Кіріспе

Chaoborus – шаңшықтар тұқымдасына жататын шыны құрттар туысы. Олардың дернәсілдері мөлдір болғандықтан, шыны құрттар деп аталады. Бұлар әлемнің көптеген көлдерінде кездеседі, ал ересек жәндіктер кейде фантомдық шаңшықтар немесе көлге ұшатын жәндіктер деп аталады.

Сыртқы келбеті

Шыны құрттардың денесінің алдыңғы және артқы бөлігіндегі қара, бүйрек пішіндес құрылымдардан басқа толығымен мөлдір болады. Бұл нүктелер – ауа қаптары. Олар осы ауа қаптарын көлде жоғары және төмен жылжу үшін пайдаланады. Шыны құрттар ішектерінің соңы арқылы тыныс алады және денелерінің алдыңғы жағында екі кішкентай көзі болады.

Мінез-құлық

Ересек Chaoborus сүтқоректілерді шақпайды және қан сормайды. Личинкалары ашық суларда, тіпті шөгінділерде де тіршілік етеді, онда олардың тыныс алуы үшін аз мөлшерде ғана оттегі болуы мүмкін. Кейбір көлдерде оларды өте тереңдікте табуға болады. Осы терең, оттегісіз суларда олар бетке жақын жерге қарағанда жаратылыстардан оңай жасырына алады. Олардың қалыпты ауа толтырылған омыртқасыз жандардың трахеялық жүйесі осы тереңдікте сәтсіздікке ұшырауы мүмкін екенін ескере отырып, олар осы мәселені екі ауа қабына дейін қысқарту арқылы шешеді. Олар жыртқыштар болып табылады және өзгертілген, ұстауға арналған антенналарымен жемтіктерін аулайды. Олар мысық личинкаларына ұқсайды, олармен қоректенеді және көбінесе оларды көптеп қырып-жояды. Chaoborus мүмкіндікті пайдаланатын жемшілер болып саналады, өйткені олардың негізгі рационы копеподтар мен кладоцерандардан тұрады, бірақ олар копеподтарды артық жақсы көреді деп есептеледі. Дегенмен, олар шабуыл аймағына кіретін кез келген жемтікті таңдауға бейім, өйткені олар жемтікті қуа жеуімен белгілі емес. Жемтікті таңдау түрлер арасында да өзгеше болады, себебі бас пен мандибуланың мөлшері жемтіктің ең үлкен мөлшерін анықтайды. Олардың негізгі жаратылысы – балықтар, олардың болуына байланысты жарық факторларының әсерінен мінез-құлық реакциясын тудырады. Бұл балық факторы жеке тұлғаларды табудың орташа тереңдігін арттырады. Бұл тік көші-қон мінез-құлқының визуалды немесе механикалық емес, химиялық реакция екеніне сенімді. Африканың Ұлы көлдері Малави мен Викторияда (бірақ бұл тұқым жоқ Танганьикада, мүмкін химиялық факторларға байланысты) Chaoborus шырындардың үлкен үйірлері кездеседі және оларды жергілікті халық конгу торттарын, печеньелерді немесе бургерлерді, ақуызға бай жергілікті деликатестің жасауға жинап алады. Дэвид Ливингстон (1865) олардың "қавиардан ешқандай айырмашылығы жоқ" деді.

Жинақ

Шыны құрттарын жинаудың ең оңай жолы – планктондық торды пайдалану. Олар дерлік барлық суда кездеседі, бірақ қыс айларында балық жоқ карьерлік тоғандарда ең көп табылғандарын көрсетеді. Суды салқын және ауасымен толық ұстаса, шыны құрттарды сақтау өте жеңіл. Олар нашар су жағдайларына, тіпті хлорға да төзімді. Кейде оларды жинап, балық азығы ретінде сатады.