Кіріспе

Шамка (, ), бұрынғы Босански Шамка – Босния және Герцеговинаның Серб Республикасындағы қала және муниципалитет. Босния және Герцеговина Федерациясының Оджак және Домальевац-Шамка муниципалитеттерінде де шағын, адам тұрмайтын аумақтар бар. 2013 жылғы мәлімет бойынша, қалада 5 390 адам, ал муниципалитетте 17 273 адам тұрады. Қала Сава өзенінің оң жағасында орналасқан. Өзен арқылы Хорватиядағы Славонски Шамка қаласы көрінеді.

Тарих

Қазіргі заманғы қала 1862 жылы Сербия Княздығы Осман империясынан тәуелсіздік алғаннан кейін және Чукур фонтаны оқиғасы төңірегіндегі этникалық қақтығыстардан соң Смедерево санджағынан қуылған босниялық мұсылман қашқындырымен құрылды. Бұл қашқындыры негізінен Ужице және Соколь қалаларынан келген. Ол кезде Шамк бастапқыда Горня Азизия деп аталды (Сұлтан Абдулазиз атымен – Жоғарғы Азизия). 1887 жылы Австро-Венгрия империясына қосылғанға дейін Босния вилайетінің құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала Югославия Корольдығының құрамына енді. 1929 жылдан 1939 жылға дейін Дрина Бановинасының, ал 1939 жылдан 1941 жылға дейін Хорватия Бановинасының құрамында болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шамк, Босния мен Герцеговинаның қалған бөлігі сияқты, нацистер бақылаған Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті тарапынан оккупацияланды. 1945 жылдан кейін қала Титоның Югославиясындағы Босния және Герцеговина Социалистік Республикасының құрамына қайта қосылды. Босния соғысының басында қала босниялық сербтер тарапынан оккупацияланды, олар уақытша муниципалитет үкіметін құрды. 1992 жылдың сәуір және қараша айлары аралығында көптеген босниялықтар мен босниялық хорваттар этникалық тазартуға ұшырады. Соғыс кезінде көршілес Орашьеге қарай хорват және босниялық күштеріне қарсы жартылай тұрақты майдан құрылды. 2003 жылы Югославия соғысы кезіндегі үш босниялық серб қала басшысы Гаага халықаралық трибуналында (ICTY) адамзатқа қарсы қылмыстар жасағаны үшін сотталды. Қала Серб Республикасының маңызды стратегиялық орнында, Брчко қаласының жанында орналасқан. Серб бақылауындағы көптеген басқа орындар сияқты, Серб билігі қаланың ресми атауынан "босниялық" деген сөзді алып тастап, "Шамак" деп өзгертті. Босниялықтар мен босниялық хорваттар оны тарихи атауымен "Босански Шамак" деп атауды жалғастыруда.

Халық саны

Елді мекендердің халқы – Шамац муниципалитеті1948.1953.1961.1971.1981.1991.2013. Жалпы37,51244,26931,37432,32032,96017,2731Баткуша9246252Брвник6092533Крквина1,7041,2234Донья Слатина6234715Доньи Хасич1,0292076Гаеви6264387Горня Слатина1,3619038Горни Хасич1,0484279Гребнице44310Корница83030211Крушково Поле70658812Лугови42213Ново Село1,09541914Обудовац3,1992,42115Писари60843616Шамац4,8775,6056,2395,39017Шкарич29827318Средня Слатина1,277519Тишина2,03289020Засавица558339

Этникалық құрамы

Этникалық құрамы – Шамақ қаласы
2013. 1991. 1981. 1971.
Жалпы 5,390 (100%) 6,239 (100%) 5,605 (100%) 4,877 (100%)
Сербтер 3,449 (67.19%) 1,755 (28.13%) 1,342 (23.94%) 1,500 (30.76%)
Босниялықтар 1,253 (24.41%) 2,178 (34.91%) 1,697 (30.28%) 2,163 (44.35%)
Хорваттар 227 (4.42%) 827 (13.26%) 687 (12.26%) 726 (14.89%)
Басқалар 204 (3.97%) 284 (4.55%) 61 (1.08%) 38 (0.77%)
Югославтар 195 (19.15%) 1,774 (31.65%) 429 (8.79%)
Албандар 22 (0.393%) 3 (0.062%)
Моңғолдар 13 (0.232%) 8 (0.164%)
Словендер 5 (0.089%) 3 (0.062%)
Венгрлер 4 (0.071%) 4 (0.082%)
Македониялықтар 3 (0.062%)

Этникалық құрамы – Шамақ муниципалитеті
2013. 1991. 1981. 1971.
Жалпы 17,273 (100%) 32,960 (100%) 32,320 (100%) 31,374 (100%)
Сербтер 13,256 (76.74%) 13,628 (41.35%) 13,328 (41.24%) 14,230 (45.36%)
Хорваттар 2,426 (14.05%) 14,731 (44.69%) 14,327 (44.33%) 14,336 (45.69%)
Босниялықтар 1,265 (7.324%) 2,233 (6.775%) 1,725 (5.337%) 2,192 (6.987%)
Басқалар 326 (1.887%) 613 (1.860%) 262 (0.811%) 88 (0.28%)
Югославтар 1,755 (5.32%) 2,601 (8.05%) 481 (1.53%)
Моңғолдар 33 (0.19%) 25 (0.08%)
Мажарлар 7 (0.041%) 4 (0.013%)
Словендер 6 (0.035%) 6 (0.019%)
Македониялықтар 4 (0.023%) 4 (0.013%)

Спорт

Жергілікті футбол клубы «FK Borac Šamac» Серб Республикасының Екінші лигасы — үшінші лигада ойнайды.