Кіріспе
Американдық пианист, композитор және педагог Ран Блейк (1935 жылғы 20 сәуірде туған) – американдық пианист, композитор және педагог. Ол блюз, госпел, классикалық музыка және фильм-нуар ықпалдарын инновациялық және қараңғы джаз дыбысына үйлестіретін ерекше стилімен белгілі. Оның мансабы 40 жылдан астам джаз альбомдарындағы 40-тан астам жазумен қатар, Нью-Англия музыка консерваториясында 40 жылдан астам джазды оқытумен өтті, онда ол Гюнтер Шуллермен бірге «Үшінші ағым» (қазіргі «Қазіргі заманғы импровизация» факультеті) бөлімін ашты.
Ran Blake (born April 20, 1935) is an American pianist, composer, and educator. He is known for his unique style that combines blues, gospel, classical, and film noir influences into an innovative and dark jazz sound. His career spans over 40 recording credits on jazz albums along with more than 40 years of teaching jazz at the New England Conservatory of Music, where he started the Department of Third Stream (now called the Department of Contemporary Improvisation) with Gunther Schuller.
Ерте өмір
Блейк 1935 жылғы 20 сәуірде Массачусетс штатының Спрингфилд қаласында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін ол Нью-Йорктегі Бард колледжінде оқыды және 1960 жылы алғаш рет ашылған джаз мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бардта ол көп жылдар бойы бірге өнер көрсеткен Жанн Лимен танысты. Ол сондай-ақ Джон Льюис, Оскар Петерсон және Гунтер Шуллерден сабақ алды. Альбом Блейктің өзгеше стилі қалыптаса бастағанын көрсетеді, өйткені олар Дэвид Раксиннің «Лоура» шығармасына және «Расселл көшесіндегі шіркеу» деген рухани әнге құрмет көрсетті. Ли мен Блейк мансаптары бойы бірлесіп ойнауды жалғастырды және 1989 жылы «You Stepped out of a Cloud» атты тағы бір альбом шығарды. Блейк 1959 жылы Atlantic Records студиясында Гунтер Шуллермен кездейсоқ кездесті. Блейк 1959 және 1960 жылдары оқу орнында оқыды. Ленокстегі жазда Блейк өзінің ерекше стилін дамыта бастады. Шуллер Блейктің өмірінде жақын дос және ұстаз болды. Шуллер Блейк пен Ли үшін «The Newest Sound Around» альбомын жазуды ұйымдастырды, сондай-ақ Блейкті Atlantic Records-қа, кейін Нью-Ингланд консерваториясына әкелді. Блейк Нью-Йорктегі «Композитор» түнгі клубында өнер көрсеткен кезде джаз пианині, композитор және аранжировщик Мэри Лу Уильямспен танысты. Ол кейіннен оның кеңесшісіне айналып, оның жұмысына зор ықпал етті. Бардта оқыған кезінде Блейк Уильямстың өнерін көру және одан сабақ алу үшін жиі саяхаттайтын. Кейін Уильямс пен Блейк бірге жұмыс істеді, ол Джаз мектебінде қонақ оқытушы болып жұмыс істеген кезде. 1966 жылы Блейк өзінің алғашқы жеке альбомын шығарды – «Ran Blake Plays Solo Piano», ол Нью-Йорктегі ESP Disk лейблінен жарық көрді.
Білім беру философиясы
Блейктің оқыту философиясы тіпті джаз әлеміндегі көптеген музыка педагогтарынан ерекшеленеді. Ол өзінің тәсілін "құлақтың басымдығы" деп атайды. 1977 жылы ол «Музыкалық педагог журналында» «Поп/Рок/Джаз аспапшысы» мансабы туралы мақала жазды. Блейк сондай-ақ, өзінің оқыту стиліне нұсқау ретінде қызмет еткен, «Үшінші ағым және құлақтың маңыздылығы» (1981) атты кітап жазды, сонымен қатар «Үшінші ағым» тұжырымдамасын түсіндіріп, кеңейтті. Мақалада ол «құлақ – басты және солай болуы керек» деп баса айтты. Ол музыкадағы мансаптың практикалық жақтарын талқылап, білім мен тәжірибеден гөрі сәттілік пен сахналық өнердің маңыздылығын атап өтті. Блейктің импровизация мен құлақпен оқытуға баса назар қоюы, оның алуан түрлі ықпалдарымен бірге, оны джаз әлемінің ең инновациялық музыка педагогтарының біріне айналдырды. Ол оқырмандарды «Үшінші ағым» композициясын тек классикалық джаз фьюжн емес, екі бөлек музыкалық мәдениетті байланыстыратын кез келген композиция ретінде қарастыруға шақырады. Ол импровизацияның маңыздылығын атап өтеді және ол мен Шульлердің НЭК-те «Үшінші ағым» бөлімін ашуының себептерінің бірі – импровизациялық білім беру қажеттілігі екенін айтады. Блейк музыка – естілетін өнер екенін, сондықтан оны «Шопеннің прелюдияларын фортепианода немесе «The Real Book»-тың (танымал джаз ноталық жинағы) соңғы нұсқасын түрлі аспаптарда ойнаумен айналысу арқылы емес, тыңдау, еліктеу және импровизациялау арқылы оқыту керек» дейді. Ол студенттерді таспасыз әнді қайталай алғанша, таспадан әуендерді тыңдап, бірге айтуға шақырады. Блейк студенттердің аспапты тиіспес бұрын осылай жасауының маңыздылығын атап өтеді, өйткені орындау техникасын ғана еліктеу құлақты дамытпайды. 2010 жылы Ран Блейк Джейсон Роджерспен бірлесіп «Құлақтың басымдығы» атты кітап жариялады. 144 беттік еңбекте Блейк өзінің шығармашылық процеске қатысты ойларын егжей-тегжейлі баяндап, оқыту және ойнаудағы тәсілдерін түсіндіреді. Онда құлақ пен сананың арақатынасы, музыкалық жад, құлақ жаттығулары және жеке стильді дамыту тәсілдері зерттеледі.
Дискография
Жылдан кейінгі жұлдызша (*) сол жылдың шығарылған жылы екенін білдіреді.
Басшы / жетекші ретінде
Жазылған жылы Атауы Лейбл Жазбалары1961 Ең соңғы дыбыс RCA Victor Дуэт, Жанна Ли (вокал) қатысында; кейбір тректерде Джордж Дювивьер (бас) 1965 Ран Блейк Соло фортепиано орындайды ESP Disk Соло фортепиано 1966/1967 Ең соңғы дыбыс, естімегеніңіз A Side Records Дуэт, Жанна Ли (вокал) қатысында. 2019 жылы шығарылды. 1969 Көк картоп және басқа да бұзықтықтар Milestone Соло фортепиано 1975 Breakthru Improvising Artists Соло фортепиано 1976 Wende Owl Соло фортепиано 1977 *Open City Horo Соло фортепиано 1977 Crystal Trip Horo Соло фортепиано 1977 Third Stream Recompositions Owl Соло фортепиано 1978 Rapport Novus Кейбір тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде дуэт, Рики Форд (тенор саксофон) қатысында; бір тректе Руфус Рейд (бас) қосылған трио; бір тректе Энтони Брэкстон (альт саксофон) қатысқан дуэт; бір тректе Элени Одони (вокал) қатысқан дуэт; бір тректе Жером Томас (гитара), Рейд (бас), Крис Коннор (вокал) қатысқан квартет 1978 *Realization of a Dream Owl Соло фортепиано 1978 *Take 1 Golden Crest Соло фортепиано 1978 *Take 2 Golden Crest Соло фортепиано 1979 *Third Stream Today Golden Crest Рики Форд (тенор саксофон), Марти Эрлих (альт саксофон), Хуберт Пауэлл (орган), Клев Позар (тимпани) және басқалармен бірге 1980 *Film Noir Novus Тед Курсон, Спенсер МакЛейш, Фрэнк Лондон, Крис Пасин, Ингрид Монсон (труба) және басқалармен бірге 1981 Improvisations Soul Note Дуэт, Жаки Бьярд (фортепиано) қатысында 1981 Duke Dreams Soul Note Соло фортепиано 1982 *Portfolio of Dr. Mabuse Owl NEC Оркестрімен бірге 1983 Suffield Gothic Soul Note Көптеген тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде Хьюстон Персон (тенор саксофон) қатысқан дуэт 1985 *Vertigo Owl Соло фортепиано 1985 Painted Rhythms: The Compleat Ran Blake, Volume 1 GM Соло фортепиано 1985 Painted Rhythms: The Compleat Ran Blake, Volume 2 GM Соло фортепиано 1986 Short Life of Barbara Monk Soul Note Рики Форд (тенор саксофон), Эд Фелсон (бас), Джон Хазилла (добыл) қатысқан квартет 1988 A Memory of Vienna hatOLOGY Энтони Брэкстон (альт саксофон) қатысында; 1997 жылы шығарылды 1989 You Stepped Out of a Cloud Owl Көптеген тректерде Жанна Ли (вокал) қатысқан дуэт; кейбір тректерде Джордж Дювивьер (бас) қосылған трио 1989 Masters from Different Worlds Mapleshade Бір тректе соло фортепиано; екі тректе Клиффорд Джордан (тенор саксофон, сопрано саксофон) қатысқан дуэт; көптеген тректерде Джордан және Джулиан Пристердің (тромбон), Windmill Saxophone Quartet, Стив Уильямс (добыл), Альфредо Мохика (конга), Клаудия Полли (вокал) кейбір тректері 1990 That Certain Feeling hatART Стив Лэйси (сопрано саксофон), Рики Форд (тенор саксофон) қатысында 1991 Epistrophy Soul Note Соло фортепиано 1994 *Round About Кристин Корреа (вокал) қатысында 1994 Unmarked Van: A Tribute to Sarah Vaughan Soul Note Көптеген тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде Тициано Тонони (добыл) қатысқан дуэт 1998 Something to Live For hatOLOGY Гильермо Грегорио (кларнет) немесе Давид Фабрис (гитара) қатысқан көптеген тректерде дуэт 1999 *Duo En Noir Between the Lines Энрико Рава қатысында 2000 Horace Is Blue hatOLOGY Давид Фабрис, Джеймс Меренда қатысында 2001 Sonic Temples GM Николь Кампген Шуллер (альт саксофон), Эд Шуллер (бас), Джордж Шуллер (добыл, перкуссия) қатысында 2005 *Indian Winter Soul Note Дэвид "Knife" Фабрис (гитара) қатысында 2005 All That Is Tied Tompkins Square Соло фортепиано 2006 Cinema Chatelet Sans Bruit Соло фортепиано; промо-альбом 2008 Driftwoods Tompkins Square Соло фортепиано 2009 Kaleidoscope CIMP Джон Хазилла (перкуссия), Кара Д. Раш (клавиатура, тарелкалар) қатысында 2010 *Out of the Shadows Red Piano Кристин Корреа (вокал) қатысқан дуэт 2010 *Camera Obscura Inner Circle Music Сара Серпа (вокал) қатысында 2010 Ghost Tones A Side Кейбір тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде ансамбль; концертте; 2015 жылы шығарылды 2011 *Grey December: Live in Rome Tompkins Square Соло фортепиано; концертте 2011 *Whirlpool Jazz Project Доминик Ид (вокал) қатысында 2011 *Vilnius Noir NoBusiness Кейбір тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде Дэвид "Knife" Фабрис (гитара) қатысқан дуэт; бір тректе Фабрис (гитара) соло 2012 *Aurora Clean Feed Сара Серпа (вокал) қатысында 2012 *Tribute to Abbey Lincoln, Volume One Red Piano Кристин Корреа (вокал) қатысқан дуэт 2013 *Down Here Below Red piano Кристин Корреа (вокал) қатысында 2014 *Cocktails at Dusk – A Noir Tribute to Chris Connor Impulse! Көптеген тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде Лайка Фатьен (вокал) қатысқан дуэт; кейбір тректерде Рики Форд (тенор саксофон) қатысқан дуэт 2013–14 Kitano Noir Sunnyside Сара Серпа (вокал) қатысында; концертте 2015 *Chabrol Noir Impulse! Көптеген тректерде соло фортепиано; кейбір тректерде Рики Форд (тенор саксофон) қатысқан дуэт; бір тректе Доминик Ид (вокал) қатысқан дуэт 2015 *The Road Keeps Winding: Tribute to Abbey Lincoln, Volume Two Red piano Кристин Корреа (вокал) қатысында 2017 *Town and Country Sunnyside Доминик Ид (вокал) қатысқан дуэт 2017 *The Dorothy Wallace Suite ILK Music Records Крестен Осгуд (добыл) қатысқан дуэт 2020 *Northern Noir SteepleChase Records Эндрю Рэтбун (тенор саксофон) қатысқан дуэт