінің бағдарламалық қамтамасы ұсынылған.