Кіріспе

Нобуаки "Уоррен" Иватаке (岩竹信明. 1923–2012) – Жапон императорлық армиясына радиооператор және байланыс шешуші ретінде әскерге шақырылған американдық азамат.

Отбасылық тарихы

Кахулуи қаласында туған Иватакэ алты баланың үлкен ұлы болды және Кахулуиде өсті. Оның әкесі Кобаяши дүкенінде жұмыс істеген, Пехиде балық аулауға кеткеннен кейін суға батып кеткен деп есептеледі. 1940 жылдың қараша айында отбасының күнкөрісін қамтаған әкесінен айырылған анасы, төрт інісі және бір қарындасы Хиросимаға (Жапония) көшіп, туысымен бірге тұруға кетті. Уоррен Мауи аралында қалып, 1941 жылы Мауи орта мектебін бітірді. Пёрл-Харборға шамамен алты ай қалғанда ол Жапониядағы отбасына қайта қосылды.

Жапон императорлық әскеріндегі қызмет

Иватакэ 1943 жылы жапон колледжінен Жапон императорлық армиясына қабылданып алынды. Иватаке кеме конвойына жасалған су асты кеме шабуылына байланысты Иво Джима шайқасын өткізіп жіберді, содан кейін Иво Джимадан солтүстікке қарай 150 миль жердегі Чичи Джимаға орналасты. Американдық әскерлер аралдар арасындағы радиобайланысты үзу үшін Чичи-Джимаға бомба тастады. Ол 1944 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың бұрынғы президенті Джордж Буш Тынық мұхиты үстінде "Авангер" бомбалаушы ұшағымен атып түсірілген кезде куә болды, кейіннен ол су асты кемесімен құтқарылды. Бушпен бірге екі американдық экипаж мүшесі қаза тапты. Буштың міндеті – аралдың байланыс мұнараларын және Жапон императорлық күштерін бомбалау болды. Американдық әскерлердің "аралдан-аралға секіру" стратегиясының арқасында аралға шабуыл жасалған жоқ. Иватаке сондай-ақ Жапон императорлық күштерінің Техас штатынан келген американдық ұшқыш Уоррен Эрл Вонды тұтқындаған кезде де болды. Иватакэ мырзаға Уоррен Эрл Вонмен бірге Чичи Джимада күзеттік және жұмысқа жауапкершілік жүктелді. Иватаке мен Уоррен Эрл көп уақыт сөйлесіп, жеке қарым-қатынас орнатты. Иватаке айтуынша, бір күні кешке жуынғаннан кейін екеуі кері қайтып келе жатқанда Иватаке бомбалық шұңқырға құлап түседі. "Толқынсыз қараңғылық еді, мен шыға алмадым. Ол маған қолын созып, "Қолымды ұста" деді, – деп еске алады ол, және Уоррен Эрл Иватакені шұңқырдан шығарды. 1945 жылдың наурыз айында Иво Джима түскеннен кейін, ұшқыш басқа жапондық теңіз офицерлерімен алып кетіліп, басы кесілді. Иватаке өзінің американдық досының құрметіне "Уоррен" есімін қабылдап, сақтап қалды. Уоррен Эрл Вонның оқиғасы, Иватаке Джордж Буштың құтқарылуын көргені және аралдағы басқа американдықтардың тәжірибесі Джеймс Брэдлидің "Flyboys: A True Story of Courage" кітабында баяндалған. Иватакеңнің кіші інісі Хиросимадағы атом бомбасының жарылысында, жер бетінен шамамен 500 метр қашықтықтағы мектепте оқып жүргенде қаза тапты. Иватакеңнің ағасы, доктор Хироси Иватаке атомдық жарылыстан қатты күйді, бірақ денсаулығын қалпына келтіріп, 1980-ші жылдарға дейін өмір сүрді. Хироси Иватакеңнің оқиғасы Масуджи Ибусеңнің 1966 жылғы (1969 жылғы Коданша ағылшын тіліне аудармасы Джон Бестер жасаған) тарихи романы "Қара жаңбыр" кітабында баяндалған. Роман негізінен ойдан шығарылған кейіпкерлерге арналған болса да, ол Хироси Иватакеңнің ішінде атом бомбасынан аман қалған адамдармен сұхбаттасуларға негізделген.