Жаңа Зеландияның 8-ші премьер-министрі: Юлиус Вогель өмірі мен қызметі
Julius Vogel
Жаңа Зеландияның 8-ші премьер-министрі Юлиус Вогель: теміржол құрылысын қаржыландырған, еврей премьер-министрі, саясаттағы көрегендігі мен кемшіліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның 8-ші премьер-министрі
8th Premier of New Zealand
Сэр Джулиус Фогель (24 ақпан 1835 – 12 наурыз 1899) – Жаңа Зеландияның сегізінші премьер-министрі. Оның басқару кезеңі теміржол құрылысын және басқа да мемлекеттік жұмыстарды қаржыландыру үшін облигациялар шығарумен есімдеріне түскен. Ол Жаңа Зеландияның алғашқы еврей премьер-министрі болды. Тарихшы Уорвик Р. Армстронг Фогельдің артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалайды:
Sir Julius Vogel (24 February 1835 – 12 March 1899) was the eighth premier of New Zealand. His administration is best remembered for the issuing of bonds to fund railway construction and other public works. He was the first Jewish prime minister of New Zealand. Historian Warwick R. Armstrong assesses Vogel's strengths and weaknesses:
Фогельдің саясаты оның мінезі сияқты, қиялы мол және кейде тамаша, бірақ тәуекелге толы және болжамдық болған. Ол керемет саясаткер еді, бірақ оны бақылау үшін күшті лидер қажет еді. Дегенмен Фогельдің көрегендігі болды. Ол Жаңа Зеландияны ауыл шаруашылығы мен өнеркәсібінде күшті, көп және гүлденген халқы бар «Оңтүстік теңіздердегі Британия» ретінде көріп отырды.
Vogel's politics were like his nature, imaginative – and occasionally brilliant – but reckless and speculative. He was an excellent policymaker but he needed a strong leader to restrain him Yet Vogel had vision. He saw New Zealand as a potential 'Britain of the South Seas', strong both in agriculture and in industry, and inhabited by a large and flourishing population.
Ерте өмір
Лондон қаласында туған Вогель алғашқы білімін Лондонның Гоуэр-Сент көшесіндегі Университет колледжінде алған. Кейін ол химия және металлургияны Корольдік тау-кен мектебінде (кейіннен Лондон Император колледжінің бөлігі) оқыды. 1852 жылы Австралияның Виктория штатына эмиграциялап, алтын кендерінде бірнеше газеттің редакторы болды, оның ішінде «Инглвуд жарнамашысы» және «Мэриборо және Дунолли жарнамашысы» газеттері. 1861 жылғы тамызда Авока округінде Виктория Парламентіне өтуге жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды (ол Джеймс Макферсон Грант пен Бенджамин Джордж Дэвиске ұтылды), содан кейін 1861 жылғы қазанда Отагоға көшіп, «Отаго куәгері» газетінде журналист болып жұмыс істеді. 1861 жылғы қарашада «Отаго Дейли Таймс» газетін құрып, оның алғашқы редакторы атанды. 1863 жылы Джеймс Грант сайлау үрмесінде Вогельге қарсы қылмыстық жала жабумен айыпталды, бірақ қазылар алқасы оны кінәсіз деп шешті. 1867 жылғы 19 наурызда Вогель Дунединде архитектор Уильям Генри Клейтонның қызы Мэри "Полли" Клейтонға үйленді. Олардың үш ұлы мен бір қызы болды. Вогель Вайкуаитиде неліктен сайлауға түскені белгісіз, себебі екі күн бұрын ол Голдфилдс сайлау округінде қарсылығыз жоқ деп тіркелген еді. 1869 жылы провинциялық үкіметтен кеткеннен кейін, ол Уильям Фокс министрлігіне отарлық қазынашы ретінде қосылды.
Born in London, Vogel received his early education at University College School in University College, Gower St London. He later studied chemistry and metallurgy at the Royal School of Mines (later part of Imperial College London). He emigrated to Victoria, Australia in 1852, being editor of several newspapers on the goldfields, including the Inglewood Advertiser and the Maryborough and Dunolly Advertiser. After an unsuccessful attempt to enter the Victorian Parliament in the Avoca district in August 1861 (he lost to James Macpherson Grant and Benjamin George Davies), he moved to Otago in October 1861, where he became a journalist for the Otago Witness. In November 1861, he founded the Otago Daily Times and became its first editor. In 1863 James Grant was charged with criminal libel against Vogel in an election pamphlet but was found not guilty by a jury. On 19 March 1867, Vogel got married in Dunedin to his neighbour Mary "Polly" Clayton, the daughter of architect William Henry Clayton. They had three sons and one daughter. It is unclear why Vogel stood in Waikouaiti as two days earlier, he had been returned unopposed at the nomination for the Goldfields electorate. On retiring from the provincial government in 1869, he joined the William Fox ministry as colonial treasurer,
Вогель Жаңа Зеландияда парламент мүшесі атанған алғашқы адам болды. Ол 1887 жылғы 15 қарашада Палата спикері Морис О'Рорк тарапынан Вогельдің үй шаруасына констебюлярлық күштерді пайдалануы туралы пікірталас кезінде әріптесі Роберт Томпсонның «әдепсіз» екенін айтқаны үшін есімдері аталып, айыпталып, бірақ ол бұл айыптаманы жоққа шығарды.
Vogel was the first Member of Parliament to be named in New Zealand. He was named on 15 November 1887 by the Speaker of the House Maurice O'Rorke for saying that his fellow Member Robert Thompson was 'want of manners' in a debate about Vogel's use of constabulary for household purposes – a charge he denied.
Жаңа Зеландияның премьер-министрі
Фогель 1873 жылдан 1875 жылға дейін және 1876 жылы премьер-министр болды. 1876 жылдан 1881 жылға дейін ол Лондонда Жаңа Зеландияның бас атырабы болды, ал 1884 жылы колония үкіметінің мүшесі болды. Саяси мансабында Вогель маори халқымен келісімге жету үшін көбінесе сәтті жұмыс істеді. 1887 жылы ол парламентке әйелдерге сайлау құқығын беру туралы заң жобасын енгізді, бірақ сайлау құқығы 1893 жылға дейін берілмеді. 1875 жылы ол рыцарь атағына ие болды. 1887 жылы ол колониялық кеңседен бас тартты; содан кейін ол Англияда тұрып, Жаңа Зеландияның бас атырабы қызметін атқарды. Фогель 1870-ші жылдардағы "Ірі мемлекеттік жұмыстар" жобасымен есімдеріне қалды. 1870 жылға дейін Жаңа Зеландияда негізінен провинциялық мүдделер мен жемқорлық саясаты басым болды. Вогель колониялық қазынашы ретінде 10 миллион фунт стерлингтік үлкен соманы қарызға алуды ұсынғаннан кейін, Жаңа Зеландия орталық үкімет басқаратын жолдар, теміржолдар және байланыс инфрақұрылымын дамытты. Фогель Израильден тыс жердегі еврей премьер-министрлерінің бірі ретінде де ерекшеленеді. Фогельден кейін еврей тегінен тағы екі жаңа зеландиялық премьер-министр болды: 1925 жылдың мамыр айында қысқа мерзімге премьер-министр болған англикан Фрэнсис Белл; және 2008-2016 жылдар аралығында Жаңа Зеландияның премьер-министрі болған Джон Кей, бала кезінде кейде синагогқа барғанына қарамастан дінге сенбеген. Бенджамин Дизраэли, еврей тегінен шыққан, бірақ англикан, Вогельдің премьер-министрлік кезеңімен бір уақытта Ұлыбританияның премьер-министрі болды.
Vogel was premier from 1873 to 1875 and again in 1876. From 1876 to 1881, he was agent general for New Zealand in London, and, in 1884, he was again a member of the government of the colony. During his political career, Vogel worked generally successfully for reconciliation with the Māori people. In 1887, he introduced the first women's suffrage Bill to Parliament, but suffrage was not granted until 1893. He was knighted in 1875. He finally gave up the colonial office in 1887; from which date he lived in England and was the Agent General for New Zealand. Vogel is best remembered for his "Great Public Works" scheme of the 1870s. Before 1870, New Zealand was a country largely dominated by provincial interests and pork barrel politics. After Vogel, as colonial treasurer, proposed borrowing the massive sum of 10 million pounds, New Zealand developed a significant infrastructure of roads, railways and communication, all administered by central government. Vogel is also noteworthy as one of the few practising Jewish prime ministers outside Israel. Since Vogel, two other New Zealanders of Jewish descent have held the premiership: Francis Bell, an Anglican who briefly became prime minister in May 1925; and John Key, New Zealand's prime minister between 2008 and 2016 who was not religious despite attending synagogue as a child on occasion. Benjamin Disraeli, of Jewish descent but Anglican, was Prime Minister of the United Kingdom contemporaneously to Vogel's premiership.
Саясаттың кейінгі өмірі
Фогель 1889 жылы жарық көрген «Anno Domini 2000 немесе, Woman's Destiny» атты ғылыми-фантастикалық роман жазған алғашқы жаңазеландиялық ретінде танымал. Ол әйелдердің көптеген билік лауазымдарын атқаратын утопиялық әлемді болжады. Жаңа Зеландия әйелдерге дауыс беру құқығын алғаш берген ел болды және 1997 жылдан 2008 жылға дейін үздіксіз әйел премьер-министр тағайындалды. Ал 2005-2006 жылдары қысқа мерзімге әйелдер бір мезгілде барлық бес жоғары мемлекеттік лауазымды (монарх, генерал-губернатор, премьер-министр, парламент спикері және бас судья) бірдей атқарды. Осы кітаптың құрметіне Жаңа Зеландияның фантастикалық әдебиеті үшін берілетін Сэр Джулиус Фогель сыйлығы оның атымен аталады. Ол 1887 жылы сайлауда жеңілгеннен кейін зейнеткерлікке шығып, Лондон қаласында қайтыс болды. Ол бірнеше жыл бойы денсаулығына байланысты қиындықтарды бастан өткерген. 1899 жылы Шығыс Молезиде қайтыс болғаннан кейін Фогельдің мәйіті Лондонның Уилсден еврей зиратына жерленді.
Vogel has a reputation as the first New Zealander to write a science fiction novel: Anno Domini 2000, or, Woman's Destiny, published in 1889. It anticipated a utopian world where women held many positions of authority. New Zealand went on to become the first country to give women the vote, and, from 1997 to 2008, continuously had a female Prime Minister, while for a short period (2005–2006) women simultaneously held all five highest government positions (Monarch, Governor General, Prime Minister, Speaker of the House and Chief Justice). In honour of this book, the Sir Julius Vogel Awards for New Zealand speculative fiction take their name from him. He died in London, having retired there in 1887 after electoral defeat. He had been an invalid for several years. On his death at East Molesey in 1899, Vogel was interred in Willesden Jewish Cemetery in London.