Кіріспе

Flos Duellatorum – бұл 1410 жылы жазылған (ескі сана бойынша 1409 жылы) Фиоре деи Либеридің суреттелген қолжазбасының күресу кітабының қолжазба нұсқаларының біріне берілген атау. «Фиор ди Батталья» деген атпен сақталған тағы бес нұсқасы бар. «Flos Duellatorum» және «Fior di Battaglia» латын және итальян тілдерінен шамамен «Шаяңның гүлі» деп аударылады.

Қолжазбалар

1409 жылы жазылған қолжазба жоғалған деп есептелді, бірақ қазір жеке коллекцияда сақталатыны белгілі болды. Ол жоғалуына дейін кірген соңғы жинақтың атымен – Пизани Досси қолжазбасы деп аталады. Оның ішіндегі мазмұн 1902 жылы итальяндық тарихшы Франческо Новати жасаған факсимиле түрінде сақталған. Осы себепті «Flos Duellatorum» қолжазбасы «Новати қолжазбасы» немесе «Новати басылымы» деп те аталады. Қалған екі қолжазба – «Гетти Людвиг» («Геттидің көшірмесі», Лос-Анджелес, MS Ludwig XV13) және Пирпонт Морган кітапханасы («Морганның көшірмесі», Нью-Йорк, MS M 0.0383) көшірмелері. Екеуінің де тақырыбы «Fior di Battaglia», және екеуі де мерзімі көрсетілмеген. Морган көшірмесі, қалған екі нұсқадан өзгеше, Николо III д’Эстеге арналған арнауды қамтымайды, оның қызметінде Фиоре өзінің трактатын жазған. Оның кіріспесі Гетти нұсқасына ұқсас. Гетти Людвиг нұсқасы ең толық ақпаратты қамтиды, көшіруші қосымша санаттарға бөлгендігімен және, қолжазба сарапшысы Роберт Шарронның айтуынша, шебердің ілімін түсіну деңгейімен ерекшеленеді. Феррарадағы Эстенсе кітапханасының тізімдері Фиоренің еңбегінің кем дегенде бес данасы болғанын көрсетеді. 1508 жылдан бастап, қолжазбалар тізімдерде еске алынбайды. Фиоренің қолжазбасының екі нұсқасы Венециядағы жеке коллекцияларда қайта табылды. Морган мен Гетти нұсқалары 19 ғасырда Англияда сақталған, ал 20 ғасырда Америкадағы қазіргі орналасқан жерлеріне көшірілді.