Шарль Лавижери: Африкалық миссионер және Кардинал

Кіріспе

Француз кардиналы Шарль Мартиаль Аллеман Лавижерье, M. Afr. (31 қазан 1825 – 26 қараша 1892) – француз католик кардиналы, Карфаген және Алжир архиепископы, Африка приматы. Ол сонымен қатар "Ақ әкелер" орденін құрды. Францияда епископ болған дін қызметкері Лавижерье Африка бойынша жұмыс істеу үшін француз католик миссияларын және миссионерлік ордендерін құрды. Лавижерье Солтүстік Африка халықтарының және оңтүстіктегі қара нәсілділердің арасында католицизмді таратуға ықпал етті. Ол оларды француз азаматтарына айналдыруға да ұмтылды. Ол құл саудасына қарсы күресті және ақ киім мен қызыл феске киген "Ақ әкелер" деп аталатын дін қызметкерлері орденін құрды. Ол сондай-ақ ұялдастар мен қарындастар ордендерін де құрды. Ол миссионерлерін Сахара, Судан, Тунис және Триполитанияға жіберді. Оның күш-жігеріне Рим папасы мен Германия канцлері Отто фон Бисмарк қолдау көрсетті. Францияда антиклерикализм маңызды мәселе болғанымен, секулярлық көшбасшы Леон Гамбетта "Антиклерикализм – экспортқа арналған тауар емес" деп мәлімдеді және Лавижерьдің жұмысын қолдады. Лавижерье 1892 жылы 67 жасында қайтыс болды.

Өмір

Байон қаласында туған, Париждегі Сен-Сұлпис мектебінде білім алған. 1849 жылы дін қызметкері болып тағайындалған ол, 1854-1856 жылдары Сорбоннада шіркеу тарихының профессоры болды. 1856 жылы ол Шығыс мектептеріне жетекшілік етіп, алғаш рет ислам әлемімен байланысқа келді. «Сол жерде мен өз шақыруымды түсіндім», - деп жазды ол. 1860 жылы, Шығыс мектептерінің директоры ретінде, деруіздер жасаған қырғыннан кейін Ливан мен Сириядағы христиандарға көмек көрсету үшін сапар шекті. Миссионерлік қызметте, әсіресе деруіздердің құрбандарын жеңілдетуде, ол тез арада көзге түсті. Ол, Құрмет легионының рыцары атанды және 1861 жылдың қазанында Еуропаға оралғаннан кейін көп ұзамай Римде француз аудиторы болып тағайындалды. Екі жылдан кейін ол Нанси епископының орнына көтерілді, онда төрт жыл бойы епархия Франциядағы ең жақсы басқарылатын епархиялардың біріне айналды. Лион архиепископының лауазымын қабылдамай, оның орнына жаңа ғана архиепископтық мәртебеге ие болған Алжир епископының орнына тағайындалуын сұрады. 1872 жылы «Нотр-Дам д’Африка» шіркеуін құрды. 1874 жылы Сахара және Судан миссиясын құрып, Тунис, Триполи, Шығыс Африка және Конгоға миссионерлер жіберді. 1881 жылдан 1884 жылға дейін Тунистегі қызметі Францияның беделін арттырды, бұл Леон Гамбеттадан «Клерикализм экспортқа арналған тауар емес» деген атақты мәлімдеме жасауға және Алжирді діни ордендерге қатысты жарлықтардан босатуға әкелді. 1882 жылдың 27 наурызында Лавигериге кардинал титулы берілді, Sant'Agnese fuori le mura титулы табысталды, бірақ оның басты мақсаты Киприан епископының орнын қалпына келтіру болды; және ол да сәттілікке жетті, өйткені 1884 жылдың 10 қарашасында Карфаген митрополиясы қайта құрылды, ал Лавигери 1885 жылдың 25 қаңтарында паллий алды. Өмірінің соңғы жылдары құлдыққа қарсы күреске арналды, оның сөздері Лондон, Париж, Брюссель және континенттің басқа да аймақтарындағы үлкен аудиторияны әсерлі болды. Ақ әкелер құлдықтан босатып алған медицина студенті Адриен Атиманның Мальта университетіндегі білімін қаржылады. Сахараны қайтадан гүлденуге жеткізу үшін қаруланған миссионерлерден құралған қоғам құруға тырысты, бірақ бұл қоғам сәттілікке жетпеді және оның өлімінен бұрын таратылды. 1890 жылы Лавигери саясаткер ретінде көзге түсті және шіркеуді республикамен татуластыру үшін Папа XIII Леомен келісімге келді. Жерорта теңізі эскадрильясының офицерлерін Алжирде түскі асқа шақырды және граф де Шамбор тірі болғанша ұстап келген монархиялық көзқарастарынан бас тартып, республиканы қолдады, бұл қолдауын өзінің Пьер Бланк тобының Марсельеза орындауымен нығайтты. Бұл эволюцияның келесі қадамдары Пападан шықты, ал денсаулығы нашарлаған Лавигери салыстырмалы түрде артқа шегінді. 1892 жылдың 26 қарашасында Алжирде қайтыс болды.

Born in Bayonne, he was educated at St Sulpice, Paris. Ordained a priest in 1849, he was a professor of ecclesiastical history at the Sorbonne from 1854 to 1856. In 1856, he accepted the direction of the schools of the East and was thus for the first time brought into contact with the Islamic world. C'est là, he wrote, que j'ai connu enfin ma vocation ("It was there that I learned my calling"). In 1860, as Director for oriental schools, he travelled to Lebanon and Syria to administer relief to Christians there, following the massacre by the Druze. Activity in missionary work, especially in alleviating the distresses of the victims of the Druzes, soon brought him prominently into notice. He was made a Chevalier of the Legion of Honor and, in October 1861, shortly after his return to Europe, was appointed French auditor at Rome. Two years later he was raised to the see of Nancy, where he remained for four years, during which the diocese became one of the best administered in France. He declined the appointment of Archbishop of Lyons, requesting instead an appointment to the see of Algiers, just raised to an archbishopric. He founded the Notre Dame d'Afrique in 1872. In 1874, he founded the Sahara and Sudan mission, and sent missionaries to Tunis, Tripoli, East Africa and the Congo. From 1881 to 1884, his activity in Tunisia so raised the prestige of France that it drew from Léon Gambetta the celebrated declaration, L'Anticléricalisme n'est pas un article d'exportation ("Anticlericalism is not an article for export") and led to the exemption of Algeria from the application of the decrees concerning the religious orders. On 27 March 1882, the dignity of cardinal was conferred upon Lavigerie, given the titulus of Sant'Agnese fuori le mura, but the great object of his ambition was to restore the see of St Cyprian; and in that also he was successful, for by a bull of 10 November 1884 the metropolitan see of Carthage was re erected, and Lavigerie received the pallium on 25 January 1885. The later years of his life were spent in ardent anti slavery propaganda and his eloquence moved large audiences in London, as well as in Paris, Brussels and other parts of the continent. He sponsored the education of Adrien Atiman, a medical student who had been ransomed from slavery by the White Fathers, at the University of Malta. He hoped, by organizing a fraternity of armed laymen as pioneers, to restore fertility to the Sahara; but this community did not succeed, and was dissolved before his death. In 1890, Lavigerie appeared in the new character of a politician and arranged with Pope Leo XIII to make an attempt to reconcile the church with the republic. He invited the officers of the Mediterranean squadron to lunch at Algiers, and, practically renouncing his monarchical sympathies, to which he clung as long as the comte de Chambord was alive, expressed his support of the republic, and emphasized it by having the Marseillaise played by a band of his Pères Blancs. The further steps in this evolution emanated from the pope, and Lavigerie, whose health now began to fail, receded comparatively into the background. He died at Algiers on 26 November 1892.