Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (1891–1982)
New Zealand politician (1891 1982)
Джон Альфред Александр Ли (31 қазан 1891 – 13 маусым 1982) – Жаңа Зеландия саясаткері және жазушы. Ол Жаңа Зеландия саяси тарихындағы белгілі социалистердің бірі. Ли 1922 жылы парламент депутаты болып сайланды. 1935 жылы Еңбек партиясының жеңісінен кейін Ли кабинетке кіргізілмеді, оның орнына төменгі хатшы болып тағайындалды. Ол партия жетекшілігін сынады және 1940 жылы партиядан қуылды, содан кейін өзінің солшыл партиясын – Демократиялық лейбористік партияны құрды. 1943 жылғы сайлауда ол парламенттік мандатын жоғалтты.
John Alfred Alexander Lee (31 October 1891 – 13 June 1982) was a New Zealand politician and writer. He is one of the more prominent avowed socialists in New Zealand's political history. Lee was elected as a member of parliament in 1922. After the Labour Party's victory in 1935, Lee was passed over for appointment to cabinet, instead becoming an under secretary. He became a critic of the leadership of his party and was expelled in 1940, subsequently founding his own left wing party, the Democratic Labour Party. He lost his parliamentary seat at the 1943 election.
Ерте өмір
Ли 1891 жылы Дунедин қаласында Альфред Ли мен Мэри Изабелла Тейлордың ұлы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы үйленбеген, және ол туған кезде олар әкесінің құмар ойындары мен ішімдікке құмарлығы салдарынан бұрыннан ажырасып кеткен еді. Лидің анасының кірісі аз болды, сондықтан отбасы үлкен қаржылық қиындықтарға тап болды. Ли мектепте жақсы оқымады және көбінесе сабақтан қашып жүретін. 1905 жылы ол мектепті тастап жұмыс істеуге кірісіп, ұсақ-көлгі қылмыстармен айналысты. 1908 жылы ол ұрлық жасағаны үшін сотталып, жасөспірімдерге арналған интернатта жазасын өтеді. Ол бірнеше рет қашуға тырысып, соңында сәтті қашады. Тарихшы Эрик Олссеннің мәліметтеріне сәйкес, Ли бір кезде елді шарлап, Раетихиде жұмыс табады, бірақ кейін ішімдік контрабандасы және үйге заңсыз кіру үшін түрмеге қамалады. Бостандыққа шыққаннан кейін үш жыл өткен соң Ли Жаңа Зеландия экспедициялық корпусына қатысып, Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етеді. 1917 жылғы маусымда Мессенде көрсеткен ерлігі үшін «Ерекше көзге көріну» медалімен марапатталды, бірақ 1918 жылғы наурызда жараланып, сол қолын жоғалтқаннан кейін елге қайтарылды. 1919 жылғы шілдеде Жаңа Зеландияға оралып, шағын бизнес ашты. Ли 1937 жылы соғыс кезіндегі өмірінен шабыттанған «Азаматтан солдатқа» атты роман жазды.
Lee was born in Dunedin in 1891, the son of Alfred Lee and Mary Isabella Taylor. His parents were not married, and at the time of his birth, they had already separated due to his father's gambling and alcoholism. Lee's mother had little income, and the family experienced considerable financial hardship. Lee did not do well at school, and he was often truant. In 1905, he left school to work, and became involved in petty crime. In 1908, he was convicted of theft, and served time at a boarding school for juvenile delinquents. He attempted to escape several times and was eventually successful. Historian Erik Olssen has documented that after wandering the country for a time, Lee found work in Raetihi, but was then jailed for liquor smuggling and breaking and entering. Three years after being released, Lee enlisted in the New Zealand Expeditionary Force, and served in World War I. He was awarded the Distinguished Conduct Medal for action at Messines in June 1917, but was repatriated after being wounded in March 1918 and losing his left arm. He arrived back in New Zealand in July 1919, and established a small business. Lee wrote a novel Citizen into Soldier in 1937 inspired by his wartime experiences.
Алғашқы саяси мансап
Үйіне оралғаннан кейін көп ұзамай Ли Еңбек партиясының белсенді мүшесі болды. Ли көп жылдар бойы марксистік әдебиетті оқыған, берік социалист болған. Ол түрмесінің тарамдары арқылы Боб Семпл мен Гарри Скотт Беннеттің сөздерін естіген, ал әскердегі көзқарастары үшін "Болши Ли" деп аталған. Лидің ветеран мәртебесін Еңбек партиясы бағалы деп санады, себебі партияның әскери шақыруға қарсы ұстанымы көптеген адамдарды патриот емес деп айыптауға себеп болған. Ли, өзінің ерлігімен және жараларымен марапатталған солдат, бұл пікірге тиімді қарсы тұра алды. 1920 жылы Ли Еңбек партиясының ұлттық атқару комитетіне енді. 1920 жылы Ли Артур Майерстің отставкасынан кейін Окленд Шығысындағы сайлауға қатысты, бірақ Клута Маккензи жеңіске жетті. Тарихшы Олссен Лидің үгіт-насихат кезінде білім беру, мемлекеттік кеме қатынасы қызметін құру, жер сатып алу және қоғамдық жұмыстарды басқару сияқты Еңбек партиясы саясатының маңызды аспектілері туралы сөз сөйлеп, "күшейген беделімен" шыққандығын айтты. Ол білікті және білікті емес жұмысшылар мен олардың әйелдеріне үгіт жасап, тегін мемлекеттік медициналық қызмет, жұмыссыздарды қолдау және ауруға қарсы сақтандыру жүйесін күшейту, зейнетақы құқығын кеңейту және "жыныстар арасындағы теңдікті" қолдауға бағытталды. Олссен Лидің барлық аргументтерін Еңбек партиясының негізгі ұстанымын қолдайтындай бағалады: "байлықты тең бөлісу және демократияны жетілдіру". 1922 жылғы жалпы сайлауда ол қайтадан сайланды және білім берудегі теңдік мәселесін көтеріп, Еңбек партиясының жастардың денсаулығы мен білімі үшін тең мүмкіндіктер экономикалық өсудің кілті екендігі туралы саясатын қолдады. Қорғаныс туралы сөздерінде Ли партияның бейбітшіл ұстанымынан асып түскені айтылады, бірақ ол қорғаныс саясатын әзірлеу үшін құрылған кіші комитетке сайланғандықтан белгілі бір ықпалға ие болды. Көп ұзамай ол Парламент мүшелері арасында өзінің күшті сөздерімен және қатаң көзқарастарымен танымал болды. Ол сонымен қатар Еңбек партиясының ішкі саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, онда ол сыртқы істерге, қорғанысқа және экономикаға қызығушылық танытты. Ли 1925 жылғы сайлауда 750 дауыспен қайта сайланды, бірақ (кейіннен ол) шекаралық өзгерістерге байланысты 1928 жылғы сайлауда аз дауыспен (37 дауыспен) жеңілді. 1927 жылы Өкілдік комиссиясы сайлау округінің шекарасын өзгертуді ұсынды; егер бұл расталса, округ "құрғақ" немесе лицензиясыз болар еді, және Эльерсли мен Александра Парк жарыс жолдары үшін уақытша лицензиялар бере алатын билік болмас еді. Қарсылықтардан кейін Парнелл мен Окленд Шығыс округтері арасындағы шекара Парнелл округінің құрамына қонақ үйді қосу үшін түзетілді (осылайша оның лицензиялық комитеті сақталды). 1928 жылғы сайлаудан кейін Ли Эрнест Дэвис үшін Роторуадағы Palace қонақ үйін басқаруға жұмысқа орналасты (бірақ ол ішімдік ішпеді). 1931 жылғы сайлауда Ли Грей Линн округінен жеңіске жетті, ол тағы бір бұрынғы депутат Фред Бартрамды Еңбек партиясынан кандидат ретінде жеңді. Сол кездегі басты саяси мәселе - Ұлы депрессия болды, және Ли Еңбек партиясының экономикалық саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Ли өзінің тұңғыш романын да жазды, "Кедейлердің балалары" – бұл кітап негізінен автобиографиялық болды және үлкен жетістікке жетті. Кітапта кедейлік қылмыс пен жамандыққа себеп болады және тек социалистік бағдарлама ғана қоғамның проблемаларын шеше алады делінген. 1936 жылы "Аңшы" атты жалғасын шығарды. 1935 жылы оған Георг V патшаның күміс мерейтойлық медалі табысталды. Ли 1935 жылғы мэр сайлауы алдында Окленд Еңбек партиясында дау тудырды. Ол партияның жергілікті кәсіпкер Джо Саиқты танымал заңгер және депутат Рекс Мейсоннан гөрі, Окленд Еңбек партиясының өкілдік комитетінің атқарушы директоры Фред Янгтың тапсырысы бойынша таңдағаннан кейін, таңдауға қатысты дау тудырды. Саиг құзыретті қалалық кеңесші және құрметке лайық адам ретінде қарастырылды, бірақ ол Азаматтар комитетінің кандидаты Эрнест Дэвисті (Лидің бұрынғы жұмыс берушісі) жеңуге аз мүмкіндік көрді. Янг Дэвистің көп жылдар бойы жұмыс істегенін ескере отырып, Ли және басқа да бірнеше Еңбек партиясының депутаттары Янг Дэвистен әлсіз Еңбек партиясының мэрлік кандидатын сайлауға кепілдік беру үшін пара алғанын мәлімдеді. Ли Саиқтың сайлау науқанына қарсы шықты және оны "тілі ағылшын тілінде еркін сөйлей алмайтын ақымақ" деп атап, беделін түсіруге тырысты. Лидің араласуына қарамастан, Саиг сайлауда күтілгеннен жақсы нәтиже көрсетті, Дэвиске бар болғаны 363 дауыспен жеңіліп, кеңес дауысында жеңіске жетті, онда Еңбек партиясы көпшілік дауысқа ие болды.
Not long after returning home, Lee became active in the Labour Party. Lee had been a committed socialist for some time, having read a large amount of Marxist literature over the years. He is said to have heard the speeches of Bob Semple and Harry Scott Bennett through the bars of his jail cell, and in the army, he had been known as "Bolshie Lee" for his views. Lee's status as a veteran was considered valuable by the Labour Party, as the party's anti conscription stance had caused many to brand it unpatriotic — Lee, a decorated and wounded soldier, was able to counter this perception quite effectively. By 1920, Lee was on the Labour Party's national executive. In , Lee contested the by election in the Auckland East electorate caused by the resignation of Arthur Myers, but he was defeated by Clutha Mackenzie. Historian Olssen claimed that Lee "emerged with enhanced mana" from the campaign after strong speeches on key aspects of Labour's policies in the areas of education, the establishment of a state shipping service, management of speculation around land purchases and the establishment of public works. He was said to have focused on reaching both skilled and unskilled workers and their wives, campaigning for a free nationalised medical service, stronger national systems to support unemployed and provide sickness insurance, extension of entitlement to pensions and endorsement of "equality between the sexes". Lee's arguments were all seen by Olssen as supporting the main position of the Labour Party: "that the cake should be divided more equitably and democracy perfected". In the 1922 general election, however, he stood again and was elected, continuing to speak on equity issues in education, in support of Labour's policy that equality of opportunity was key for the health and education of the young to build economic growth. It has been said that in his speeches on defence, Lee went beyond the party's pacifist position, but he did gain some influence by being elected to a sub committee to establish a defence policy. He soon became one of the better known Members of Parliament, noted for his powerful oratory and strong views. He also played a considerable role in the Labour Party's internal policy formulation, where he had a strong interest in foreign affairs, defence and economics. Lee was re elected in the 1925 election for with a majority of 750, but (he later claimed) because of boundary changes, he was narrowly defeated (by 37 votes) in the 1928 election. In 1927 the Representation Commission had proposed altering the boundaries of the electorate; which if confirmed would have made the electorate "dry" or no licence, and without an authority which could issue temporary licences for the Ellerslie and Alexandra Park raceways. Following objections, the boundary between the Parnell and Auckland East electorates was adjusted to include a hotel in the Parnell electorate (so retaining its licensing committee). So after the 1928 election, Lee took a job managing the Palace Hotel in Rotorua (though he did not drink) for Ernest Davis. In the 1931 election, Lee won the electorate of Grey Lynn, having controversially defeated another former MP, Fred Bartram, for the Labour nomination. The major political issue of the day was the Great Depression, and Lee played a significant role in the formulation of Labour's economic policies. Lee also wrote his first novel, Children of the Poor — the book was largely autobiographical, and was a considerable success. The book argued that poverty generated crime and vice, and that only a socialist programme could solve society's problems. He produced a sequel The Hunted in 1936. In 1935, he was awarded the King George V Silver Jubilee Medal. Lee caused ructions in the Auckland Labour Party ahead of the 1935 mayoral election. He incited a selection controversy after the Labour Party selected local businessman Joe Sayegh over prominent lawyer and MP Rex Mason at the behest of Auckland Labour Representation Committee executive Fred Young. Sayegh was regarded as a competent city councillor and respectable individual, but he was given little chance of defeating Citizens Committee candidate Ernest Davis (Lee's former employer). As Young had also been employed by Davis for many years, Lee and several other Labour MPs asserted that Young had been bribed by Davis to make certain the selection of a weak Labour mayoral candidate for the mayoralty. Lee agitated against Sayegh's campaign and tried to discredit him, labeling him as a "dumb wop fellow who could not even speak English". Despite Lee's interference, Sayegh polled better than anticipated in the election, losing to Davis by only 363 votes and topping the poll in the council vote where Labour secured a majority.
Көтерілісші
1935 жылы Лейбористер сайлауда үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, алғашқы үкіметін құрғанда, көптеген адамдар Лидің кабинетке енуін күтті. Алайда, Ли жаңа премьер-министр Майкл Джозеф Савидждің қолдауын алмады. Савидж Лиді тым радикалды және басқаруға қиын деп есептеді, ал Ли Савиджді тым сақтықпен әрекет етеді деп ойлады. Екеуі бірнеше саяси мәселеде келіспеді, нәтижесінде Ли министрлік лауазым алған жоқ, оның орнына төменгі хатшы болып тағайындалды. Бірақ, бұл лауазымға заңдық өкілеттік келесі жылға дейін, Ли отставкаға кететінін мәлімдегенге дейін берілмеді. Лиге тұрғын үй шаруаларымен айналысу жауапкершілігі берілген соң, ол кедейлер үшін көптеген жаңа үйлер салу арқылы мемлекеттік тұрғын үйді дамытудың «социалистік» жоспарын жүзеге асыруға кірісті. Ли өзінің тұрғын үй бағдарламасына қатты ынталанды, бірақ жаңа үкіметтің экономикалық саясатына тым сақтықпен келе жатқандығына байланысты көңілі толықпады. Ли бірте-бірте Лейбористік партияның сол қанаттың жетекшісіне айналды, оған ең басты қарсылас консервативті Қаржы министрі Уолтер Нэш болды. Ли және оның жақтастары, социалистік көзқарастарынан өзге, әлеуметтік кредит теориясының ықпалында болды және үкіметтің елдің қаржы жүйесін дереу бақылауға алуы керек деп сенді. Нэш бұған қарсы шығып, Ли ұсынған Жаңа Зеландия банкін мемлекеттік меншікке алу туралы ұсыныстарды қабылдамады. Лидің Лейбористік партия басшылығына сын-ескертпелері бірте-бірте көпшілікке белгілі болды. Социалистік саясатты қолдаудан өзге, Ли партияның ішкі құрылымын да сынады. Атап айтқанда, ол премьер-министрдің кабинет мүшелерін тағайындау дәстүрін жоюға ұмтылды, оның орнына кабинетті партиялық фракция сайлауын қалады. Бұл Савиджтің қабылдамауынан кейін, Ли өзін тек социализмтің ғана емес, сонымен қатар партия ішіндегі демократияның жақтасы ретінде көрсетуге кірісті. Бұл позиция Лиге оның көзқарастарына наразы болғандардың да қолдауын әкелді. Лидің шабуылдары Лейбористік партия үшін қиын кезеңде орын алды – Майкл Джозеф Савидждің денсаулығы күрт нашарлап, Екінші дүниежүзілік соғыс басталуға айналды.
When Labour won the 1935 election with a large majority, and formed its first government, many expected Lee to enter Cabinet. However, Lee did not have the support of Michael Joseph Savage, the new Prime Minister. Savage appears to have considered Lee too radical and uncontrolled, while Lee considered Savage too cautious. The two had clashed on a number of policy issues, and in the end, Lee was not awarded ministerial rank — instead, he became an under secretary. This position did not, however, have any legal authority until the following year, when Lee threatened to resign. Given responsibility for housing, Lee quickly moved to implement a "socialist" plan for state housing, with the construction of many new dwellings for the poor. While Lee was highly enthusiastic about his housing program, he became increasingly unhappy with the new government's economic policies, which he saw as overly cautious. Lee gradually emerged as the leader of Labour's left wing faction, opposed primarily by the more orthodox Minister of Finance, Walter Nash. Lee and his allies, as well as being strongly socialist, were influenced by social credit theory, and believed that the government should take immediate control of the country's financial system. Nash opposed this, and was able to block proposals put forward by Lee to nationalise the Bank of New Zealand. Gradually, Lee's criticism of the Labour Party's leadership became increasingly public. As well as arguing for a more socialist policy platform, Lee also criticised the Labour Party's internal structure. In particular, he sought to abolish the tradition of having the Prime Minister appoint Cabinet — instead, he wished Cabinet to be elected by caucus. This was rejected by Savage, and Lee began to portray himself not merely as a campaigner for socialism but as a campaigner for internal party democracy. This stance won Lee considerable support from those who otherwise disliked his views. Lee's attacks came at a time of considerable difficulty for the Labour Party — Michael Joseph Savage was now seriously ill, and World War II was breaking out.
Еңбек партиясынан кету
Ли 1939 жылғы Лейбористік партия конференциясында сынға алынды, бірақ Ли Лейбористік партия басшыларына социалистік саясатты іске асырмағаны үшін шабуылдауын жалғастырды. 1940 жылдың 25 наурызында Ли Лейбористік партиядан толығымен шығарылды. Кейін Ли Савидж және оның Лейбористік партиядағы басшылығына қарсы "Ақиқатты айтқаны үшін Лейбористік партиядан шығарылды: саясаттағы психопатология" деген тағы бір шабуыл жариялады. Савидж екі күннен кейін қайтыс болды, ал оның орнына Лидің сол қанатына қарсы фракция мүшесі Питер Фрейзер премьер-министр болды. Ли жаңа Демократиялық Лейбористік партияның құрылуын дереу жариялады және өзі оның төрағасы болды. Оған спикер Билл Барнард және бұрынғы Орта Кентербери округінен сайланған Лейбористік партия депутаты Хорас Херринг қосылды. Бірақ Ли көп ұзамай көптеген қолдаушыларын (соның ішінде Барнардты) "автократиялық" басшылық стилімен наразы қылды, бұл Савиджге қарсы айтқан шағымдарына қарамастан ирония тудырды. 1943 жылғы сайлауда Демократиялық Лейбористік партия 52 үміткерді тікелей ұсынды, олардың ішінде Кит Хей, Альфред Э. Аллен және Колин Скримджор (Питер Фрейзерге қарсы сайлауға түскен). DLP дауыстардың барлығының 4,3% ғана алды, Ли Лейбористік партия үміткері Фред Хакеттке өкілдігін жоғалтты және ешкім сайланбады. Барнард тәуелсіз кандидат ретінде қатысты және ол да жеңіліске ұшырады. DLP келесі сайлауда кандидаттарды тікелей ұсынбады, бірақ Ли сол сайлау округінен DLP партиясының жалғыз үміткері ретінде қатысып, 2627 дауыс алып, үшінші орынға ие болды.
Lee was censured by the Labour Party conference of 1939, but continued to attack Labour's leaders for what Lee regarded as Labour's failure to implement socialist policies. On 25 March 1940, Lee was finally expelled from the Labour Party. Lee subsequently published a further attack on Savage and his leadership of the Labour Party entitled "Expelled from the Labour Party for telling the truth: psycho pathology in politics". Savage died two days later, and was succeeded as Prime Minister by Peter Fraser, a member of the faction opposed to Lee's left wingers. Lee quickly announced the establishment of the new Democratic Labour Party, with himself as leader. He was joined by Bill Barnard, the Speaker and former Mid Canterbury Labour MP Horace Herring Others, e. g. John Payne, Labour MP Rex Mason and Independent MP Harry Atmore were sympathetic. However, Lee soon alienated many of his supporters (including Barnard) with what was seen as an "autocratic" leadership style, ironic considering his complaints against Savage. In the 1943 election, the Democratic Labour Party put forward 52 candidates, including Keith Hay, Alfred E. Allen and Colin Scrimgeour (who stood against Peter Fraser in ). The DLP won only 4.3% of the vote, Lee lost his seat to Labour candidate Fred Hackett, and none were elected. Barnard stood as an Independent and also lost. The DLP did not stand any candidates in the , but Lee stood as the sole DLP candidate for in the and got 2,627 votes, coming third.
Өлім және мұра
Парламенттік мансабы аяқталса да, Ли жазуын жалғастырды. Ол Лейбористік партияға қатысты өте теріс көзқарас танытып, оның басшыларын жұмысшы табына сатқындық жасады деп айыптады. 1963 жылы ол саяси естеліктерін "Сабын жәшігіндегі қарапайым сөздер" деп атады. Біраз уақыт бойы ол саяси мәселелерге пікір білдіруді жалғастырды, алайда Вьетнам соғысында АҚШ-ты қорғағандығы көптеген адамды таң қалдырды. 1969 жылы Отаго университеті оған құрметті заң докторы атағын берді. Ли 1982 жылы Оклендте дүние салды. Оның әйелі Мари (Молли) Ли 1976 жылы қайтыс болды. Олардың балалары болмады, бірақ олар Лидің әпкесі қайтыс болғаннан кейін үш жүрегін бауырына біткен інісін тәрбиеледі. Өсиеті бойынша Ли өзінің жеке құжаттарын өлімінен бір жыл кейін Окленд кітапханасына тапсыруды өтінді. Оның құжаттарының ішінде оның өткір мінезін көрсететін альбомдары бар. Фотосуреттер мен газет кесінділері асығыс түрде қызғылт эластопластпен жабыстырылған. Қызыл қаламмен көптеген түсіндірмелер жазылған, олар отбасы мен достарына жылы және жомарт болғанын, бірақ ондаған жылдар өтсе де ескі қарсыластарына наразылық сақтап қалғанын көрсетеді. Билл Пирсон: "Адамдар Джон А. Лидің романдарына пуритандық көзқараспен қарады, бірақ оның әдепсіз шындықты ашып көрсеткенін ешкім күмәнданбады" деп жазды. 1989 жылы Мервин Томпсон "Кедей балалар" шығармасын сәтті музыкалық қойылымға айналдырды. 1975 жылы Окленд қаласының Пойнт-Шевалье ауданындағы Грейт-Норт-Роуд және Пойнт-Шевалье-Роуд көшелерінің қиылысы Ли есімімен аталып, жақын жердегі зейнеткерлерге арналған жаңа үйлер де осылай аталды.
Although his parliamentary career was over, Lee continued to write. He remained strongly hostile to the Labour Party, and denounced its leaders as traitors to the working class. In 1963, he published his political memoirs, entitled Simple on a Soap box. He continued to comment on political matters for some time, although he surprised many with his defence of the United States in the Vietnam War. He was awarded an honorary LLD by the University of Otago in 1969. Lee died in Auckland in 1982. His wife, Marie (Mollie) Lee, had died in 1976. They had no children, although they raised Lee's three nephews after his sister's death. In his will, Lee asked that his private papers be deposited with Auckland Libraries a year after his death. Amongst his papers are his scrapbooks, which reflect his highly opinionated personality. Photographs and newspaper clippings have been hastily attached with pink elastoplast. There are copious annotations in red ballpoint warm and generous to family and friends but still nursing grudges, decades later, against old foes. Bill Pearson wrote "People condemned the novels of John A. Lee out of Puritanism but they did not doubt that he was lifting the screen from the indecent truth." In 1989, Mervyn Thompson adapted Children of the Poor into a successful musical play. In 1975 the corner at the intersection of Great North Road and Point Chevalier Road, in the Auckland suburb of Point Chevalier, was named after Lee, as was a new block of pensioner flats nearby.
Спортпен айналысу
Ли спортпен де айналысты. 1924 жылы ол Парнелл регби лигасы футбол клубының демеушісі болды. 1933 жылы Ньютон Рейнджерс регби лигасы клубының президенті болды және 1942 жылдың басында лауазымынан кеткенге дейін көп жылдар бойы Окленд регби лигасының президенті қызметін атқарды, оған белсенді қатысты.
Lee was also involved with sport. In 1924 he was the patron of the Parnell Rugby League Football Club. He was the president of the Newton Rangers Rugby League club in 1933 and was heavily involved with Auckland Rugby League being the president for many years until his retirement from the position at the start of 1942.