Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Совет композиторы (1902–1963)
Soviet composer (1902–1963)
Виссарион Яковлевич Шебалин (Виссарион Яковлевич Шебалин; 11 маусым 1902 [ескі стиль бойынша 29 мамыр 1902] – 29 мамыр 1963) – совет композиторы.
Vissarion Yakovlevich Shebalin (Виссарион Яковлевич Шебалин; 11 June 1902 [O. S. 29 May 1902]29 May 1963) was a Soviet composer.
Өмірбаян
Шебалин Омск қаласында туған, оның ата-анасы мектеп мұғалімдері болған. Ол Омбыдағы музыкалық колледжде оқыды, сонымен қатар Ауыл шаруашылығы институтына да түсті. Профессорының кеңесімен, 20 жасында алғашқы шығармаларын Рейнхольд Глиер мен Николай Мясковскийге көрсету үшін Мәскеуге барды. Екі композитор да оның шығармаларын жоғары бағалады. Шебалин 1928 жылы Мәскеу консерваториясын бітірді. Дипломдық жұмысы – 1-ші симфония, оны автор өзінің профессоры Николай Мясковскийге арнады. Көп жылдар өткен соң, оның бесінші және соңғы симфониясы Мясковскийдің естелігіне арналды. 1920-жылдары Шебалин Қазіргі заманғы музыка қауымдастығының (ACM) мүшесі болды; ол Мәскеу музыканттарының бейресми тобының қатысушысы болды, бұл топ Мәскеу консерваториясының профессоры Павел Ламмның пәтерінде жиналатын және «Ламм тобы» деп аталды. Мәскеу консерваториясын бітіргеннен кейін ол онда профессор болып жұмыс істеді, ал 1935 жылы Гнесин атындағы мемлекеттік музыкалық колледжінде композиция класының меңгерушісі болды. 1942-1948 жылдардың қиын жылдарында ол Мәскеу консерваториясының директоры және Мәскеудегі Орталық музыкалық мектептің көркемдік жетекшісі болды. 1948 жылы Ждановтың тазалауының құрбаны болды және содан кейін ұмытқа түсті. Оның шәкірттерінің арасында Эстер Мяги, Велжо Тормис, Лидия Остер, Эдисон Денисов, Григорий Фрид, Тихон Хренников, Карен Хачатурян, Александра Пахмутова, Галина Константиновна Смирнова, Асия Султанова, Евгения Иосифовна Яхина және тағы да басқалар болды. Шебалин Кеңес композиторлары одағының негізін қалаушылардың бірі және оның басқарма төрағасы (1941–1942 жж.) болды. Шебалин өзінің буынындағы ең мәдениетті және білімді композиторлардың бірі болды; оның күрделі интеллектуалдық стилі және композицияға академиялық көзқарасы оны Мясковскийге жақын қылады. 1951 жылы ол Сталин сыйлығымен марапатталды. Шебалин Дмитрий Шостаковичтің жақын досы болды, ол оған екінші скрипкалық квартетін арнады. 1953 жылы Шебалин инсульт алды, ал 1959 жылы тағы бір инсульт болды, бұл оның тілдік қабілеттерін нашарлатты. Оған қарамастан, 1963 жылы үшінші инсульттан қайтыс болғанға дейін бірнеше ай бұрын ол өзінің бесінші симфониясын аяқтады, оны Шостакович «жоғары сезімдерге толы, оптимистік және өмірге толы керемет шығармашылық туынды» деп сипаттады. Шебалин 1963 жылдың 29 мамырында Мәскеуде қайтыс болды. Ол Новодевичье бейіште профессорлары мен әріптестерінің қасына жерленді. Оның ұлы Дмитрий (1930–2013) 43 жыл бойы (1953–1996) Бородин квартетінің альтисті болды.
Shebalin was born in Omsk, where his parents were school teachers. He studied in the musical college in Omsk, and was also enrolled in the Institute of Agriculture. He was 20 years old when, following the advice of his professor, he went to Moscow to show his first compositions to Reinhold Glière and Nikolai Myaskovsky. Both composers thought very highly of his compositions. Shebalin graduated from the Moscow Conservatory in 1928. His diploma work was the 1st Symphony, which the author dedicated to his professor Nikolai Myaskovsky. Many years later his fifth and last symphony was dedicated to Myaskovsky's memory. In the 1920s Shebalin was a member of the Association for Contemporary Music (ACM); he was a participant of the informal circle of Moscow musicians known as "Lamm's group", which gathered in the apartment of Pavel Lamm, a professor from the Moscow Conservatory. After graduating from Moscow Conservatory, he worked there as a professor, and in 1935 became also a head of the composition class at the Gnessin State Musical College. In the very difficult years of 1942 48 he was a director of the Moscow Conservatory and the art director of the Central Musical School in Moscow. He fell victim to the Zhdanov purge of artists in 1948 and fell into obscurity afterwards. Among his students were Ester Mägi, Veljo Tormis, Lydia Auster, Edison Denisov, Grigory Frid, Tikhon Khrennikov, Karen Khachaturian, Aleksandra Pakhmutova, Galina Konstantinovna Smirnova, Asya Sultanova, Yevgania Yosifovna Yakhina, and others. Shebalin was one of the founders of and the chairman of the board (1941–1942) of the Union of Soviet Composers. Shebalin was one of the most cultured and erudite composers of his generation; his serious intellectual style and a certain academic approach to composition make him close to Myaskovsky. In 1951, he was awarded the Stalin Prize. Shebalin was a close friend of Dmitri Shostakovich, who dedicated a string quartet (No. 2) to him. In 1953, Shebalin suffered a stroke, followed by another stroke in 1959, which impaired most of his language capabilities. Despite that, just a few months before his death from a third stroke in 1963, he completed his fifth symphony, described by Shostakovich as "a brilliant creative work, filled with highest emotions, optimistic and full of life." Shebalin died on 29 May 1963 in Moscow. He was buried in the Novodevichy Cemetery near his professors and colleagues. His son Dmitri (1930–2013) was the violist of the Borodin Quartet for 43 years (1953–1996).
Шығармалары
Шебалин көптеген музыкалық жанрларда шығармашылық етті. Оның шығармаларының ішінде опералар, симфониялар, струнный квартеттер, триолар мен сонаталар, хор музыкасы, романстар, әндер, драмалық музыка, радио пьесалары және киноға жазылған музыка бар. Шебалиннің ең қызықты туындыларының бірі – оның Уильям Шекспирдің "Қызба жұлдызды ұнатпау" (Укрощение строптивой, Ukroshcheniye stroptivoy) пьесасы бойынша жазған операсы (1957). Ол сондай-ақ "Дала үстіндегі күн" (Солнце над степью, Solntse nad stepyu) (1958) операсын және "Елшіліктегі күйеу жігіт" (Жених из посольства, Zhenikh iz posolstva) (1942) музыкалық комедиясын жазды. 1930 жылы ол Модест Мусоргскийдің "Сорочинск жәрмеңкесі" операсын аяқтады, ал 1953 жылы табылған скрипкалық репетициядан Пётр Ильич Чайковскийдің "Лебедь көлінен" ұзақ уақыттан бері жоғалған па-де-де-ді қалпына келтірді.
Shebalin composed in many musical genres. Among his creations are operas, symphonies, string quartets, trios and sonatas, choral music, romances, songs, music to dramas, radio plays, and film scores. One of the most interesting works of Shebalin is his opera The Taming of the Shrew (Укрощение строптивой, Ukroshcheniye stroptivoy) after William Shakespeare) (1957). He wrote another opera The Sun above the Steppe (Солнце над степью, Solntse nad stepyu) (1958) and also the music comedy The Bridegroom from the Embassy (Жених из посольства, Zhenikh iz posolstva) (1942). He also completed the opera The Fair at Sorochyntsi by Modest Mussorgsky in 1930 and reconstructed a long missing pas de deux from Pyotr Ilyich Tchaikovsky's Swan Lake from a violin 'repetiteur' rediscovered in 1953.
Концерттегі
Скрипкалық концерт, Op. 21 (1936–1940)
Скрипка және струн оркестріне арналған концертино, Op. 14/1 (1932)
Вальторна және оркестр үшін концертино, Op. 14/2 (1930)
Violin Concerto, Op. 21 (1936–1940)
Concertino for violin and string orchestra, Op. 14/1 (1932)
Concertino for horn and orchestra, Op. 14/2 (1930)
Таңдалған жазбалар
Толық a cappella хор циклдері, Ресей консерваториясының камералық капелласы, дирижер Николай Хонжинский, Toccata Classics, 2011. Толық скрипкалық квартеттер (Красни квартеті, Olympia лейблында 3 томдық жинақ ретінде 1999–2001 жылдары жарық көрген. Қазіргі таңда басылымнан тыс болуы мүмкін.) 1–5 симфониялар, орыс увертюрасы, Op.14/1 және 2 концертинолары, Op. 43 Sinfonietta: Olympia OCD 577 (1 және 3), OCD 597 (2, 4 және Увертюра), OCD 599 (5, Концертинолар және Синфониетта) арқылы жарық көрген.
Complete a cappella choral cycles Russkaya Conservatoria chamber capella dir. Nikolay Khondzhinsky, Toccata Classics 2011
Complete String Quartets (Krasni Quartet, issued on Olympia in 3 volumes, 1999–2001. Probably out of print.) Symphonies 1–5, Russian Overture, Concertinos Op.14/1 & 2, Sinfonietta Op. 43: issued on Olympia OCD 577 (1 & 3), OCD 597 (2, 4, & Overture), OCD 599 (5, Concertinos & Sinfonietta)