Ярра өзенінің Дигтс шатқағы: тарихы мен қазіргі жағдайы
Dights Falls
Мельбурн, Виктория: Dights Falls – Ярра өзеніндегі тасқындар мен бөгет. Көне жартастар, палеонтологиялық қазбалар, және австралиялық аборигендер тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дайтс-Фоллс – Мельбурн қаласы, Виктория штатындағы Ярра өзенінде, Мерри өзенімен қосылған жерден төмен орналасқан таяз ағыс және бөгет. Осы тұста өзен 800 000 жылдық ежелгі жанартаулық базальт лавасы мен одан да көне, тік силур шөгінді тіктелігінің арасында тарлып, шектеледі. Солтүстік жағында шөгінді құмтастарда көптеген граптолит қазбалары кездеседі.
Dights Falls is a rapid and weir on the Yarra River in Melbourne, Victoria, just downstream of the junction with the Merri Creek. At this point the river narrows and is constricted between 800,000 year old volcanic, basaltic lava flow and a much older steep, silurian, sedimentary spur. The north side also contains abundant graptolite fossils in sedimentary sandstone.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін бұл аймақты Кулин ұлтының түпкілікті Вурунджери тайпасы мекендеген. Аборигендер бұл тасқындарды табиғи өзен кешу орыны ретінде пайдаланып, көшіп өтетін балықтарды аулаған. Бұл жер көптеген рулардың жиналатын орны болған, онда олар сауда жасасып, дауларды шешіп, келіндер алмасып тұратын. 1803 жылдың қаңтар айында Жаңа Оңтүстік Уэльстің орынбасар бас геодезигі Чарльз Граймс аймақты зерттеу үшін Порт-Филлипке жіберілді. «Камберленд» шонайында, лейтенант Чарльз Роббинстің басқаруымен, экспедиция 1803 жылдың 20 қаңтарында Порт-Филлипке кірді. Граймс 8 ақпанға дейін Ярра өзенін қайықпен бірнеше шақырымға дейін зерттеп, Дайтс шарлауына жетті. Оқиға шарлаудың үстіндегі шығысқа қарай орналасқан тарихи тақтамен белестенеді: «8 ақпан 1803 жылы Ярра өзенін алғаш ашқан және Ярра шарлауына жеткен ақ адамдар. Сондай-ақ, 1836 жылдың желтоқсанында алғашқы малшылар Джон Гардинер, Джозеф Хоудон және капитан Джон Хепберн малдарымен осы жерге жақын алғашқы өткел жасады». 1839 жылы Джон Дайт, бұрын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Кемпбелл Таун қаласындағы ұн диірменшісі, шарлаудың жанындағы жер учаскесін сатып алып, 1841 жылы онда сумен жұмыс істейтін диірмен салды. Ол су дөңгелегі үшін суды реттеу үшін табиғи базальт тасты бөгеттің үстіне кішкентай бөгет тұрғызды. Мүлік ондаған жылдар бойы бірнеше рет қожайындарына ауысты, бірақ 1900 жылдардың басында диірмен өртенді. Бұл орын Мельбурнның ең көне және маңызды өнеркәсіптік орындарының бірі болып табылады. 1895 жылы бөгет бұрынғы Ярра-Фоллс роллерлік диірменін сатып алған Мельбурн ұн диірмен компаниясы үшін жаңартылды. Ол құрылыс кезінде Викториядағы ең қуатты су электр жүйесі және техникалық тұрғыдан Викторияның алғашқы гидроэлектр станциясы болды. 1918, 1940 және 1967 жылдары зардап шеккен су тасқынынан кейін қайта жаңартылды. 2010 жылдың соңында Melbourne Water компаниясы бөгетті ауыстыру және балықтардың өтуі үшін жаңа жол салу жұмыстарын жүргізді.
Prior to European settlement, the area was occupied by the indigenous Wurundjeri tribe of the Kulin nation. The rock falls would have provided the Aboriginal people with a natural river crossing and place to trap migrating fish. It was also a meeting place for many clans where they would trade, settle disputes and exchange brides. In January 1803, Charles Grimes, the deputy surveyor general of New South Wales, was sent to Port Phillip to survey the area. Sailing on the schooner Cumberland, under the command of Acting Lieutenant Charles Robbins, the party entered Port Phillip on 20 January 1803. Grimes explored the Yarra by boat for several miles until he reached Dights Falls on 8 February. The event is commemorated by a historic marker on a ridge above the falls to the east: "first white men to discover the river Yarra reaching Yarra Falls on 8th February, 1803. Also to make the first crossing near here with the cattle by the first overlanders John Gardiner, Joseph Hawdon and Captain John Hepburn in December 1836". In 1839, John Dight, a flour miller previously based in Campell Town, New South Wales, purchased a block of land next to the falls and in 1841, built a water powered mill there. He built a small weir on the natural bar of basalt boulders to regulate water for the water wheel. The property changed hands several times over the decades until the mill was destroyed by fire in the early 1900s. The site remains one of Melbourne's oldest and most significant industrial sites. The weir was upgraded in 1895 for the Melbourne Flour Milling Company, which had acquired the former Yarra Falls Roller Mill, which were the largest capacity water power system in Victoria at the time of construction, and technically Victoria's first hydro electric plant. It underwent reconstruction work in 1918, 1940, and 1967, following damaging floods. Melbourne Water have undertaken works from the end of 2010 to replace the weir and construct a new fishway to address this issue.
Қазіргі қолданылуы
Бұл аймаққа Yarra River Trail арқылы жаяу жүргіншілер мен велосипедшілер оңай жете алады. Рапид каноэ спортына жиі пайдаланылады және Виктория штатының каноэ слалом чемпионаты көп рет осы жерде өткізілген. Аймақта сойқылар қоныстанған, ал Коллингвуд футбол клубының сойқы нышаны Диттс-Фолстағы сойқылардан шабыттанды деген әңгіме бар.
The area can be readily accessed by walkers and cyclists from the Yarra River Trail. The rapid is often used for canoeing, and has been used many times for the Victorian Canoe Slalom Championships. Magpies occupy the area, and it is said that the Collingwood Football Club's use of the magpie mascot was inspired by the magpies at Dights Falls.