"O Супермен": Лаури Андерсон әні және технология туралы ойлар
O Superman
Ло́ри Андерсо́нның 1981 ж. «O Superman» әні – өнер әлемінен шығып, Ұлыбританияда танымал болған хит. Массене операсынан үлгі алынған, сыншылардың бағалауынша жылдың үздік шығармасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"O Superman", сондай-ақ "O Superman (For Massenet)" деп те аталады, 1981 жылы суретші және музыкант Лори Андерсоннің әні. Бұл ән Ұлыбританияда диджей Джон Пил қолдағаннан кейін күтпеген сәттілікке ие болды. Бұл әннен бұрын Андерсон өнер әлемінен тыс жерде көп танылмаған. Алғаш рет промо-сингл ретінде жарық көрген бұл ән, оның дебюттік альбомы Big Science (1982) және концерттік альбомы United States Live (1984) құрамына енді. 1981 жылғы Village Voice Pazz & Jop сауалнамасында сыншылар "O Superman" әнін жылдың үздік синглі деп дауыс берді.
"O Superman", also known as "O Superman (For Massenet)", is a 1981 song by performance artist and musician Laurie Anderson. The song became a surprise hit in the United Kingdom after it was championed by DJ John Peel, Prior to the success of this song, Anderson was little known outside the art world. First released as a promotional single, the song also appeared on her debut album Big Science (1982) and as part of her live album United States Live (1984). In the 1981 Village Voice Pazz & Jop poll, critics voted "O Superman" the best single of the year.
Музыка
Әнді жазу барысында Андерсон Жюль Массененің 1885 жылғы "Le Cid" операсындағы "Ô Souverain, ô juge, ô père" ("О, Егемен, О, Соткер, О, Әке") ариясынан шабыттанды, оны тенор Чарльз Холландтың орындауында естіген болатын. Әннің алғашқы тармақтары ("О, Супермен / О, Соткер / О, Ана мен Әке") аталған ариямен үйлеседі. Сьюзан МакКлэри өзінің "Әйелдік аяқталулар" кітабында "О, Супермен" Массененің 1902 жылғы "Le jongleur de Notre Dame" операсынан да шабыт алған болуы мүмкін екенін айтады. Андерсонның негізгі вокалы Eventide Harmonizer көмегімен қайталап ойнатылған "ха" дыбысынан құралған екі кезектесетін аккордтың аспаптық қосымшасының үстіне қойылған. Ән аяқтала бастағанда саксофонның үні естіледі, ал әуен бойында флейтаның әуені мен құстардың дауысының үлгілері пайда болады. Әннің екі аккорды – А мажор және С минор, ал қайталап тұратын "ха" дыбысы С нотасында гармониялық дрон қызметін атқарады.
In writing the song, Anderson drew from the aria "Ô Souverain, ô juge, ô père" ("O Sovereign, O Judge, O Father") from Jules Massenet's 1885 opera Le Cid, that she had heard in the voice of tenor Charles Holland. The first lines ("O Superman / O Judge / O Mom and Dad") echo the aria. Susan McClary suggests in her book Feminine Endings that "O Superman" may also have been inspired by Massenet's 1902 opera Le jongleur de Notre Dame. Anderson's lead vocals are overlaid on a sparse background of two alternating chords formed by the repeated spoken syllable "ha" created by looping with an Eventide Harmonizer. A saxophone is heard as the song fades out, and a flute line and sample of bird calls appear at various points within the track. The two chords of the song are A major and C minor, the repeating "ha" syllable acting as a harmonic drone on C.
Әндер мәтіні
Әннің кіріспесі "О Супермен / О судья / О мама мен папа" шумағының қайталануынан тұрады. Әннің қалған бөлігі баяндаушы мен құпия дауыс арасындағы телефон әңгімесіне негізделген. Бастапқыда, дауыс өзін баяндаушының анасы деп мәлімдейді, бірақ жауап алмаған соң, ол баяндаушыны "танымайтын", бірақ баяндаушыны "білетін" адам екенін көрсетеді. Баяндаушы соңында "Бұл кім?" деп сұрайды. Дауыс өзін "алуға келген қол" деп таныстырып, баяндаушыға "американдық ұшақтар" келе жатқанын хабарлайды. Ән "Махаббат жоғалса, әділдік болады / Әділдік жоғалса, күш болады / Күш жоғалса, ана болады" деген шумақпен аяқталады. Баяндаушы анасының ұзақ, мұнай-химия, әскери, электрондық құшағына оралуын тілейді. "United States" атты ірі туындының бір бөлігі ретінде, мәтін технология және байланыс мәселелерін қамтиды, жауап беру машинасының хабарламаларын және АҚШ пошта қызметінің ұранын қолданады: "Қар да, жаңбыр да, түннің қараңғылығы да осы елшілерді белгіленген маршруттарын жылдам аяқтаудан тоқтата алмайды" (Андерсон бұл ұранды музыкалық бейнебаянда американдық қол тіліне аударады). 2022 жылы 60 Minutes берген сұхбатында Андерсон әнді "технология сені құтқара алмайды" деп түсіндірді. "'Махаббат жоғалса, әділдік болады / Әділдік жоғалса, күш болады / Күш жоғалса, ана болады" деген жолдар Тао Те Цзиннің 38-тарауының төртінші сөйлемінен алынған: "Тао жоғалғанда, жақсылық пайда болады. Жақсылық жоғалғанда, мейірімділік пайда болады. Мейірімділік жоғалғанда, әділдік пайда болады. Әділдік жоғалғанда, рәсімдер пайда болады. Ал енді, рәсімдер – сенім мен адалдықтың сырғанағы, жаңжалдың бастамасы". 2003 жылы Австралияның "Bulletin" журналына берген сұхбатында Андерсон әннің Иран-Контра ісімен байланысты екенін жаңылыс айтты, бірақ ол 1980 жылғы Ирандағы кешірімдік дағдарыс және "Eagle Claw" операциясының сәтсіздігі туралы айтқан.
The song's introduction consists of a repetition of the "O Superman / O Judge / O Mom and Dad" stanza. The rest of the song's lyrics are loosely structured around a phone conversation between the narrator and a mysterious voice. At first, the voice leaves a message claiming to be the narrator's mother but, upon not receiving a response, reveals itself as someone whom the narrator "doesn't know" but who "knows" the narrator. The narrator finally responds, asking "who is this really?" The voice then identifies itself as "the hand that takes" and informs the narrator that the "American planes" are coming. The song concludes with the stanza "When love is gone, there's always justice / and when justice is gone, there's always force / and when force is gone, there's always mom", with the narrator pleading to be held in her mom's long petrochemical, military, electronic arms. As part of the larger work United States, the text addresses issues of technology and communication, quoting answering machine messages and the United States Postal Service motto "Neither snow nor rain nor gloom of night shall stay these couriers from the swift completion of their appointed rounds" (which Anderson interprets into American Sign Language in the music video). In a 2022 60 Minutes interview, Anderson summarized the song as being about how "technology cannot save you". The lines "'Cause when love is gone, there's always justice / And when justice is gone, there's always force / And when force is gone, there's always Mom" derive from the fourth sentence of Chapter 38 of the Tao Te Ching: "When Tao is lost, there is goodness. When goodness is lost, there is kindness. When kindness is lost, there is justice. When justice is lost, there is ritual. Now ritual is the husk of faith and loyalty, the beginning of confusion." In an interview with the Australian magazine Bulletin in 2003, Anderson erroneously stated that the song was connected to the Iran–Contra affair, but she had meant to refer to the earlier Iran hostage crisis and the failure of Operation Eagle Claw in 1980.
Шығару
Алғаш рет B. George’s One Ten Records лейблы арқылы сингл ретінде жарық көрген әннің күтпеген танымалдылығы Андерсонның Warner Records компаниясымен тарату шартына қол қоюына себеп болды. Бұл компания 1982 жылы синглді қайта шығарды, содан кейін оның тұңғыш альбомын – Big Science-ты жариялады. Әннің концерттік нұсқасы Андерсонның 1984 жылғы United States Live альбомында да бар. Диджей Джон Пил "O Superman" әнін BBC Radio 1 арнасында жиі орындағандықтан, ән Ұлыбритания сингл чартында екінші орынға көтерілді және NME журналы оны 1981 жылғы "Жылдың үздік он трегі" қатарына енгізді. Андерсон бұл әнді өзінің концерттік репертуарынан шамамен екі онжылдық бұрын шығарған болатын, бірақ 2001 жылы өткен концерттік турнесінде, өзінің бұрынғы туындыларын қайта қарастыру идеясы (бұл идея оның өмірлік серігі Лу Ридке тиесілі) арқасында қайта орындады. "O Superman" әнінің концерттік орындалуы 11 қыркүйекке жасалған терактіден кейін Нью-Йорк қаласында жазылды, бұл оқиға әннің мәтініне жаңаша мағына берді деп саналды. Бұл жазба Андерсонның 2002 жылғы Live in New York альбомына енді. Алғашқы синглдің B жағында "Walk the Dog" деп аталатын сөздік туындысы болды, ол да United States Live альбомында орын алды. Тректің студиялық нұсқасы 1983 жылғы Warner Bros. жинағы Attack of the Killer B’s-ке енгізілді, бірақ 2007 жылғы Big Science альбомының 25 жылдық мерекелік қайта шығарылысына дейін студиялық альбомда жарияланбады.
First released as a single by B. George's One Ten Records, the song's unexpected popularity led to Anderson signing a distribution contract with Warner Records, which would reissue the single and later release her debut album Big Science in 1982. A live version of the song also appears on Anderson's 1984 live album United States Live. With DJ John Peel frequently playing "O Superman" on BBC Radio 1, the song reached number two on the UK Singles Chart and was ranked among the top ten "Tracks of the Year" for 1981 by NME. Although Anderson had dropped the song from her performance repertoire almost two decades earlier, she revived the piece in 2001 during a concert tour that included a retrospective look at some of her older pieces, an idea conceived by her romantic partner Lou Reed. A live performance of "O Superman" was recorded in New York City shortly after the September 11 attacks, which some, including Anderson, felt gave the song's lyrics a new topical resonance. This performance would appear on Anderson's 2002 album Live in New York. The B side of the original single was a spoken word piece titled "Walk the Dog", which would also appear on United States Live. The studio version of the track was included on the Warner Bros. compilation Attack of the Killer B's (1983), but was never issued on any studio album until the twenty fifth anniversary reissue of Big Science in 2007.
Танымал мәдениетте
2018 жылы шыққан Black Mirror: Bandersnatch интерактивті фильмі "O Superman" музыкалық қосымшасымен аяқталады. 2023 жылдың қараша айында "O Superman" әнінен "Жарайды, сен мені танымайсың / Бірақ мен сені танимын" деген сөздері бар аудио үзінді TikTok желісінде кеңінен таралды. Италияда бұл ән 1988 жылдан 90-шы жылдардың басына дейін Италия Денсаулық сақтау министрлігінің ЖИТС-ке қарсы телеарна жарнамаларында пайдаланылуының арқасында танымал болды.
The 2018 interactive film Black Mirror: Bandersnatch includes an ending scored by "O Superman". In November 2023, an audio clip from "O Superman," centered on the lyrics "Well, you don’t know me / But I know you,” went viral as a sound on TikTok. In Italy, the song became popular thanks to its usage in a series of HIV prevention television commercials by the Italian Ministry of Health running from 1988 to the early 90's.