Кіріспе

Дармштадт мемлекеттік университеті, Германия. TU Darmstadt – Жасанды интеллект жөніндегі неміс ғылыми-зерттеу орталығының және Гессен жасанды интеллект орталығының орналасқан жері. TU Darmstadt Дармштадт қаласындағы ATHENE орталығының мүшесі, бұл Киберқауіпсіздікті қолдану бойынша Еуропадағы ең ірі ғылыми-зерттеу институты. Университет "Рейн-Майн-Некар" ақпараттық технологиялар кластерінде, "Германияның Кремний алқабында" орналасқан. TU Darmstadt түлектерінің арасында Нобель сыйлығының иегерлері, кәсіпкерлер, менеджерлер, миллиардерлер және саясаткерлер бар. Университет 4 Нобель сыйлығының лауреатымен және физика саласындағы 3 Вольф сыйлығының лауреатымен байланысты. Бірнеше жыл бойы TU Darmstadt Германия экономикасындағы ең көп жоғары лауазымды менеджерлерді даярлаған университеттердің бірі болып табылады. Қазіргі уақытта университеттің көрсеткіштері алдыңғы үштікке кіреді. Түлектерінің арасында Оливер Зипсе, Петер Грунберг, Хаим Вейцман және Джон Ту бар.

Тарих

1877 жылғы 10 қазанда Гессеннің Ұлы герцогы Людовик IV политехникалық мектепті Дармштадт техникалық жоғары мектебіне дейін көтерді, осылайша осы білім беру мекемесінің мәртебесін университет деңгейіне жеткізіп, Абитур (неміс гимназиясының университетке түсуге құқық беретін мектеп бітіру аттестаты) талабын енгізді. 1899 жылы Дармштадт техникалық жоғары мектебі докторлық диссертациялар қорғау құқығын алды.

Бастапқы бастамасы

Университеттің тарихы алуан түрлі: оның бастапқы кезеңдері 1836 жылы құрылған Höhere Gewerbeschule (Жоғары сауда мектебі) және 1844 жылы Капеллплацтағы "Altes Pädagog" жанындағы жеке ғимаратымен басталды, одан кейін 1864 жылы Техникалық мектеп (Техникалық мектеп) және 1868 жылы Großherzoglich Hessische Polytechnische Schule (Гранд Герцогтік Гесс политехникалық мектебі) ашылды. Сол кезде саяси айналымдарда Гессен Ұлы Герцогтігі сияқты кедей мемлекет техникалық бағытталған жоғары білім беру орнын, тіпті политехникалық мектептің өзін қарыздай ала ма деген мәселе бойынша үздіксіз пікірталас болды. 1877 жылы Дармштадт Техникалық жоғары мектебі құрылғаннан кейін студенттер саны тым төмен болды, сондықтан 1881-1882 жылдары университетты жабу туралы көпшілік арасында ұзақ талқылаулар өтті. Осы қиын жағдайда жергілікті билік пен университет әлемдегі алғашқы электротехника кафедрасын ашу туралы батыл шешім қабылдады. Осылайша электротехника факультеті Дармштадт Техникалық жоғары мектебінің алтыншы факультеті ретінде құрылды, бұл академиялық ортада жаңалық болды, себебі сол кезге дейін ешбір университетте мұндай факультет болған емес. Бұл болашаққа бағытталған жоғары білім беру саясаты Дармштадтқа электр техникасының қарқынды дамып келе жатқан саласында көшбасшылық позицияны алуға мүмкіндік берді, бұл өз кезегінде студенттер санының үнемі артуына әкелді, сондықтан университетты жабу туралы сұрақ қайта көтерілген жоқ.

Университет ретінде алғашқы қадамдар

1895 жылы Hochschulstrasse көшесінде жаңа ғимараттар ашылды: Altes Hauptgebäude (Университеттің "Ескі бас ғимараты") және оның қарсы бетінде орналасқан институт ғимараты. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі екі онжылдық ішінде университеттің барлық салалары дамып, кеңейді. Қағаз өндіру және целлюлоза химиясы сияқты жаңа мамандықтар ашылды, тіпті 1913 жылы аэронавтика және ұшу механикасы кафедрасы құрылды. Осы кезеңде саяси жағдай шиеленісіп, шетелдік студенттер мәселесі Дармштадт қаласында саяси поляризацияға алып келді. Дармштадт техникалық жоғары мектебінде шетелдік студенттердің саны көп болды. Мысалы, 1906 жылы электр инженері мамандығының студенттерінің үштен екісі шетелден, көбінесе Шығыс Еуропа елдерінен келген.

Зерттеу салалары

Бес оқу бағыты (Studienbereiche) бар, олар студенттердің бірнеше факультетте дәріс алатын пәнаралық білім беру курстарын ұсынады. Бакалавр және магистр дәрежелерінен өзге, неміс кәсіптік училищаларында және гимназиялардағы оқытушылық қызметтерге арналған білім беру бағдарламаларын да ұсынады.

Кәсіпорындармен ынтымақтастық

Дармштадт техникалық университеті компаниялар мен ғылыми-зерттеу мекемелерімен бірнеше ғылыми ынтымақтастық орнатып отыр. Мысалы:

PRORETA – Continental AG компаниясымен бірлескен зерттеу ынтымақтастығы, мақсаты жол-көлік оқиғаларын болдырмайтын жүргізушіге көмек көрсететін жүйелерді әзірлеу. Merck тобымен, әсіресе химия және материалтану саласында, ұзақ жылдан бері ынтымақтастық орнаған. Химия факультетімен бірлесіп Merck лабораториясы да жұмыс істейді. Intel Collaborative Research Institute for Secure Computing (ICRI SC) – Дармштадт техникалық университеті мен Intel-дің бірлескен институты, ол чип платформаларының қауіпсіздігін қамтамасыз етумен айналысады. Бұл АҚШ-тан тыс жердегі IT қауіпсіздігі саласындағы Intel-дің алғашқы ынтымақтастық зерттеу орталығы. Intel Collaborative Research Institute for Collaborative Autonomous & Resilient Systems (ICRI CARS) – Дармштадт техникалық университеті мен Intel-дің бірлескен институты, өзара байланыста жұмыс істейтін автономды жүйелердің қауіпсіздігі, жеке құпиясы және сенімділігін зерттеуге арналған. SAP Research – түрлі салаларда зерттеулер жүргізетін бағдарламалық қамтамасыз ету өндірушісі SAP компаниясымен ынтымақтастық. TU Darmstadt сонымен қатар неміс тілді елдердегі киберқауіпсіздік бойынша ең ірі корпоративтік желі болып табылатын Қолданбалы қауіпсіздік технологиялары орталығының (CAST) мүшесі.

Стратегиялық әріптестік

Техникалық университет стратегиялық серіктестіктерінде стратегиялық одақтар, кооперативтік зертхана және ТУ Дармштадт ынтымақтастық институты арасында ерекшелік жасайды. TU Darmstadt компаниялары Merck, Deutsche Bahn, Continental, Robert Bosch GmbH және Siemens компанияларымен стратегиялық одақтарды күзеді. Startup & Innovation Day жылына бір рет өтеді, онда Рейн-Майн-Неккар аймағының стартаптары өздерінің инновацияларын түрлі салалар мен даму сатылары бойынша таныстырады. Компаниялармен ынтымақтастық үшін TU Darmstadt машина жасау, электроника және автомобиль өнеркәсібінің аймақтық бірлестігі Hessenmetallмен әріптестік орнатты.

Жоғары өнімділік компьютер

Дармштадт техникалық университеті – жоғары өнімділіктегі компьютері бар немесе ғана университеттердің бірі. Лихтенберг жоғары өнімділіктегі компьютері Георг Кристоф Лихтенбергтің құрметіне аталған және шамамен 1 PetaFLOPS есептеу қуатына ие. Салыстыру үшін, қазіргі уақыттағы ең жылдам жоғары өнімділіктегі компьютер Summit 148,6 PetaFLOPS қуатқа ие. 2015 жылы Лихтенберг TOP500 тізімінде 410-шы орында болды. 2017 жылы ТУ Дармштадт федералдық және штаттық үкіметтен 15 миллион евро қаражат алды, ол Лихтенберг жоғары өнімділіктегі компьютерін, Лихтенберг II-ні кеңейтуге жұмсалды. Оның қуаты екі еседен артық болуы тиіс. Лихтенберг II ең алдымен ТУ Дармштадттың басым бағыты болып табылатын есептеу инженериясы саласында қолданылады. TU Darmstadt сонымен қатар Гессендегі жоғары өнімділіктегі есептеулер орталығының (HKHLR) мүшесі болып табылады, оған Франкфурт-на-Майнедегі Гете университеті, Гиссендегі Юстус Либиг университеті, Марбургтағы Филиппс университеті, Кассель университеті және Дармштадт техникалық университеті кіреді. Әрбір мүшенің жоғары өнімділіктегі компьютері бар. Гектор роботы 2012-2015 және 2018-2019 жылдары құтқару роботтары лигасының «Кластағы үздік автономия», яғни ең зиялы робот санатында 1-орынды жеңіп алды. 2015 жылы Оскар фон Стрик басқаратын команда DARPA Robotics Challenge байқауына қатысты. Команда екі түрлі команда құрамында – Гектор және ViGIR роботтарымен финалға өтті. Гектор командасы Джонни 05 роботымен, ал ViGIR командасы Флориан роботымен жарысты. 2017 жылы Стрик басқаратын команда әзірлеген Argonaut роботы Total S. A. компаниясы ұйымдастырған мұнай және газ платформаларындағы интеллектуалды инспекциялық роботтарға арналған ARGOS Challenge байқауында жеңіске жетті. Жүлде құны жарты миллион еуроны құрады. Argonaut – Taurob трекерінің түрі және мұнай және газ өндіріс орналастыруларында инспекциялауға арналған алғашқы толық автономды, жылдам робот. 2018 жылы Гектор Токиода өткен Дүниежүзілік робот саммитінде «Зауыт апаттарын алдын алу» сынағында 1-орынды иеленді. Стрик басқаратын ғылыми-зерттеу тобы 2018 жылдан бері неміс құтқару робототехника орталығын құрып жатыр.

Қаланың ішкі кампусы

Бұл кампус Дармштадт қаласының орталық бөлігінде орналасқан және қаланың кез келген жерінен трамвай мен автобуспен оңай жетуге болады. Мұнда Электр техникасы және ақпараттық технологиялар (FB18), Тарих және әлеуметтік ғылымдар (FB2), Гуманитарлық ғылымдар (FB3), Компьютер ғылымдары (FB20), Математика (FB4), Физика (FB5) және Заң және экономика (FB1) факультеттері орналасқан.

Лихтвизе кампусы

Лихтвизе Дармштадттың шығыс бөлігінде орналасқан. Оған автобуспен және жақын жердегі теміржол стансасы арқылы жетуге болады. Мұнда архитектура (FB15), азаматтық инженерия және геодезия (FB13), химия (FB7), машина жасау (FB16) және материалдар мен Жер ғылымдары (FB11) факультеттері орналасқан.

Ботаникалық бақ

ТУ Дармштадт ботаникалық бағы Лихтвизе кампусының жанында орналасқан. Биология факультеті (FB10) де осы жерде орналасқан. Материалдар және жер ғылымдары факультетінің (FB11) қосымша ғимараттары мен Дармштадт қолданбалы ғылымдар университетінің (hda) химиялық инженерия және биотехнология факультетінің бір бөлігі осы орынды қосымша шағын кампусқа айналдырады.

Грисхайм

2005 жылдан бері TU Darmstadt Германияның ең көне әуежайы – Аугуст Эйлер әуежайына иелік етеді, ол ғылыми мақсаттарда пайдаланылады. Ол негізін қалаушы, авиацияның алғашқы дамушысы Август Эйлердің құрметіне аталған. Бұл әуежай ұшақтарды ұшыру үшін ғана емес, сонымен қатар кең аумақ талап ететін зерттеулер жүргізу үшін де қолданылады, мысалы, жүргізушіге көмек көрсету жүйелері мен автомобильдердің жарықтандыру құрылғылары осында сынақтан өтеді. Әуежайдың жанында TU Darmstadt-тің аэродинамикалық сынақ құбырлары орналасқан.

Халықаралық сипаты

18% (2017 ж.) құрайтын Дармштадт техникалық университеті әлемнің 53 еліндегі 300-ден астам университетпен серіктестік келісімдерін күзеді, бұл студенттерге Дармштадт университетінде оқуға келуге және оқу барысында шетелге баруға мүмкіндік береді. Мысалы, Дармштадт техникалық университеті Калифорния университеті (Беркли), Левен католик университеті, Наньян технологиялық университеті, Цинхуа университеті және Сеул ұлттық университетімен серіктес. Дармштадт техникалық университеті Шанхайдың Тонгжи университеті, Вирджиния политехникалық институты және мемлекеттік университетімен, сондай-ақ Грац технологиялық университетімен стратегиялық серіктестіктерді дамытты. Дармштадт техникалық университеті Еуропалық комиссия тарапынан «Еуропалық университет» атағымен марапатталды. 6 басқа еуропалық техникалық университетпен бірге Дармштадт техникалық университеті UNITE! (Инновация, технология және инженерия университеттерінің желісі) альянсын құрды. Жобаның мақсаты – жалқы еуропалық кампусты құру, жалқы еуропалық оқу бағдарламаларын енгізу, мүшелер арасындағы ғылыми ынтымақтастықты дамыту және елдер арасындағы білім алмасуды күшейту. Альянсқа Аалто университеті, Корольдік технология институты, Гренобль ұлттық политехникалық институты, Турин политехникалық университеті, Каталония политехникалық университеті және Лиссабон университеті кіреді. Университет халықаралық (ағылшын тілінде) магистратура бағдарламаларын және екі дипломды бағдарламалардың кең спектрін ұсынады. «Қалалық дамудағы халықаралық ынтымақтастық (Mundus Urbano)» бірлескен магистратура бағдарламасы Еуропалық комиссияның Эразмус Мундус бағдарламасы аясында Францияның Пьер Мендес университеті, Каталония халықаралық университеті және Рим университетімен бірлесіп ұсынылады. Дармштадт техникалық университеті жоғары инженерлік білім беру және ғылыми зерттеулер жөніндегі Еуропалық мектептер конференциясының мүшесі болып табылады. Formula SAE TU Darmstadt Racing Team (DART), TU Darmstadt Space Technology (TUDSaT), Akaflieg Darmstadt және Chaos Computer Club сияқты аккредиттелген студенттік топтардың саны көп, сондай-ақ театр тобы, оркестр және кампус радиосы AudioMax та бар. Жыл сайын өткізілетін konaktiva жұмыс жәрмеңкесі шамамен 10 000 студентті әлеуетті жұмыс берушілермен байланыстырады және студенттердің күшімен ұйымдастырылады.

Студенттердің өкілдері

Дармштадт университетінің студенттерін студенттер парламенті (Studierendenparlament, StuPa) өкілдік етеді, ол жыл сайын сайланады және өз кезегінде студенттердің жалпы комитетін (Allgemeiner Studierendenausschuss, AStA) сайлайды. AStA – студенттер үкіметі болып табылады, университет саясатына қатысады және студенттерге әлеуметтік және экономикалық кеңес берумен айналысады. Бұдан өзге, ол 60,3 шаршы метрлік ("60,3 шаршы метр") кафе, сыра бағы және герцог сарайындағы клубты, кеңсе тауарлары дүкенін және велосипед тұрағын басқарады. Университеттің негізгі оқу жоспарына қосымша, студенттер AStA үйлестіретін және студенттер ұйымдастыратын балл есептелмейтін курстарға қатыса алады. Дармштадт университетінде оқыған барлық студенттерді өкілдік ететін Жалпы студенттер комитетімен қатар, әр факультет студенттері сайланған студенттер кеңесі (Fachschaftsrat) арқылы өкілдік етіледі. Факультет студенттері өз факультеттерінің түрлі комитеттеріне қатысады, мысалы, факультет кеңесіне (Fachbereichsrat), оның құрамына профессорлар, студенттер, оқытушылар және әкімшілік қызметкерлер кіреді.

Аңыздар

1970-ші жылдардан бері, құрастырылған студент Фриц Фильтер 2004 жылы дипломмен бітіргенге дейін Архитектура кафедрасында көптеген емтиханды өтті. Оның дипломдық жұмысы кафедра ғимаратының жобасын қамтыды. Содан бері Фриц Фильтер тағы да бірнеше сәулеттік дипломдық жұмыстарын тапсырды.

Тұрғын үй

2016 жылы жүргізілген сауалнама бойынша Дармштадт қаласындағы студенттер жатақхана, жылу және коммуналдық төлемдерге ай сайын орташа есеппен 348 евро төлеген. Германия бойынша орташа көрсеткіш 323 евро болғандықтан, Дармштадт Германиядағы студенттер үшін тоғызыншы ең қымбат қала болып саналды. Бұл көрсеткіш жалғыз тұратын, үйленбеген және жоғары білім алған студенттерді ғана қамтиды. 2016 жылы жалпы есеп бойынша, шамамен 20% студенттер ата-аналарымен бірге тұрды, 12% жатақханада, 1% басқа біреудің үйінде жалға тұрды, 30% басқалармен бірге пәтерде, 17% жеке тұрды, ал 21% серіктесімен бірге пәтерде тұрды.

Атақ-даңқы мен дәрежесі

2024 жылғы QS әлемдік университеттер рейтингісінде университет 246-шы орынды иеленді, осылайша ұлттық деңгейдегі 15-ші үздік университет атанды. Орташа есеп бойынша, түлектер Германиядағы мемлекеттік университеттер арасындағы ең жоғары жалақының екіншісін алады, мамандықтары бойынша жұмыстан кейінгі алғашқы екі жылда. Александр фон Гумбольдт қорының соңғы Хумбольдт рейтингісінде TU Darmstadt инженерлік саласында бірінші орынды қабылдады. Неміс ғылыми-зерттеу қорының (DFG) 2018 жылғы зерттеу есебінде, 2014-2016 жылдар аралығындағы гранттарды талдау көрсетті, TU Darmstadt компьютерлік ғылым саласындағы неміс университеттерінің арасында ең көп грант алды, ал инженерлік саласында төртінші орынды иеленді. DFG университеттер мен ғылыми-зерттеу институттарының зерттеушілерінен ең үздік жобаларды таңдап, конкурстық іріктеу арқылы қаржыландырады. CSRankings, университеттердің компьютерлік ғылымның жекелеген салаларындағы ғылыми жетістіктерін бағалауға мүмкіндік беретін рейтинг бойынша, TU Darmstadt криптография, IT қауіпсіздігі және бағдарламалық жасақтама инженериясы салаларында Еуропаның жетекші университеті болып табылады. Жасанды интеллект, робототехника, машиналық оқыту, компьютерлік көру және есептеу лингвистикасы салаларында университет Еуропалық университеттер арасында екінші орында, ал неміс университеттері арасында бірінші орында тұр. Ол компьютерлік ғылымның барлық салалары бойынша Еуропаның үздік 10 университетінің қатарында. CSRankings – Компьютерлік зерттеулер қауымдастығының (CRA) критерийлеріне сәйкес танылған үш рейтингтің бірі. CRA төрт критерийді анықтады: рейтингтер «жақсы» (таза және жинақталған) деректерге негізделуі керек, деректер ашық және қолжетімді болуы керек, әдістеме объективті критерийлерге сүйенуі керек. CSRankings университеттердің таңдаулы конференциялардағы үлесін университеттердің мөлшерімен байланыстыру арқылы зерттеу сапасын көрсетуді мақсат етеді. Бұл әдістеме цитаталауды өлшеуге қарағанда манипуляцияға аз бейім. Әдістеме ашық және қолжетімді. Германияның Wirtschaftswoche бизнес журналының 2018 жылғы университеттер рейтингісінде TU Darmstadt бизнес-информатика саласындағы ең жақсы университет деп танылды. Өнеркәсіптік инженерия саласында университет 3-орынды иеленді. Машина жасау және электр инженериясы салаларында TU Darmstadt 4-орынды иеленді. Ақпараттық жүйелер қауымдастығының зерттеу рейтингісінде TU Darmstadt бизнес-информатика бойынша әлемде 16-орынды, Копенгаген бизнес мектебінен және Лондон экономика және саясаттану мектебінен кейін Еуропада 3-орынды, ал Германияда 1-орынды иеленді. 2017 жылғы түлектердің Stepstone жалақы туралы есебіне сәйкес, TU Darmstadt түлектері Германиядағы басқа университеттердің түлектерімен салыстырғанда инженерлік және ақпараттық технология салаларында ең жоғары жалақы алады. QS Graduate Employability Rankings 2019 рейтингісінде TU Darmstadt Германияда 3-орынды, Еуропада 22-орынды және әлемде 78-орынды иеленді. Reuters агенттігінің мәліметінше, TU Darmstadt 2019 жылы Еуропаның ең инновациялық университеттерінің қатарында.