Кіріспе

Уақытты басқару әдісі

Эджил (Agile) қағидаларында, уақытты шектеу әдісі жоспарланған қызметтің ішінде белгілі бір уақытқа – «уақыт блогына» – бөлінетін максималды уақыт мөлшерін анықтайды. Бұл әдіс эджил негізіндегі жобаларды басқару тәсілдерімен және жеке уақытты басқару үшін қолданылады.

Жобаларды басқаруда

Уақытша жоспарлау – жобаны жоспарлау әдісі. Жоспар бірнеше бөлек уақыт кезеңіне (уақыт тізбегі) бөлінеді, әрбір кезеңнің өзіндік нәтижелері, мерзімі және бюджеті болады. Кейде оны тәуелсіз айнымалы ретіндегі кесте деп те атайды (SAIV). "Уақыт тізбегі көбінесе көп кезеңді жобаларда немесе орындауға аз уақыт кететін және бір уақыт аралығына сыйып отыратын тапсырмалар үшін тиімді. Сонымен қатар, орындалу мерзімі алдын ала білінетін жұмыстарды орындау үшін де қолдануға болады."

Ауқымын белгілеудің баламасы ретінде

Жобаларды басқаруда, әдетте үш шектеу қарастырылады: уақыт (кейде кесте), шығын (кейде бюджет) және көлем. Бір шектеудің өзгеруі екіншілеріне әсер етеді деп есептеледі. Уақытты шектемеу жағдайында жобалар көбінесе белгілі бір көлеммен жұмыс істейді, сол кезде кейбір нәтижелерді жоспарланған мерзімде аяқтау мүмкін емес екені анық болғанда, мерзім ұзартылуы керек (көлемді аяқтау үшін қосымша уақыт беру үшін) немесе көбірек адамдар жұмылдырылуы керек (сол уақыт ішінде көлемді аяқтау үшін). Көбінесе екеуі де бірге орын алып, жеткізілімнің кешігуіне, шығындардың өсуіне және жиі сапаның төмендеуіне (The Mythical Man Month принципіне сәйкес) әкеледі. Уақытты шектеу болғанда, мерзім белгілі болады, яғни көлемді қысқарту қажет. Ұйымдар ең маңызды нәтижелерді бірінші кезекте аяқтауға назар аударуға тиіс болғандықтан, уақытты шектеу көбінесе нәтижелерді басымдыққа бөлу жүйесімен (мысалы, MoSCoW әдісімен) бірге қолданылады.

Бағдарламалық жасақтаманы қолдану

Көптеген сәтті бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жобалары, әсіресе кішігірімдері, уақыт қорапшасын пайдаланады. 80-жылдары DuPont компаниясында уақытпен жұмыс істеуді қабылдау дамытушылардың өнімділігін үш еседен астам арттырды. Жедел қолданбаларды әзірлеу (RAD) бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу процесі итеративті даму мен бағдарламалық жасақтаманың прототиптерін жасауды қамтиды. Стив Макконнеллдің айтуынша, уақыт қорапшасы RAD үшін "Ең жақсы тәжірибе" болып табылады және әдеттегі уақыт қорапшасының ұзақтығы 60–120 күн болуы керек. Scrum идеялары уақыт қорапшасымен және итеративті дамумен әсер етті. Дамудың негізгі бірлігін тұрақты уақытпен шектелген бірліктер – спринттер құрайды. Әдеттегі спринт ұзақтығы 30 күннен кем. Спринт жоспарлау, спринт ретроспективасы және спринт шолуы кездесулері уақыт қорапшасымен шектелген. Экстремалды бағдарламалау әдістемелерінде даму жоспарлау әдетте 1, 2 немесе 3 апталық итерацияларға бөлінеді. Бизнес әрбір итерация алдында күтіліп тұрған пайдаланушы оқиғаларын қайта бағалайды. Жеңіл бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу жоспарға бағытталғаннан құндылыққа бағытталған дамуға көшуді жақтады. Сапа мен уақыт белгілі, бірақ қолданылу аясы бойынша икемділікке рұқсат етіледі. Ең маңызды мүмкіндіктерді бірінші жеткізу инвестицияны қайтаруды каскадты модельге қарағанда ертерек қамтамасыз етеді. Егжей-тегжейлі сипаттамалардың жетіспеуі көбінесе уақыттың жетіспеуінен немесе қажетті соңғы нәтиже (шешім) туралы білімнің болмауынан туындайды. Көптеген жобаларда, әсіресе бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуде, іске асыру кезеңін бастамас бұрын барлық талаптар мен сипаттамаларды талдау және анықтау мүмкін емес. Уақытша келісім-шарт мерзімнің ең маңызды аспекті болып табылатын және барлық талаптар алдын ала толық анықталмаған жобалар үшін тиімді болуы мүмкін. Бұл сондай-ақ жоба барысында ашылған жаңа пікірлер мен түсініктерді соңғы нәтижеге енгізуге мүмкіндік береді.