Жон Балланс: Жаңа Зеландияның 14-ші премьер-министрі
John Ballance
Жон Балланс – Жаңа Зеландияның 14-ші премьер-министрі (1891-1893). Либералдық партияның негізін қалаушы, сайлаушылар құқығын қолдаған саясаткер. Тарихы мен реформалары туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның премьер-министрі 1891-1893 жылдары.
Premier of New Zealand from 1891 to 1893
Джон Балланс (27 наурыз 1839 – 27 сәуір 1893) – Ирландияда туған, Жаңа Зеландия саяхатшысы, елдің 14-ші премьер-министрі, 1891 жылдың қаңтарынан 1893 жылдың сәуіріне дейін қызмет еткен, Либералдық партияның (елдегі алғашқы ұйымдастырылған саяси партия) негізін қалаушы және георгист. 1890 жылы ол партиясын алғашқы сайлау жеңісіне жеткізіп, партиялық принцип бойынша құрылған алғашқы Жаңа Зеландия үкіметін құрды, бірақ үш жылдан кейін лауазымында қайтыс болды. Балланс әйелдерге дауыс беру құқығын қолдады. Ол сондай-ақ жер реформасын қолдады, бірақ бұл маори халқына елеулі шығын әкелді.
John Ballance (27 March 1839 – 27 April 1893) was an Irish born New Zealand politician who was the 14th premier of New Zealand, from January 1891 to April 1893, the founder of the Liberal Party (the country's first organised political party), and a Georgist. In 1890 he led his party to its first election victory, forming the first New Zealand government along party lines, but died in office three years later. Ballance supported votes for women. He also supported land reform, though at considerable cost to Māori.
Ерте өмір
Самуэль Балланстың фермер әкесі және Мэри МакНис, Балланс 1839 жылғы 27 наурызда Ирландияның Антрим графтығындағы Гленави қаласында дүниеге келді. Ол ұлттық мектепте білім алды, содан кейін Белфастта теміршінің шәкірті болды. Кейін Бирмингемдегі көтерме саудагердің кеңсесінде қызметкер болып жұмыс істеді, сол жерде үйленді. Балланс әдебиетке қатты қызығушылық танытты және көп уақытын кітап оқуға арнады. Ол сондай-ақ саясатқа қызығушылық танытты, көбінесе ата-анасының ықпалынан. Әкесі консервативті айналымдарда белсенді болса, анасы либералды болды. Балланс кейінірек жариялаған көптеген идеяларын анасынан алды. Белфаста діни қақтығыстарға куә болғаннан кейін, ол секуляризм принципіне берілді. 1866 жылы Балланс әйелімен Жаңа Зеландияға көшіп, шағын зергерлік бизнес ашуға ниеттенді. Бірақ Вангануиге қоныстанғаннан кейін, ол «The Wanganui Herald» газетін құруға мүмкіндік алды. Ол бас редактор болды және өмірінің соңына дейін газеттің бас иесі болды. 1867 жылы маори басшысы Титоковарумен болған шайқаста Балланс ерікті атты әскерін ұйымдастыруға қатысты, соның нәтижесінде офицерлік шен алды. Бірақ газеттегі науқанды басқаруды сынаған мақалалар жарияланғаннан кейін ол бұл шеннен айырылды. Ол жауынгерлік істе жақсы көзге түсті және қызметтен босатылғанына қарамастан, Жаңа Зеландия медалімен марапатталды. Қақтығыс аяқталғаннан кейін Вангануиде Балланстың беделі арта түсті. Ол «Herald» газетін басқарғаны үшін, әсіресе тікелей және ашық баяндамасы үшін құрметке ие болды. Ол қаланың ісіне белсенді түрде қатысып, бірнеше қоғам мен бірлестік құрды. Вангануи үшін бұл аса маңызды болмаса да, оған шахмат клубы ерекше маңызды болды – ол шебер ойыншыға айналды. 1868 жылы оның әйелі Фанни 24 жасында аурудан қайтыс болды. Екі жылдан кейін ол Веллингтондық сәулетшінің қызы Эллен Андерсонға үйленді.
The eldest son of Samuel Ballance, a tenant farmer, and Mary McNiece, Ballance was born on 27 March 1839 in Glenavy in County Antrim in Ireland. He was educated at a national school, then apprenticed to an ironmonger in Belfast. He later became a clerk in a wholesale ironmonger's house in Birmingham, where he married. Ballance was highly interested in literature, and was known for spending vast amounts of time reading books. He also became interested in politics, mostly due to the influence of his parents – his father was active in conservative circles, while his mother was a liberal. It was from his mother that Ballance gained many of the ideas he was later to promote. Having witnessed religious rioting when in Belfast, he became committed to the principle of secularism. In 1866, Ballance and his wife migrated to New Zealand, intending to start in business as a small jeweller. After settling in Wanganui, however, he took an opportunity to found a newspaper, The Wanganui Herald. He became the editor, and remained chief owner for the rest of his life. During the fighting with the Māori chief Titokowaru in 1867, Ballance was involved in the raising of a volunteer cavalry troop, in which he received a commission. He was later deprived of this owing to the appearance in the Herald of articles criticising the management of the campaign. He behaved well in the field, and, in spite of his dismissal, was awarded the New Zealand Medal. Following the conflict, Ballance's status in Wanganui grew. He was respected for his management of the Herald, particularly his forthright and direct approach to reporting. He became increasingly involved in the affairs of the town, establishing a number of societies and associations. Perhaps the least important to Wanganui but among the most important to him was the chess club – he became a skilled player. In 1868 his wife Fanny died of illness, aged only 24. Two years later, he married Ellen Anderson, daughter of a Wellington architect.
Парламент мүшесі
Баланс алғаш рет 1872 жылы ұлттық саясатқа өтуді ойластырып, парламенттік қосымша сайлауда Эгмонт округіне кандидаттығын қойды. Бірақ, дауыс беру алдында Балланс кандидаттығын қайтарып алды. 1875 жылы Балланс парламенттік қосымша сайлауда Рангитикей округінен жеңіс алып, парламентке енді. Ол екі маңызды мәселе бойынша үгіт жүргізді – провинцияларды тарату (көпшілік оларды тиімсіз, ұсақ-түйек және кедергі келтіретін деп есептеді) және тегін білім беруді қамтамасыз ету. Балланс Веллингтонда өзін тез арада таныстырды. Провинциялардың таратылуы 1876 жылы Юлиус Фогель басшылығымен жүзеге асты, содан кейін Балланс сол кездегі басты саяси мәселе деп санайтын жерлерді тығыздауды ілгерілетуге көшті.
Ballance first contemplated moving into national politics in 1872, putting his name forward as a candidate for the seat of Egmont in a parliamentary by election. However, Ballance withdrew from the ballot before the vote was held. In 1875, Ballance entered Parliament, having won Rangitikei in a by election. He campaigned on two major issues – the abolition of the provinces (widely regarded as incompetent, petty, and obstructive) and the provision of free education. Ballance soon made his presence felt in Wellington. The abolition of the provinces occurred in 1876 under Julius Vogel—after which Ballance turned his attention to promoting closer land settlement, considering it the main political issue of the day.
Сұр министрлік
1877 жылы Балланс сэр Джордж Грейдің кабинетіне кірді, ол бұрынғы губернатор және сол кездегі премьер-министр болатын. Грейдің саясаты Балланспен толық сәйкес келмесе де, Балланс бәрібір пайдалы бірдеңе жасауға болатынына сенді. Ол кеден министрі, білім министрі, ал кейіннен отар қазынашысы болды. Оның қазынашылыққа тағайындалуы көпшілікті таң қалдырды, себебі ол саяси аренада салыстырмалы түрде жаңа адам болатын. 1878 жылдың 6 тамызында Балланс қаржылық мәлімдеме жасады, ол 1870 жылы Джулиус Фогельдің қоғамдық жұмыстар туралы жариялағаннан бергі ең маңыздысы деп есептелді. Балланс тарифтік жүйені реформалауға кірісті, қажетті тауарларға баж салығын алып тастап, шамалы, бірақ символдық жер салығын енгізді, бұл идеяны ол кейін қайта қарады. Оның Греймен арадағы одағы әйгілі және өте ауыр жанжалмен аяқталды. Балланс Грейді тым бақылаушы және авторитарлық деп тапты, өзінің лауазымдарынан бас тартса да, парламентте оған сенім артты. 1879 жылдан бастап Балланс Вангануи округін өкілдік етті, бірақ 1881 жылы ол төрт дауыспен жеңіліске ұшырады (393-397), ал жеті қолдаушысы көлігінің бұзылуына байланысты дауыс беруге үлкермеді. 1884 жылы ол Вангануи үшін парламентке қайта оралды.
In 1877, Ballance entered the cabinet of Sir George Grey, a former Governor who was then Premier. Grey's policies were not closely aligned with those of Ballance, but Ballance believed that he could nevertheless accomplish something worthwhile. He was Minister of Customs, Minister of Education, and later Colonial Treasurer. His appointment to head the treasury was a surprise to most, giving a high office to a relative newcomer on the political stage. On 6 August 1878, Ballance delivered a financial statement, which was seen as the most significant since the public works announcement by Julius Vogel in 1870. Ballance set about reforming the tariff system by removing duties on basic necessities and introducing a modest though somewhat symbolic land tax, an idea he later revisited. His alliance with Grey ended with a notorious and very painful quarrel. Ballance found Grey far too controlling and authoritarian, resigning his portfolios yet still gave him confidence in the house. From 1879 Ballance represented Wanganui, but in 1881 he lost by just four votes (393 to 397), and it was reported that seven of his supporters were too late to vote as their carriage broke down. He returned to Parliament for Wanganui in 1884.
Қызметте батыл
1884 жылы тәуелсіз депутат ретінде қайта сайланғаннан кейін Балланс либералдық әріптесі Роберт Стоуттың кабинетінде министр болды. Ол Жер және көші-қон министрі, Қорғаныс министрі және Ұлттық істер министрі (маоримен қарым-қатынас) қызметтерін атқарды. Жер министрі ретінде ол ауылдық жерлерде қарқынды қоныстануды ынталандырды, қалалардан "жер жыртуға" кеткен адамдардың санын арттыруды мақсат тұтты, өнімділікті және өзін-өзі қамтамасыз етуді арттыру үшін бұл қажет деп есептеді. Оның мемлекеттік қолдау көрсеткен "ауылдық елді мекендер" жүйесі – шағын жер участақтары коронамен фермерлерге жалға берілді және оларға құрылыс және егін шаруашылығын бастау үшін ақша қарыз берілді, бұл жүйе көбінесе сәтті болды. Отарлаушылардың жерді қоныстандыруын күшейтуге деген ниетіне қарамастан, ол маорилердің әлі де иеленген жерлерін сақтап қалу құқығын қатты қолдады – оның замандастарының көптеген саясаткерлері маори жерін сатып алу қоныстануды арттыру үшін маңызды деп санайтын. Маорилермен шиеленіс болған аймақтардағы әскери күштерді азайтып, маори тілі мен мәдениетін тануға тырысты. 1887 жылы Стоуттың үкіметі жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ Балланс халыққа танымал болды. Аурудың салдарынан бастапқыда саясатқа толыққанды қатысуына кедергі келді, бірақ 1889 жылдың шілдесінде денсаулығы қалпына келген соң Оппозиция жетекшісі болды.
On re election as an Independent in 1884, Ballance became a minister in the Cabinet of Robert Stout, a fellow liberal. He was Minister of Lands and Immigration, Minister of Defence and Minister of Native Affairs (relations with Māori). In his role as Minister of Lands he encouraged intensive settlement of rural areas, aiming to increase the number of people leaving the cities to "work the land", which he believed was essential to increase productivity and self sufficiency. His system of state aided "village settlements" – small holdings were leased by the Crown to farmers and money lent them to make a beginning of building and cultivation – was generally successful. Despite this desire for increased settlement of colonist held land, he strongly supported the rights of Māori to retain the land they still held – many other politicians of his time believed that acquisition of Māori land was essential for increasing settlement. He reduced military presence in areas where strong tensions with Māori existed, and made an attempt to familiarise himself with Māori language and culture. In 1887 Stout's government lost the general election, but Ballance remained popular. Illness initially prevented his full participation in politics, but with his recovery in July 1889 he became Leader of the Opposition.
Премьер-министр
1890 жылы Балланс либералды саясаткерлердің бекем коалициясын жалпы сайлауда жеңіске жеткізді. Сайлауда көбірек либералды көзқарасты кандидаттар жақсы нәтиже көрсетті, себебі халық қолданыстағы билікке наразылық білдірді. Сайлаудың күрделі жағдайы ереуілдер мен экономикалық төмендеумен сипатталды. Стаутты жеңген премьер-министр Гарри Аткинсон отставкаға кетуге мәжбүр болды, бірақ бұрын заң шығарушы кеңесті өзінің жақтастарымен толтырып алды. Бұл Балланс премьер-министрі үшін ауыр проблема болды, бірақ ол оны ішінара заң шығарушы кеңесшілердің қызмет мерзімін өмір бойынан жеті жылға дейін қысқарту арқылы шеше алды. Заң шығарушы кеңеске өзгерістер енгізу мәселесінде губернатормен күресіп жеңуі, сайланған премьер мен тағайындалған губернатор арасындағы қарым-қатынасты анықтауға көмектесті, көбінесе премьердің мүддесіне орай. Балланс әйелдердің сайлау құқығын қолдау ісіне белсенді қатысып, Парламентте "екі жыныстың толыққанды теңдігіне" сенедіндейін мәлімдеді. Бұл оның Стаут үкіметіндегі әріптесі Юлиус Фогельден мұра еткен және саяси білімді әйелінің ықпалында болған мәселе еді. Балланс 1891 жылы прогрессивті жер салығы мен прогрессивті табыс салығын енгізуге де жауапты болды. Ол өкіметтік кезеңінде экономиканың үлкен өсім көрсетуіне байланысты көп мақтауға ие болды.
In 1890 Ballance led a loose coalition of liberal politicians to victory in the general election. The more liberal minded candidates at the election fared well as there was public discontent with the sitting administration. The background of the election was filled with strikes and an economic recession. Harry Atkinson, the Premier who had defeated Stout, was forced to resign, but not before stacking the Legislative Council with his supporters. This was a serious problem for Ballance's premiership but he was able to overcome it, partly by reducing the life tenure of legislative councillors to one term of seven years. His successful battle with the Governor over changes to the Legislative Council helped define the relationship between the elected Premier and the appointed Governor, mostly in the Premier's favour. Ballance was actively involved in the advocacy of women's suffrage, declaring to Parliament that he believed in the "absolute equality of the sexes." This was a cause he had partially inherited from his colleague in the Stout government, Julius Vogel, and in which he was influenced by his politically astute wife. Ballance was also responsible for the establishment, in 1891, of the progressive land tax and progressive income tax. He was widely praised for his handling of the economy, which expanded greatly during his term.
Бірінші либералды үкімет
Парламенттің либералды фракциясының басшысы ретінде ол өзінің одақтастары мен әріптестерін Жаңа Зеландияның алғашқы саяси партиясы – Либералды партияға біріктірді, оның мақсаты Стоут, Фогель және Балланстың либералды идеяларын іске асыру болды. Келесі төрт премьер-министр осы партиядан тағайындалды, бірақ олардың кейбіреулері (мысалы, Ричард Седдон) Балланстың орнатуға тырысқан идеалдарға толыққанды сай келмеді. Сырттай тыныш, қарапайым мінезді және көп оқыған Балланс әрқашан кітаптары мен шахмат тақтасына қоғамдық шудан гөрі көбірек қызығушылық танытқандай көрінетін. Ол "қадірлі және қарапайым" деп сипатталған, тыныш, әдепті және өте шыдамды болған. Өте қабілетті адамдардан тұратын кабинетті таңдап алғаннан кейін, Балланс үкіметті екі қиын экономикалық реформалар жылында басқарды. Ол өзін Қаржы министрі етіп тағайындады және осы лауазымда Грейдің кезінде енгізілген салықтарға ұқсас, бірақ одан да радикалды жаңа жер және табыс салығын енгізді. Бұл кезеңде Балланс 1892 жылғы Жер заңы және 1892 жылғы Жерді қоныстандыру заңы сияқты бірнеше маңызды заңдарды қабылдады. Бастапқыда наразылық тудырғанмен, халық бұл салықты әділ деп санады, себебі тікелей салықтардың осылай кемуі нәтижесінде олардың жағдайы жақсарды.
As leader of Parliament's liberal faction, he brought his allies and colleagues into the Liberal Party, New Zealand's first political party, intended to embody the liberal ideas of Stout, Vogel, and Ballance himself. The next four premiers were from the party, although some (such as Richard Seddon) did not live up to the ideals that Ballance tried to establish. Quiet and unassuming in manner and well read, Ballance always seemed fonder of his books and his chessboard than of public bustle. He has been described as "unassuming and unpretentious", and was quiet, polite, and extremely patient. After handpicking a cabinet of men of considerable talent, Ballance led the government through two difficult years of economic reform. He appointed himself as Treasurer, and in this capacity he implemented new land and income taxes, similar to that of the taxes introduced under Grey, though more radical. Several other notable pieces of legislation were passed by Ballance in this period, such as the Land Act 1892 and the Land for Settlements Act 1892. Despite initial outcry, the tax was seen as equitable by the people, who eventually found themselves better off as a result of such a great decrease in direct taxations.
Өлім
1893 жылы ол өзінің табысы мен танымалдылығының шарықталу нүктесінде, Веллингтонда ішек ауруынан, күрделі хирургиялық операциядан кейін қайтыс болды. Ол Стоутты ізбасары ретінде қолдаған деген сенім бар, бірақ ауруының күрт басталуы оған бұл нәтижені қамтамасыз етуге мүмкіндік бермеді, содан кейін Седдон премьер-министрлік қызметке келді. Ол қызмет бабында қайтыс болған Жаңа Зеландияның алғашқы премьер-министрі болды. Оның құрметіне Веллингтондағы Парламент үйінің алдында, қазіргі парламент кітапханасы орналасқан жердің алдында ескерткіш орнатылды. Кейін Парламент іргелес, үлкен ғимаратқа көшірілді. Тағы бір ескерткіш Вангануидегі Мутоа бағында орнатылды.
In 1893, at the height of his success and popularity, he died in Wellington of an intestinal disease after a major surgical operation. He is believed to have supported Stout as his successor, but the rapid onset of his illness prevented him from securing that outcome and he was followed by Seddon. He was the first New Zealand Prime Minister to die in office. A statue was erected to his memory in front of Parliament House, Wellington, in front of what is now the parliamentary library – Parliament has since moved to a bigger, adjacent building. A statue was erected in Moutoa Gardens in Wanganui.