Кіріспе

Лос-Анджелес, Калифорниядағы ботаникалық бақ

Милдред Э. Матиас ботаникалық бағы – Калифорния университеті Лос-Анджелестегі (UCLA) кампусының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, 3000-нан астам түрлі өсімдіктерге ие ботаникалық бақ. Ол белгілі американдық ботаник Милдред Эстер Матиас Хасслердің (1906–1995) құрметіне аталған. Бақтың директоры – Виктория Сорк. Бұл Лос-Анджелес аймағындағы жалғыз ақысыз, жалпыға қолжетімді ботаникалық бақ болып табылады.

Тарих

UCLA ботаникалық бағы 1929 жылы Лос-Анджелес қаласындағы Вествуд кампусы ашылғаннан кейін академиялық зертхана ретінде құрылды. Бақ кампустың шығысындағы арнаның жанында, осы мақсат үшін сақталған жеті акр жерде орналасқан. 1933 жылы жаңадан сайланған губернатор Франк Мерриам қалалық жұмыс жобалары арқылы жұмыс орындарын ұйымдастыру үшін құрған Калифорния штатының жәрдем басқармасы оны қаржыландырды. Бақтың алғашқы директоры Джордж К. Гройневеген АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті мен Хантингтон ботаникалық бағынан, сондай-ақ басқа да мекемелерден алынған өсімдіктермен жұмысын бастады. 1947 жылға қарай бақта 1500-ге жуық түрлі өсімдік түрлері мен сорттары өсірілді. 1960 жылдары бақты 1956 жылдан 1974 жылға дейін басқарған Милдред Э. Матиас оны «университет бағы» деңгейіне жеткізіп, жалпы жұртшылыққа ашты. 1950 жылдардағы UCLA ботаникалық бағында эвкалипт және басқа да австралиялық өсімдіктер, жалаңаяқ тұқымдастар, пальмалар, суккуленттер, су өсімдіктері және камелиялар болды. Бастапқыдағы жергілікті өсімдіктер алынып тасталды, бірақ олардың орнына Калифорнияның көп жылдық өсімдіктерінен жасалған көрме орнатылды. 1952 жылы бақтың солтүстік-батыс бұрышында оқыту және зерттеу жұмыстары үшін арналған жылыжай салынды. Франклин Мерфи суды қайта пайдалану ағыны мен тоғандарды салу жобасын қолдады. Кейін, атақты сәулетші Пол Р. Уильямс жобалаған La Kretz ботаника ғимаратының құрылысымен бірге, күнге толы аймақ тұрақты тәжірибелік бақ үшін бөлінді, онда ботаника факультеті цитологиялық зерттеулер үшін өсімдіктер өсірді. 1960 жылдардың басынан бері тропикалық және субтропикалық аймақтардан, әсіресе гүлдері әдемі өсімдіктерді, мысалы, биньониа тұқымдастарын өсіруге күш салынып келеді. Бақ 1948-1949 жылдардың қысынан бері суық тиген жоқ. 1979 жылы доктор Матиасқа бау-бақша саласына қосқан үлесі үшін ғимаратқа Милдред Э. Матиас аты берілді. Сол кездегі коллекция орманға айналды. 1980 жылы доктор Артур К. Гибсон директор болып тағайындалды және көптеген күнге жақын өсімдіктерге өсуге мүмкіндік беретін бағдарламаны бастады. Бақтың кейбір бөлімдері Малайзиялық рододендрондар, лилиялар тұқымдасы, бромелиялар, цикадтар, папоротниктер, Жерорта теңізі климатына бейім бұталар (мысалы, шапарал) және Гавай аралдарының жергілікті өсімдіктері сияқты арнайы коллекцияларды құру үшін жаңартылды. Тағы да қызықты арнайы коллекциялар жоспарлануда және қаржы қолжетімді болғанда құрылатын болады. The Nest – жартылай дөңгелек орындықтары бар ашық сынып, 1996 жылы Бақ қызметкерлерімен салынды және UCLA түлегі Хейзел (Лиза) Кэт МакМюрранның естелігіне арналды. Содан кейін сол жылы бақтың батыс жағында жаңа жолдар салуға үлкен күш жұмсалды. Жұмсақ еңіспен жаралған жаңа жолдар мен кіреберістер барлық келушілерге, соның ішінде мүмкіндігі шектеулі адамдарға да The Nest пен арнайы коллекцияларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бақтың күтіміне толық уақыт жұмыс істейтін қызметкерлер мен 30-ға жуық студент-еріктілер қатысады.

Белгілі үлгілер

Бақшада Қытайдан келген, бір кезде жойылып кеткен деп есептелген, қазір жойылу қаупі төніп тұрған үлкен таңғы секвоя (Metasequoia glyptostroboides) ағашы бар. Сондай-ақ, Сан-Диегода өз табиғат қорығы бар, Калифорния штатының Сан-Диего қаласында ғана өсетін сирек Торрей сосны да бар. Гавай бөлімінде Гавай штатының гүлі болып табылатын, түрлі-түсті гавай гибискусының көптеген түрлері өседі. Пальма бөлімінде әлемнің әртүрлі аймақтарына тән пальмалар бар, олардың ішінде чилилік шарап пальмасы (Jubaea chilensis), тікенді талшықты пальма (Trithrinax acanthocoma), кішік құрма пальмасы (Phoenix roebelenii) және техас пальметтосы (Sabal mexicana) бар.