Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз саясаткері Луи Лежендр (22 мамыр 1752 жыл – 13 желтоқсан 1797 жыл) – Француз революциясы кезеңіндегі саясаткер.
French politician
Louis Legendre (22 May 1752 – 13 December 1797) was a French politician of the Revolution period.
Алғашқы іс-әрекеттері
Версальде дүниеге келген ол 1789 жылға қарай Париждің Сен-Жермен қаласында ет дүкені ұстаған. Ол революция идеяларының ынталы жақтасы және Бастилияны шабуылдаудың жетекшісі болды; Жорж Дантонның жақын досы, Лежендр Якобиндер клубының мүшесі және Кордельелер клубының негізін қалаушылардың бірі еді. Дыбыстық мәселелері мен білімінің жетіспеуіне қарамастан, ол шебер дебатшы ретінде танымал болды. Ол 1791 жылдың шілдесінде Марс алаңында король Людовик XVI-ны қызметтен алуды талап еткен көпшілік арасында болды (және одан кейін Жан Сильвен Бейли бұйырған қырғын кезінде). Луи Лежендр 10 тамыздағы Тюильри сарайына жасалған шабуылға да (1792) қатысты. 20 қаңтарда, жазалаудан бір күн бұрын, ол Якобиндер трибунасында бұрынғы корольдің денесін 84 бөлікке бөліп, республиканың 84 департаментіне әрқайсысынан бір бөліктен жіберу туралы ұсыныс жасады деген айғақтар бар.
Born at Versailles, he was keeping a butcher's shop in Saint Germain, Paris, by 1789. He was an ardent supporter of the ideas of the Revolution and a leader of the Storming of the Bastille; a close friend of Georges Danton, Legendre was a member of the Jacobin Club, and one of the founders of the club of the Cordeliers. In spite of his diction problems and lack of education, he became a noted orator. He was present in the crowd that demanded the removal of King Louis XVI on Champ de Mars in July 1791 (and during the subsequent massacre ordered by Jean Sylvain Bailly). Louis Legendre also took part in the 10 August attack on the Tuileries Palace (1792). It was alleged that the day before the execution, on 20 January, he made a motion in the tribune of the Jacobins that the body of the ex king be divided into 84 pieces so that one could send one to each of the 84 departments of the Republic.
Конвенция мен террор
Ұлттық конвенцияда Сена департаментінің депутаты болған ол, Жан-Поль Марат басқарған тәуелсіздер тобына қосылып, Людовик XVI-ны өлімге кесуге дауыс берді. Ол Лионға (1793 жылдың ақпан айында, қала көтеріліске дейін) және Сень төменгі жағалауына (1793 жылдың тамыз-қазан айларында) миссиямен жіберілді. Лионнан оралғаннан кейін якобиндер оны орташалық саясатшы деп есептесе, Террор кезеңінде Жалпы қауіпсіздік комитетінің мүшесі ретінде граф Ланжуинеспен болған қақтығыстардан кейін жирондистердің қарсыласына айналды. Ол олардың құлауына септігін тигізді; Жак Эбер Максимилиан Робеспьерді қолдайды деп айыптағаннан кейін Кордельелер оны қатарларынан шығарды. Луи Луше мен Жан Франсуа Делакруамен бірге ол тағы да Руанға миссиямен барды, ал Эбер оны роялистерді қолдады деп айыптады. Лежендр 1794 жылдың наурыз айының басында Дантонды қолдады, бірақ Робеспьер оны гильотинамен қорқытқаннан кейін соңында Робеспьердің жағына қосылды.
Deputy for the Seine département to the National Convention, he joined the non affiliated group led by Jean Paul Marat, and voted for the execution of Louis XVI. He was sent on missions to Lyon (in February 1793, before the town revolted) and to the Seine Inférieure (from August to October 1793). Upon his return from Lyon, he was singled out as a moderate by the Jacobins, but became an adversary of the Girondists after clashes with Count Lanjuinais as a member of the Committee of General Security during the Reign of Terror, he contributed to the downfall of the group; he was excluded by the Cordeliers after Jacques Hébert accused him of favoring Maximilien Robespierre. With Louis Louchet and Jean François Delacroix, he was again on mission to Rouen, and was accused by Hébert of supporting the Royalists. Legendre also supported Danton in early March 1794, but ultimately sided with Robespierre after the latter threatened him with the guillotine.
Реакция және каталог
Сол кезден бастап шілде айына дейін ол әрекетсіз күйде болды. 27 шілдеде, Термидориялық реакцияның басталған күні, Лежендр спикерлер тізіміне қолы қойғаннан кейін Жак Алексис Тюрио де ла Розиерге (төңкеріс жетекшілерінің біріне): "Менің атымды жойыңыз. Бұл қалай аяқталадысын көрейін" деді. Робеспьердің құлауы сөзсіз болғандай, Лежендр реакция тарапына өтіп, якобиндер мен Шарль Пишегрдің (1795) төңкерістеріне қарсы әскерлерге жетекшілік етті. Ол конвенцияның төрағасы болып сайланды және монархистке көңіл білдіргендерді суға батырып (ноядалар) жаппай өлтірген Жан Батист Карьердің қызметтен алынуына көмектесті. Содан кейін ол Ескілер Кеңесінің мүшесі болып сайланды. Франция Директориясы кезінде Лежендр Бес жүздік Кеңеске сайланды, бірақ ол бұл кезде деменциядан зардап шегіп жүрген.
From that moment until July, he remained inactive. On 27 July, the start of the Thermidorian Reaction, Legendre, after having signed his name on the list of speakers, would have asked Jacques Alexis Thuriot de la Rosière (one of the putsch leaders): "Strike my name off. I shall see how this turns out". As Robespierre's fall seemed inevitable, Legendre sided with the Reaction, and led troops against putsches of Jacobins and Charles Pichegru (1795). He was elected president of the convention, and helped bring about the impeachment of Jean Baptiste Carrier, the perpetrator of mass executions by drowning (noyades) of royalist sympathizers. He was subsequently elected a member of the Council of Ancients. During the French Directory, Legendre was elected to the Council of Five Hundred, but was already suffering from dementia.
Қате сәйкестік
[[Файл:Луи Легендрен.jpg|оң жақта|қолданба|Луи Легендреннің бүйірден салынған эскизі, оның суреті шамамен 200 жыл бойы француз математигі Адриен Мари Легендреннің бейнесі ретінде қате пайдаланылды, яғни 2005 жылы қателік анықталғанға дейін.]
[[File:Louis Legendre. jpg|right|thumb|Side view sketching of Louis Legendre, whose portrait was mistakenly used, for nearly 200 years, to represent French mathematician Adrien Marie Legendre, i. e. up until 2005 when the mistake was discovered.