Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аудио жазу техникасы
Audio recording technique
Овердаббинг (қабаттау деп те аталады) – аудио жазуда қолданылатын техника. Бұл техникада бұрын жазылған аудио тректер ойнатылып, тыңдалады, сонымен бірге жаңа, екі рет немесе толықтырылған тректер бір немесе бірнеше бос трекке (цифрлік аудио жұмыс станциясында немесе таспаға жазу құралында) жазылады. Овердаббинг процесін бірнеше рет қайталауға болады. Бұл техника әншілермен, сондай-ақ аспаптармен немесе ансамбльдермен/оркестрлермен жиі қолданылады. Овердаббинг әдетте түпнұсқа жазбаға байлық пен күрделілік қосу үшін жасалады. Мысалы, жазу процесіне бір немесе екі орындаушы ғана қатысса, овердаббинг көп орындаушылардың қатысқандай әсерін береді. Вокалдық орындауда орындаушы әдетте бұрын жазылған орындауды тыңдайды (әдетте студиядағы құлаққап арқылы) және сонымен бірге жаңа орындауды ойнайды, ол да жазылады. Мақсаты – соңғы миксте осы "дубльдердің" барлық комбинациясын қамту. Овердаббингтің тағы бір түрі – "трек жазу" (немесе "негізгі тректерді салу"), онда алдымен ритм бөлімі (әдетте барабанды қоса) жазылады, содан кейін овердаббинг жасалады (мысалы, клавишалар немесе гитара сияқты жекелеген аспаптар, содан кейін вокал). Бұл әдіс 1960 жылдардың басынан бері танымал музыканы жазудың стандартты тәсілі болып табылады. Бүгінде овердаббингті қарапайым жазу құрылғысында немесе дыбыс картасымен жабдықталған қарапайым компьютерде де жасауға болады.
Overdubbing (also known as layering) is a technique used in audio recording in which audio tracks that have been pre recorded are then played back and monitored, while simultaneously recording new, doubled, or augmented tracks onto one or more available tracks of a digital audio workstation (DAW) or tape recorder. The overdub process can be repeated multiple times. This technique is often used with singers, as well as with instruments, or ensembles/orchestras. Overdubbing is typically done for the purpose of adding richness and complexity to the original recording. For example, if there are only one or two artists involved in the recording process, overdubbing can give the effect of sounding like many performers. In vocal performances, the performer usually listens to an existing recorded performance (usually through headphones in a recording studio) and simultaneously plays a new performance along with it, which is also recorded. The intention is that the final mix will contain a combination of these "dubs". Another kind of overdubbing is the so called "tracking" (or "laying the basic tracks"), where tracks containing the rhythm section (usually including drums) are recorded first, then following up with overdubs (solo instruments, such as keyboards or guitar, then finally vocals). This method has been the standard technique for recording popular music since the early 1960s. Today, overdubbing can be accomplished even on basic recording equipment, or a typical PC equipped with a sound card,
Тарих
Кейде, 1920 жылдардың соңында RCA Victor компаниясы шығарған жазбалардың ең алғашқы коммерциялық нұсқаларында үстеме жазу қолданылған, бұл жазба студиясына электр микрофондары енгізілгеннен кейін болды. Марқұм Энрико Карузоның жазбалары әлі де жақсы сатылып тұрғандықтан, RCA оның фортепианомен ғана сүйемелдеген алғашқы жазбаларын алып, студиялық оркестр қосып, қайта шығарды. 1941 жылы американдық джаз музыканты Сидни Бешеттің "Арабидің шейхы" және "Бешеттің блюзі" атты екі әйгілі үстеме жазбасы дубляждың алғашқы көрінісі болды. Мультиинструменталист екі әнге де кларнет, сопрано, тенор саксофон, фортепиано, бас және барабан партияларын жазды, содан кейін әрбір тректі жеке-жеке жазып, бір-бірінің үстіне қосып, екі жеке трек жасады. Жазбалар "Сидни Бешеттің бір адамдық тобы" деген атпен шығарылды. 1946 жылғы Диснейдің анимациялық фильмі "Маған музыка жаса" Нельсон Эддидің опера әнші кит ретінде дуэт және трио орындауларын қамтиды. 1950 жылғы Диснейдің "Күлшегір" фильмі "О, тәтті Найтингейл ән айт" әні үшін бірнеше вокалдық тректерді пайдаланды. 1948 жылы Пьер Шеффер Париждегі Radio Télédiffusion Française эксперименталды студиясында дыбыс эффектілері мен музыкалық аспаптарды араластыру бойынша тәжірибелер жасады, нәтижесінде Étude aux Tourniquets дүниеге келді. Бұл жазба композиция техникасы ретінде жазбаны пайдаланған алғашқы авангардтық туынды болды және тікелей ацетат жазбаларына жазылып, араластырылды, себебі таспа жазғыштар әлі қолжетімді болмаған. Эдгард Варез 1920 жылдары осындай дыбыстық коллаж тәжірибелерін жасаған, бірақ француз композиторы Варез кейін музыканттармен тікелей ойналған ноталар жазды. 1949 жылдан бастап Шеффер Пьер Генримен (Symphonie pour un homme seul, 1950) бірге ацетатқа жазбалар жасады. Олар 1950 жылдардың басында қол жетімді ең алғашқы магнитофондарды қолданды. Магниттік таспаның пайда болуы үстеме жазу үшін жаңа мүмкіндіктер ашты, әсіресе sel sync-пен көп тректі жазудың дамуымен. 1948 жылы Mercury Records үшін Патти Пейджтің "Confess" жазбасы коммерциялық түрде шығарылған алғашқы үстеме жазбалардың бірі болды, бірақ бұл үстеме жазу ацетатпен жасалған. Бұл жазбаның танымалдылығынан кейін Пейдж "With My Eyes Wide Open I'm Dreaming" әнін сол үстеме жазу техникасын қолдана отырып жазды. Вокалдар "Дауыстар: Патти Пейдж, Патти Пейдж, Патти Пейдж, Патти Пейдж" деп тізілген. Лес Пол үстеме жазудың алғашқы инноваторы болды және 1930 жылдары онымен тәжірибе жүргізе бастады. Ол бастапқыда бір дискіге дыбыстың бірнеше буынын жазу үшін модификацияланған дискілік токарьды пайдаланды, кейін таспа технологиясын қолданды, себебі Бинг Кросби оған алғашқы Ampex 300 сериялы таспа жазғыштардың бірін сыйға берді. 1950 жылы оның сол кездегі әйелі Мэри Фордпен бірге орындаған "How High The Moon" хитінде, фланжинг, кешіктіру, фазалау және жылдамдық өзгерту сияқты басқа студиялық әдістермен қатар, үстеме жазудың айтарлықтай мөлшері болды. Лес Полдың жазбадағы жетістіктері оның әдістерін Бадди Холли сияқты суретшілер қабылдағанда көрінді. 1958 жылы Холли "Words of Love" және "Listen to Me" әндерін шығарды, олар қосымша аспаптар мен үйлесімдер үшін үстеме жазу арқылы жасалған. Питер Устинов Джордж Мартин шығарған "Мок Моцарт" әнінде бірнеше дауысты орындады. Abbey Road студиясында сол кезде көп тректі жазғыштар болмағандықтан, моно машиналар қолданылды. Мартин осы процесті кейін Питер Селлерстің комедиялық жазбасы үшін пайдаланды, бұл жолы стерео машиналар мен панорамалауды қолданды.
Perhaps the earliest commercial issue of recordings with overdubs was by RCA Victor in the late 1920s, not long after the introduction of electric microphones into the recording studio. Recordings by the late Enrico Caruso still sold well, so RCA took some of his early records made with only piano accompaniment, added a studio orchestra, and reissued the recordings. A foreshadow of overdubbing can be seen with Sidney Bechet, an American jazz musician who made a pair of famous overdubbed sides in 1941 entitled "The Sheik of Araby" and "Blues of Bechet". The multi instrumentalist recorded the clarinet, soprano, tenor saxophone, piano and the bass and drum parts for both songs, and then he recorded each track separately on top of one another to create two single tracks. The recordings were then issued as "Sidney Bechet's One Man Band". The 1946 Disney animated film Make Mine Music includes overdubbed duo and trio performances by Nelson Eddy as an opera singing whale. The 1950 Disney film Cinderella used multiple tracks for vocals for the song "Oh, Sing Sweet Nightingale". In 1948, experiments mixing sound effects and musical instruments made by Pierre Schaeffer at the Radio Télédiffusion Française experimental studio in Paris led to Étude aux Tourniquets, the first avant garde composition using recording as a composition technique, recorded, and mixed directly on acetate records as tape recorders were not yet available. Similar sound collage experiments had been made by Edgard Varèse in the 1920s, but Varèse, also a French composer, wrote scores later played live by musicians. As from 1949, Schaeffer composed and recorded on acetates with Pierre Henry (Symphonie pour un homme seul, 1950), who also recorded with Varèse in 1954. Together, they used some of the earliest tape recorders available in the early 1950s. The invention of magnetic tape opened up new possibilities for overdubbing, particularly with the development of multitrack recording with sel sync. One of the first known commercially released overdubbed recordings was "Confess" for Mercury Records by Patti Page in 1948, although this overdubbing was done with acetate. With the popularity of this recording, Page recorded "With My Eyes Wide Open I'm Dreaming" using the same overdubbing technique. The vocals were listed as "Voices by: Patti Page, Patti Page, Patti Page, Patti Page". Les Paul was an early innovator of overdubbing, and began to experiment with it around 1930. He originally created multi track recordings by using a modified disk lathe to record several generations of sound on a single disk, before later using tape technology, having been given one of the first Ampex 300 series tape recorders as a gift from Bing Crosby. His 1950 #1 hit, "How High The Moon", performed with his then wife Mary Ford, featured a then significant amount of overdubbing, along with other studio techniques such as flanging, delay, phasing and vari speed. Les Paul's advancements in recording were seen in the adoption of his techniques by artists like Buddy Holly. In 1958, Holly released "Words of Love" and "Listen to Me", which were composed with overdubbing for added instrumentation and harmonies. Peter Ustinov performed multiple voices on "Mock Mozart", in a recording produced by George Martin. Abbey Road Studios had no multitrack recorders at the time, so a pair of mono machines were used. Martin used the same process later for a Peter Sellers comedy record, this time using stereo machines and panning.
Мысалдар
Овердаб әр түрлі себептермен жасалуы мүмкін. Ең айқын себебі – ыңғайлылық; мысалы, егер бас-гитарист уақытша қолжетімді болмаса, жазба жасалып, бас-трек кейіннен қосылуы мүмкін. Сол сияқты, егер бір немесе екі гитарист болса, ал әнге бірнеше гитаралық партиялар қажет болса, гитарист жетекші және ритм-гитараны ойнай алады. Овердаб әлсіз әншінің даусын күшейту үшін де қолданылады; дауысты екі рет жазу әншінің нашар интонациясын жақсартып, дұрыс ән айтуға көмектеседі. (Бұл көбінесе үлгіленген аспаптармен керісінше қолданылады; үлгінің сәл бұрмалануы дыбысты шынайырақ етеді.) Бұл әсер бір әншінің даусын толықтыру үшін қолданылады. Олар өзінің вокалымен үйлесімде ән салып, бір дауысты хор сияқты дыбыс береді. Кейде овердабты жағымсыз деп қарастырады, себебі оны музыканттың немесе топтың музыкалық шеберлігін жасанды түрде арттыру үшін пайдалануға болады, мысалы, студияда жазылған материалды тікелей эфирге қосу немесе есімдері көрсетілген орындаушылардың орнына сессиялық музыканттардың тректерін қолдану. The Monkees тобының алғашқы жазбалары студиялық музыканттар тобымен алдын ала жазылған әндерден (көбінесе басқа студияда, тіпті топ құрылғанға дейін) тұратын, кейіннен Monkees вокалымен овердабталған. Әндер хит болғанымен, бұл практика сынға ұшырады. Майкл Несмитке әсіресе, овердаб топтың музыкасының тұтастығына зиян келтіргені ұнамады. Сонымен қатар, продюсер Буч Вигпен жұмыс істеген Курт Кобейн қос трекке жазуды ұнатпағанын айтты. Виг Кобейнді "The Beatles мұны барлық әндерінде жасады. Джон Леннон өзінің екі рет жазылған дауысын ұнатты" депті, осы техниканы қолдануға көндірді. 2023 жылдың желтоқсанында Пол Маккартни "Band on the Run" альбомының овердабталмаған нұсқасын қайта шығару арқылы овердаб концепциясын тағы да талқыға салды. Овердабталмаған тректер альбомның түпнұсқалық жазбаларының қарапайымдылығын көрсетеді, олар Нигериядағы Лагостағы EMI Records студиясында жасалған, ал қосымша аспаптар Лондонға қосылғаннан кейін жарыққа шықты. Паулиньо да Костаның 1977 жылғы "Agora" альбомындағы "Ritmo Number One" әнінде сурдо (үлкен бас-барабан) және перкуссиядан тұратын негізгі трек, үстіне 8 перкуссиялық трек (репик, пандейро, конга, тамборим, а го-го, куика, қоңырау ағашы, реко-реко) овердабталған.
Overdubs can be made for a variety of reasons. One of the most obvious is for convenience; for example, if a bass guitarist were temporarily unavailable, the recording can be made and the bass track added later. Similarly, if only one or two guitarists are available, but a song calls for multiple guitar parts, a guitarist can play both lead and rhythm guitar. Overdubbing is also used to solidify a weak singer; double tracking allows a singer with poor intonation to sound more in tune. (The opposite of this is often used with sampled instruments; detuning the sample slightly can make the sound more lifelike.) The effect is used to give one singer a fuller sound. They would effectively harmonize with their own vocals, like a choir but with just one voice. Overdubbing has sometimes been viewed negatively, when it is seen as being used to artificially enhance the musical skills of an artist or group, such as with studio recorded inserts to live recordings, or backing tracks created by session musicians instead of the credited performers. The early records of the Monkees were made by groups of studio musicians pre recording songs (often in a different studio, and some before the band was even formed), which were later overdubbed with the Monkees' vocals. While the songs became hits, this practice drew criticism. Michael Nesmith in particular disliked what overdubbing did to the integrity of the band's music. Additionally, in working with producer Butch Vig, Kurt Cobain had expressed a disdain for double track recording. Vig had to reportedly convince Cobain to use the recording technique by saying, "The Beatles did it on everything. John Lennon loved the sound of his voice double tracked." In December 2023 Paul McCartney put the concept of overdubbing in the spotlight by re releasing an underdubbed version of the Paul McCartney and Wings album Band on the Run. The underdubbed tracks highlight the bare bones nature of the album's original recordings made in the EMI Records studio in Lagos, Nigeria before additional instruments were added in London. Paulinho da Costa's song "Ritmo Number One" from his 1977 album "Agora" uses a base track with surdo (big bass drum) and percussion, overdubbed with 8 percussion tracks (repique, pandeiro, congas, tamborims, a go go, cuíca, bell tree, reco reco).