Кіріспе

Камерундық футболшы (1982 жылы туған)

Тимоти Атуба Эсама (1982 жылдың 17 ақпанында туған) – Камерунның бұрынғы футболшысы, сол қаптал қорғаушы ретінде ойнаған.

Алғашқы жылдар

Камерунның Дуала қаласында туған Атубаның отбасында 13 бала өсті. Ол Яундеде "Минедук" (Ministère de l'éducation national) деген шағын клубта футбол ойнауын бастады. Көп ұзамай басқа академиялар да оған қызығушылық танытты. Бірақ ол өз клубында қалды, ол кейін "Ораган ФК" деп аталды. 1999 жылғы маусымда ол клубтың негізгі құрамына ілікті, команда екінші лигада ойнады. Сол жақ аяқты жартылай қорғаушы бірден негізгі құрамда ойнады және тұрақты түрде гол соқты. Осыдан кейін оқиғалар тез өрбуге көшті және ол "Элит-1" лигасындағы "Юнион Дуала" клубына ауысты. Содан кейін Атуба Камерун ұлттық құрамасына шақырылды, шақыруды ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы Пьер Лешантр жасады. Ол жастар құрамаларында халықаралық матчтарда ойнаған жоқ.

Хаксамакс

Ол достық ойындарда және Африка Ұлттар Кубогының іріктеу матчтарында талантты ойыншы ретінде көзге түсті. Бірақ ертесінен кешіне дейін швейцариялық клубтардың назарына ілікті. "Неушатель Ксамакс" оған алғашқы қызығушылық танытқан клуб болды. 2000 жылдың жазында ол олармен келісім-шарт жасасты және 2001–02 жылғы Ұлттық лигада бас бапкер Ален Гейгердің жетекшілігімен ойнады. Атуба клуб сапындағы алғашқы лигалық ойынын 2000 жылдың 19 шілдесінде "Маладиер" стадионында (1924) "Базельге" қарсы өткізді, сол ойында "Ксамакс" 2:0 есебімен жеңіске жетті. Осы оқиғадан кейін "Базель" де оның қабілетін байқады.

Базель

2001 жылдың жазында Базельдің бірінші ұсынысы қабылданбады, бірақ алты айдан кейін екінші ұсынысы қабылданды. Атуба 2001–02 маусымда бас бапкер Кристиан Гросспен 400 000 швейцариялық франкқа Базельдің бірінші командасына сол жақ қорғаушы ретінде қосылды. Ол жаңа командасы үшін алғашқы голын 1 сәуірде Шармилл стадионындағы Серветке қарсы өткен ойында соқты, нәтижесі 2:1 жеңіс болды. Базель 2002 жылдың 8 мамырында маусымның соңғы ойынын жеңіспен аяқтады және турнир кестесінде 10 ұпаймен көшбасшы атанды. Төрт күннен кейін олар Grasshopper клубына қарсы кубок финалында ойнады және қосымша уақытта 2:1 есебімен жеңіске жетіп, «дубль» жасады. Базельдің 2002–03 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасы маусымы екінші іріктеу кезеңінен басталды. Жилинаны жалпы есеп бойынша 4:1, ал Селтикты 3:3 есебімен тең түсіп, сыртқы ойындар ережесі бойынша жеңіске жетіп, Базель топтық кезеңге өтті. Олар турнирді Валенсиядан кейін екінші орында аяқтады, бірақ келесі кезеңге өту үшін Ливерпуль мен «Спартак» (Мәскеу) клубтарынан озып кетті. Алтыншы тур шешуші болды. Базель топтық кестеде екінші орында тұрды, бірақ 1/16 финалға өтуге барлық мүмкіндігі болды – оларға тек топтық кезеңнің соңғы ойынында Ливерпульге жеңілмеу қажет еді. Ойын Ливерпуль үшін мүмкін ең жаман сценариймен басталды. Екінші минутта Хулио Эрнан Росси, ал 22-ші минутта Кристиан Хименес Базельді екі голмен алға шығарды. Атуба 29-шы минутта Чемпиондар лигасындегі алғашқы голын соқты және осы гол туралы жағымды естелік сақтайды. Хакан Якин оң жақтан Ержи Дудек қақпасына еркін соққы берді. Доп қақпашыдан секіріп, маған келді, мен оны бес ярдтық сызықтың бұрышынан қақпаға бағыттадым. Содан кейін мен Базельдің жаттықтырушылар тақтасына қарай жүгірдім, сүрініп, арқама құладым, және барлығы, барлығы келіп, мені құттықтады. Базель екінші топтық кезеңді «Манчестер Юнайтед» және «Ювентустан» кейін үшінші орында аяқтады, бірақ «Депортиво Ла-Коруньядан» озып кетті. Атуба осы 16 ойынның 12-сінде ойнады. Базель лигалық маусымын күміс жүлдегер ретінде аяқтады, бірақ кубокта финалға өтті және мұнда Xamax-ты 6:0 есебімен жеңіп, титулды қорғады. Базель кубок жеңімпазы ретінде УЕФА кубогының бірінші турына қатысты және мұнда күміс гол ережесі бойынша Malatyaspor-ды 3:2 есебімен жеңді. Алайда, екінші турда олар екі ойында да «Ньюкасл Юнайтед» клубына жеңіліп қалды. Атуба үш ойында ойнады. 2003–04 жылғы лига маусымында команда жақсы бастады, алғашқы 13 ойынды тікелей жеңіспен аяқтады. Алғашқы жеңіліс 24-ші турда болды. Базель 26 жеңіс және 7 тең түсу нәтижесімен чемпионатты жеңіп алды, команда тек үш рет сыртқы ойындарда жеңіліске ұшырады және 85 ұпай жинады. Атуба 30 ойында ойнап, екі гол соқты. Алайда, кубокта олар үшінші турда жеңіліске ұшырады. Атуба 2004–05 маусымын Базельде бастады, бірақ үш лигалық ойыннан кейін клубты тастап кетті. Базель сапында ол барлығы 113 ойын өткізіп, 6 гол соқты. Оның 73 ойыны Швейцария Суперлигасында, 9-ы Швейцария кубогында, 14-і УЕФА турнирлерінде (Чемпиондар лигасы және УЕФА кубогы), ал 17-сі достық матчтарда болды. Ол отандық лигада үш гол, кубокта бір гол, еуропалық ойындарда бір гол және тағы біреуін жаттығу ойындарында соқты.

Шұңқырлар

Атуба 2004 жылдың тамызында «Тоттенхэм Хотспур» клубымен келісімшарт жасасты. Клубқа келген алғашқы айларда жақсы ойындар көрсетсе де, «Ньюкасл Юнайтед» сапындағы жеңіс ойынындағы жалғыз голды соқты, маусымды көбінесе сол қанат қорғаушы ретінде аяқтады. Лондон қаласында бір жыл өткен соң, клуб тарапынан қажеттілік болмайтын шешім қабылданды.

Гамбург

2005 жылдың шілдесінде Атуба "Гамбургер СВ" клубына трансферленді. 2006 жылы Атуба Чемпиондар лигасының ойынында өзінің неміс клубына қарсы өткен матчта бірнеше ойсыздан жасаған қимылдары нәтижесінде гол соғылуына себепкер болды, бұл оқиға қызу пікір тудырды. Наразы көрермендерден сынып қалғаннан кейін, ол оларға ортаңғы саусағын көрсетіп, алаңнан шығуды сұрады. Ауыстырылғаннан кейін ол бұл әрекетін қайталады, содан кейін қызыл карточка алды. 2009 жылдың жазында Атубаның "Гамбург" клубымен келісім-шарты аяқталды.

Аякс

2009 жылдың шілдесінде ол Амстердамға көшіп барды, онда бұрынғы HSV жаттықтырушысы Мартин Жолмен қайта кездесті. Ол екі жылдық келісімшарт бойынша "Аякс" клубына қосылды. 2009 жылы жарақаттарға байланысты Атуба "Аякс" жас ойыншысы Вурнон Анитаға алғашқы құрамдағы орнын жоғалтты.

Лас-Пальмас

2012 жылдың мамырында Атуба MLS командасының жаңа құрамы – «Монреаль Импакт» клубының талқылауына шақырылды. 2012 жылдың қарашасында испандық «UD Las Palmas» командасы Атубамен 2012–2013 маусымының соңына дейін келісім шарт жасасқанын растады.

Халықаралық мансап

Ол 2004 жылғы Африка Ұлттары кубогына Камерун құрамасының құрамында қатысты, команда алғашқы кезеңде тобында бірінші орын алды, бірақ жартылай финалға өте алмады.