Жылы орман түрлері: жапырақты, қылқан жапырақты, аралас және ылғалды орман. Климаты әртүрлі, географиялық орнына байланысты. Әлемдік орманның 25%ын құрайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орман түрі
Type of forest
Қоңыржай орман – тропикалық және солтүстік аймақтар арасында, қоңыржай белдеуде орналасқан орман. Бұл – әлемдегі ормандық жердің 25% -ын құрайтын, солтүстік орманнан (шамамен 33%) кейінгі екінші ірі құрлықтық биома. Бұл ормантар екі жарты шарда да 25-50 градус ендікте орналасқан және солтүстік орман сияқты Жер шарын айнала қоршайды. Оның бірнеше континентке таралуының арқасында, негізгі түрлеріне жапырақты, қылқан жапырақты, аралас және ылғалды орман жатады.
A temperate forest is a forest found between the tropical and boreal regions, located in the temperate zone. It is the second largest terrestrial biome, covering 25% of the world's forest area, only behind the boreal forest, which covers about 33%. These forests cover both hemispheres at latitudes ranging from 25 to 50 degrees, wrapping the planet in a belt similar to that of the boreal forest. Due to its large size spanning several continents, there are several main types: deciduous, coniferous, mixed forest, and rainforest.
Климат
Орманның географиялық орнына қарай климаттың айырмашылығы өте зор. Мысалы, Лос-Анджелес пен Канаданың Ванкувер қалалары екеуі де қоңыржай белдеуде деп есептеледі, бірақ Ванкувер қоңыржай ылғалды орманда, ал Лос-Анджелес салыстырмалы түрде құрғақ субтропиктік климатта орналасқан.
The climate of a temperate forest is highly variable depending on the location of the forest. For example, Los Angeles and Vancouver, Canada are both considered to be located in a temperate zone, however, Vancouver is located in a temperate rainforest, while Los Angeles is a relatively dry subtropical climate.
Жапырақты
Олар Еуропа, Шығыс Азия, Солтүстік Америка және Оңтүстік Американың кейбір аймақтарында таралған. Жапырақты ормандар негізінен кеспе, емен сияқты, бір маусымда барлық жапырақтарын қырып тастайтын жапырақты ағаштардан құралған. Олар әдетте қыс мезгілі мен жыл бойы жауын-шашынға ие, орташа температуралы климатты үш орта ендік аймақта кездеседі: Солтүстік Американың шығысы, Батыс Еуразия және Солтүстік-Шығыс Азия.
They are found in Europe, East Asia, North America, and in some parts of South America. Deciduous forests are composed mainly of broadleaf trees, such as maple and oak, that shed all their leaves during one season. They are typically found in three middle latitude regions with temperate climates characterized by a winter season and year round precipitation: eastern North America, western Eurasia and northeastern Asia.
Қылқан жапырақты
Қоңыржай ормандар қызыл жапырақты, мәңгі жасыл ағаштардан, мысалы, қарағай немесе шыршадан тұрады. Мәңгі жасыл ормандар көбінесе климаты қоңыржай аймақтарда кездеседі. Дегенмен, солтүстік ормандары – бұл ерекшелік, себебі олар субарктикалық аймақтарда таралған. Қоңыржай ағаштар қатал жағдайларда жалпақ жапырақты ағаштарға қарағанда көбінесе артықшылыққа ие. Олардың жапырақтары әдетте мықтырақ және ұзақ өмір сүреді, бірақ өсуіне көбірек энергия қажет.
Coniferous forests are composed of needle leaved evergreen trees, such as pine or fir. Evergreen forests are typically found in regions with moderate climates. Boreal forests, however, are an exception as they are found in subarctic regions. Coniferous trees often have an advantage over broadleaf trees in harsher environments. Their leaves are typically hardier and longer lived but require more energy to grow.
Аралас
Атауынан көрініп тұрғандай, қылқан жапырақты және жапырақты ағаштар бір аймақта өседі. Солтүстік Америка мен Еуразиядағы осы ормандарда шырша, емен, күл, клен, қайың, бук, топал, елім және қарағай сияқты негізгі ағаштар кездеседі. Басқа өсімдік түрлеріне магнолия, прунус, жиде және рододендрон жатуы мүмкін. Оңтүстік Америкада қылқан жапырақты және емен түрлері басым. Австралияда эвкалипт ағаштары басым. Жерорта теңізі аймағында сирек орналасқан, мәңгі жасыл қатты ағаштарға зәйтүн, пробко емен, емен және тас қарағай жатады.
As the name implies, conifers and broadleaf trees grow in the same area. The main trees found in these forests in North America and Eurasia include fir, oak, ash, maple, birch, beech, poplar, elm and pine. Other plant species may include magnolia, prunus, holly, and rhododendron. In South America, conifer and oak species predominate. In Australia, eucalypts are the predominant trees. Hardwood evergreen trees which are widely spaced and are found in the Mediterranean region are olive, cork, oak and stone pine.
Суасты жаңбырлы орман
Температуралық жаңбырлы ормандар – барлық түрлердің ішіндегі ең ылғалдысы, және олар тек өте ылғалды жағалау аймақтарында ғана кездеседі. Оның сирек кездесуіне себебі, қорғалатын аймақтардың за пределами орналасқан температуралық жаңбырлы ормандардың көп бөлігі кесіліп, жойылған. Дегенмен, температуралық жаңбырлы ормандарды әлі де кейбір аймақтарда табуға болады, оларға Тынық мұхитының солтүстік-батысы, Чилидің оңтүстігі, Түркияның солтүстігі (Болгария мен Грузияның кейбір аймақтарымен бірге), Жапонияның көп бөлігі және басқа да аймақтар жатады.
Temperate rainforests are the wettest of all the types, and are found only in very wet coastal areas. Adding to its rarity is that most of the temperate rainforests outside protected areas have been cut down and no longer exist. Temperate rainforests can, however, still be found in some areas, including the Pacific Northwest, southern Chile, northern Turkey (along with some regions of Bulgaria and Georgia), most of Japan, and others.
Адамның әрекеті
Жылы белдеу ормандары планета халқының көп бөлігі тұратын орташа ендікте орналасқан. Бұл ормандар қалалар салу үшін ғана емес (мысалы, Нью-Йорк, Сиэтл, Лондон, Токио, Париж), сонымен қатар егістік жерлер ашу үшін де кесілген. Бұл биом кен өндіруге, орман шаруашылығына, аң аулауға, ластануға, орманды жоюға және мекендеу ортасын жоғалтуға ұшырады.
Temperate forests are located in the middle latitudes where much of the planet's population is. Not only were these forests cut down to build cities (i. e. New York City, Seattle, London, Tokyo, Paris), they have also been "cut down long ago to make way for cultivation." This biome has been subject to mining, logging, hunting, pollution, deforestation and habitat loss.