Кіріспе

XIX ғасырдағы француз католик миссионері Колумба Мерфи, SS. CC. (туған Джеймс Мерфи; 1806 – 1848 жылға дейін) – Рим-католик шіркеуінің діни институты, Иса мен Мәриямның қасиетті жүректерінің қауымының француз католик діни қызметкері. Ол Гамбиер аралдарында Рим-католик миссиясын құруға көмектесті және Каʻахуману, Камехамеха III және олардың американдық конгрегационалистер кеңесшілерінің қуғын-сүргін кезінде Гавай Корольдігіне келген алғашқы католик миссионерлерінің бірі болды.

Өмірбаян

1806 жылы Джеймс Мерфи болып туған, ол Ирландияның Дандалк қаласының тумасы. Ол ағаш шеберлігіне оқушы болып, кейін Пикпус қоғамының хор мүшесі болды. Мерфи Ирландия колледжінде дін қызметкері болу үшін оқыды, бірақ Тынық мұхитында миссионерлік қызмет атқару үшін кеткенге дейін толыққанды дін қызметкері болып бекітілмеді. 1833 жылы британдық паспортпен Бордоға аттанды және 1834 жылы Тынық мұхит аралдарын дінге өткізуге жіберілген католик миссионерлерінің алғашқы тобының құрамында Вальпараисоға келді. 1834 жылдың 7 тамызында әйгілі Франсуа Карет және Оноре Лаваль діндарлары Мерфидің көмекшісі және катехизатор ретінде қызмет етуімен Гамбиер аралдарында Рим-католик миссиясын құрды. Бұл Акамару аралына қонғаннан кейін Тынық мұхит аралдарындағы алғашқы миссия болды. 1835 жылы Мерфиді әйгілі Алексис Башело, SS. CC., Гавайидің апостолдық префекті, Төменгі Калифорнияда жер аударылып өмір сүрген, Гавайи аралдарындағы Рим-католик шіркеуінің жағдайын бағалау үшін Гавайиге мерзімімен жіберді. Ол семинарист болғандықтан, техникалық түрде әлі де мирян болғандықтан, оның орденінің дін қызметкерлеріне тыйым салынған патшалыққа кіруіне рұқсат берілді. Осы сапарлар барысында дін қызметкерлерінің оралып, миссияны жалғастыруға уақыты келді деп шешті, оны діндар бауырлар қолдады. Оның отандасы Арсений Уолш, SS. CC., басшылығымен миссияның ирланд мүшелері британдық азаматтар ретінде Гавайидегі католиктердің діни бостандығын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Бұл кейіннен Кирилл Пьер Теодор Лапластың басқаруымен француз фрегатының әскери қауіп-қатерлері арқылы нығайтылды, нәтижесінде патшаға толеранттылық жарлығы күштеп жүзеге асырылды. Мерфи Тынық мұхитындағы католик миссиясына көмектесуді жалғастырды, Гамбиер аралдарында, Гавайиде, Монтерейде (Калифорния), Таитиде және Маркиза аралдарында жұмыс істеді. 1837 жылы ол Гамбиер аралдарында ресми түрде дін қызметкері болып тағайындалды. 1843 жылы Мерфи Францияға қайтарылды, қауымнан шығып, Ирландияға оралды. Ол шамамен 1844 немесе 1845 жылдары қайтыс болған деп есептеледі. 1842 жылы Папеетеде Мерфи американдық жазушы Герман Мелвиллмен кездесті. Кейіннен Мелвилл өзінің "Омоо" кітабындағы Әке Мерфи кейіпкерін оның образынан жасады. Ол сары фланель таңғы халат пен кең жиекті Манила шляпасын киеді. Ірі денелі және тоқ, ол сонымен қатар елуге жуық, күзгі жапырақ сияқты терісімен, әдемі көк көздерімен, жақсы тістерімен және сөйлеу өнерімен ерекшеленді. Қысқасы, ол ирландтық еді; Әке Мерфи деген есіммен танымал болды және, сондықтан, Полинезиядағы барлық протестант миссионерлік елді мекендерде жақсы танылып, жақтырылмады. Жастық шағында ол Франциядағы діни семинарияға жіберілді және онда дінге кіргеннен кейін туған жеріне бір-екі рет ғана оралды.