Флетчер классының эсминеці: USS Haraden (DD 585) тарихы

Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі USS Haraden (DD 585) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Американ революциялық соғысының капері Джонатан Хараден (1744–1803) құрметіне аталған екінші кемесі. Екінші «Хараден» 1943 жылдың 19 наурызында Бостон әскери-теңіз жағалауында, Массачусетс штатының Бостон қаласында суға түсірілді; капитан Джонатан Хараденнің шөбересінің шөбересі Кэролайн Э. Дербидің демеушілігімен; және 1943 жылдың 16 қыркүйегінде Бостонда қолданысқа берілді.

Тарих

Хараден 1943 жылғы 9 қазанда Бостоннан Бермудаға тестілеу үшін шықты. Тестілеу аяқталғаннан кейін, 30 қарашада Бостонда «Intrepid» авианосегіне қосылып, Тынық мұхитына саяхат жасады. Панама каналынан өтіп, 21 желтоқсанда Сан-Диегоға келді, ол контр-адмирал Джесси Олдендорфтың Маршалл аралдарына шабуылға арналған Солтүстік топқа қосылды. Көліктердің негізгі шабуыл тобын сүйемелдеп, Хараден 30 қаңтарда Маршалл аралдарына келді. 31 қаңтарда Кваджалейн атоллына жасалған ауыр бомбалау кезінде линкорлар мен крейсерлерге қорғаныс беру үшін бөлінді. Энубир аралына әскерлер түсірілген кезде, Хараден тікелей оттық қолдау көрсетуге көшті, Энаганнет аралындағы оқ-дәрі қоймасына оқты атып, оны күшті жарылысқа ұшыратты. Сол түні суасты қайықтарына қарсы патрульдік жүргізді, ал 1 ақпанда Рой-Намурға түсірілгенде оттық қолдау мен патрульдік міндеттерді жалғастырды. Кваджалейн аймағынан қысқа уақытқа Эллис аралдарына сүйемелдеу сапары жасады (6-15 ақпан), бірақ Кваджалейн мен Эниветок маңындағы бөлімдерге суасты қайықтарына қарсы күзеттік қызмет көрсету үшін қайта оралды (29 ақпанға дейін). Хараден 1944 жылғы 8 наурызда Перл-Харборға келді, қысқа уақыт күтімнен кейін екі флоттық май таситын кемемен Маршалл аралдарына қайта оралды. 1 сәуірде келген ол 18 мамырда Перл-Харборға «Bataan» эскорт кемесімен бірге кеткенге дейін, ондағы операцияларды қолдау үшін түрлі міндеттерді, соның ішінде оттық қолдау мен суасты қайықтарына қарсы патрульдік атқарды. Перл-Харборда Хараден «Natoma Bay» және «Manila Bay» эскорт кемелерімен, сондай-ақ «Hector» жөндеу кемесімен бірге Тынық мұхитындағы кезекті ірі операцияға – Мариан аралдарына шабуылға тағайындалды. 1944 жылғы 22 маусымда Сайпанның шығысына жеткен Хараден 22-24 маусымда ұшақтарды ұшырған кезде эскорт кемелерін күзетті. «Natoma Bay» кемесімен жанармай құю кезінде күтпеген шабуыл кезінде төрт әуе бомбасынан құлап кетуден мүжілді. Екі бомба сол жаққа, екі бомба артқа түсті. Хараден 8 шілдеде Перл-Харборға оралды. 15 қыркүйекке дейін Гавайи суларында Филиппинге шабуылға дайындық бойынша оқу-жаттығуларға қатысты. Хараден 1944 жылғы 2 қазанда Сиэдлер гаваніне, Манус аралына, Адмиралтейство аралдарына келді, 12 күннен кейін басқыншы күштерді тасымалдайтын үлкен топтың эскорт құралы ретінде жөнелтілді. Олар 20 қазанда Лейтеге келді, ал Хараден негізгі шабуыл кезінде және одан кейін көліктерді қамтуға ұзақ және қиын жұмысты бастады. Жапондық ұшақтар 20 қазанның түстен кейін қону тобына үнемі шабуыл жасады, Хараден әуе шабуылына қарсы қорғаныс шебінің бір бөлігі ретінде көліктерді өз атысымен қорғады. 26 қазанның түстен кейін Хараден Лейте шығанағында эскорт кемелері тобымен бірігіп, Манусқа жүзіп, 1 қарашада Сиэдлер гаваніне жетті. 12 қарашаға дейін сол жерде болды, содан кейін кемелер Палауға 18 қарашада келді, ал 28 қарашаға дейін Филиппинге баратын конвойларға әуе көмегін көрсетті. Хараден күзеттік кемелер тобы 10 желтоқсанда Сулу теңізіне, Миндороға шабуылға жолға шықты. Хараден мен эскорт кемелері 13 желтоқсанда Сулу теңізіне кірді және сол күні төрт жапондық ұшақ шабуыл жасады. Хараден үш ұшқыш кемені құлатуға көмектесті, бірақ төртінші сол жаққа бұрылып, эсминецке қарай құлады. Хараденнің артиллериялық ұшақтарынан шыққан түтінмен, ол эсминецтің бортына соқтығысып, алдыңғы машина бөлімін істен шығарды және жоғарғы бөлігіне ауыр зақым келтірді. Хараден суға батып жатқанда, «Twiggs» эсминеці көмекке келді, ал Хараден жақын арада өз күшімен жүре бастады. 1944 жылғы 14 желтоқсанда Сан-Педро шығанағына келді, 14 қаза тапқан және 24 жараланғандарды тасымалдады. Гавайи арқылы АҚШ-қа қарай жүзіп, 1945 жылғы 14 қаңтарда Бремертондағы Пьюджет-Саунд әскери-теңіз базасына соғысқа дайындық жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін келді. Жөндеу жұмыстары мен жаттығулар аяқталғаннан кейін, Хараден 19 сәуірде Сан-Францискодан Тынық мұхитына қайта жөнелді, 25 сәуірде Перл-Харборға келді. Батыс Тынық мұхитында 6 шілдеге дейін амфибиялық конвойларды сүйемелдеді, содан кейін Субик шығанағындағы Филиппин аралдарындағы оқу-жаттығулар сериясын бастады. Хараден кейін Жапонияның капитуляциясынан кейін Қытай жағалауындағы операцияларға қатысты. 28 тамызда 7-ші флоттың бөлімдерімен бірге жолға шықты, Цинтао мен Қытай жағалауында күш көрсету арқылы сол жердегі шиеленіскен жағдайды тұрақтандыруға көмектесті. 8 қыркүйекте Кореяның Цзиньсень қаласына келді, Қытай жағалауын бойлай және кері сапардан кейін 29 қыркүйекте Солтүстік Қытайдың басқыншы күштерімен бірге Цзиньсеньнен кетіп қалды. 30 қыркүйек – 6 қазан аралығында Таку шығанағында оккупациялық күштердің қонуын қолдады, Чефу, Шанхай, Таку және Цинтао қалаларына барып, оккупацияны қолдады. 1945 жылғы 13 желтоқсанда Цинтаодан шығып, Перл-Харбор арқылы Сан-Францискоға жүзіп, 1946 жылғы 3 қаңтарда келді. Кейін Сан-Диегоға көшіріліп, 2 шілдеде демобилизацияланды. Хараден Сан-Диего тобының Тынық мұхитындағы резервтік флотына қосылды. Хараден 1 қарашада 1972 жылы теңіз кемелерінің тізімінен шығарылды. 1973 жылдың қараша айында нысана ретінде батырылды. Хараден Екінші дүниежүзілік соғысындағы қызметі үшін бес шайқас жұлдызын алды.

Haraden departed Boston 9 October 1943 for shakedown training off Bermuda, and after its completion joined the aircraft carrier Intrepid at Boston 30 November for the voyage to the Pacific. She transited the Panama Canal and arrived San Diego 21 December to join Rear Admiral Jesse Oldendorf's Northern Support Group for the invasion of the Marshall Islands. Escorting the main attack group of transports, Haraden arrived in the Marshalls on 30 January, and was detached to form a screen for the battleships and cruisers during the heavy bombardments of Kwajalein atoll on 31 January. As troops landed under the devastating fire on Ennubir Island, Haraden shifted to direct fire support, turning her guns on an ammunition dump on Ennagannet Island that soon blew up with a tremendous explosion. That night she conducted anti submarine patrol and 1 February continued fire support and patrol functions during the landings on Roi Namur. The destroyer departed the Kwajalein area briefly for an escort voyage to the Ellice Islands 6–15 February, but returned to provide anti submarine patrol for units off Kwajalein and Eniwetok until 29 February. Haraden arrived Pearl Harbor on 8 March 1944, and after a brief period of upkeep steamed back to the Marshalls with two fleet oilers carrying vital fuel. Arriving on 1 April, she engaged in various duties in support of the operations there, including fire support and anti submarine patrol, until departing for Pearl Harbor with escort carrier Bataan on 18 May. At Pearl Harbor Haraden was reassigned to escort carriers Natoma Bay and Manila Bay and repair ship Hector for the next major operation in the epic sweep through the Pacific—the Mariana Islands campaign. Arriving east of Saipan 22 June 1944, Haraden screened her escort carriers during the launching of aircraft 22–24 June; while refueling alongside Natoma Bay she narrowly missed being sunk by four aerial bombs in a surprise attack. Two bombs fell some to port and two astern. Haraden returned to Pearl Harbor, arriving 8 July. Until 15 September she participated in training exercises and maneuvers in Hawaiian waters in preparation for the invasion of the Philippines. Haraden arrived Seeadler Harbor, Manus, Admiralty Islands, 2 October 1944, and 12 days later departed as an escort unit for the large group of transports carrying invasion forces. They arrived off Leyte 20 October and Haraden began a long and grueling job of covering the transports during and after the main assault. Japanese airplanes began almost continuous raids on the landing group the afternoon of 20 October, with Haraden acting as part of the antiaircraft screen, protecting the transports with her gunfire. On the afternoon of 26 October Haraden formed with an escort carrier group in Leyte Gulf and steamed for Manus, arriving at Seeadler Harbor 1 November 1944. Remaining there until 12 November, the ships sailed to Palau, arriving on 18 November, and from there provided air support to convoys bound to and from the Philippines until 28 November. The carrier force, with Haraden in the screen, departed 10 December for the Sulu Sea, en route to the invasion of Mindoro. Haraden and the escort carriers entered the Sulu Sea 13 December, and were attacked that day by four Japanese aircraft. Haraden assisted in downing three of the raiders, but the fourth banked left and dived for the destroyer. Trailing smoke from hits by Haradens gunners, she crashed into the destroyer's side, putting her forward engine room out of commission and severely damaging her topside. As Haraden lay dead in the water, the destroyer Twiggs came alongside to help and the Haraden was soon underway on her own power. She arrived at San Pedro Bay 14 December 1944 and transferred her casualties—14 killed and 24 wounded. Steaming on toward the United States via Hawaii, she arrived at Puget Sound Navy Yard, Bremerton, Washington on 14 January 1945 for battle repairs. Repairs and training completed, Haraden departed again for the Pacific 19 April from San Francisco, arriving Pearl Harbor 25 April. She performed escort duties for amphibious convoys in the Western Pacific until 6 July, when she commenced a series of training exercises off Subic Bay, Philippine Islands. Haraden next participated in the operations off the China coast following the surrender of Japan. She got underway 28 August with units of the 7th Fleet and made a show of force at Tsingtao and along the China coast to help stabilize the tense situation there. She arrived at Jinsen, Korea, 8 September and after another voyage down the coast of China and back, departed Jinsen with the North China occupation forces 29 September. She stood by to support the amphibious landings of occupation forces off Taku Bay 30 September – 6 October, and visited Chefoo, Shanghai, Taku, and Tsingtao in support of the occupation. Underway from Tsingtao 13 December 1945, she steamed by way of Pearl Harbor to San Francisco, arriving 3 January 1946. Later moved to San Diego, she remained inactive until decommissioned there 2 July 1946. Haraden entered the Pacific Reserve Fleet, San Diego Group. Haraden was stricken from the Naval Vessel Register 1 November 1972. She was sunk as a target November 1973. Haraden received five battle stars for her service in World War II.