Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық композитор және музыка журналисі Маттиж Вермеулен (шын аты Матеас Кристианус Франсискус ван дер Мюлен) (8 ақпан 1888 – 26 шілде 1967), голландиялық композитор және музыка журналисі болған.
Dutch composer and music journalist
Matthijs Vermeulen (born Matheas Christianus Franciscus van der Meulen) (8 February 1888 – 26 July 1967), was a Dutch composer and music journalist.
Ерте өмір
Маттис Вермеулен Хельмонд қаласында дүниеге келген. Бастауыш мектепті бітірген соң, ол әкесінің ізімен жүруді армандады, әкесі темірші болған. Ауыр сырқаты кезінде рухани құндылықтарға қызығушылығы арта түсті. Католик ортада өскендіктен, дін қызметкері болуды шешті. Бірақ, семинарияда, он алтыншы ғасырдың полифониялық шеберлерінің контрапункт қағидаларын оқығанда, оның нағыз шақыруы – музыка екені анық болды. Он сегіз жасында бастапқы ойларынан бас тартып, мектепті тастады. 1907 жылдың көктемінде елдің музыкалық астанасы Амстердамға көшіп келді. Мұнда ол консерватория директоры Даниэль де Лангеге жүгінді, ол оның талантын танып, екі жыл бойы тегін сабақ берді. 1909 жылы Вермеулен «De Tijd» католик газетінде жазуға кірісті, онда ол жеке және бейтарап стильімен көзге түсті, ол сол кездегі әдетте ұзақ созылатын музыкалық журналистикадан өзгеше болды. Оның рецензияларының сапасы Альфонс Дипенброкты да таң қалдырды. Ол Вермеуленді «De Amsterdammer» апталық басылымында жоғары бағалады. Онда Вермеулен Клод Дебюсси, Густав Малер және Альфонс Дипенброктың музыкасын қолдаушы ретінде танылды, кейін ол оны «рухани ұстазы» деп атады. 1912-1914 жылдары Вермеулен өзінің бірінші шығармасын, бірінші симфониясын жазды, оны «Symphonia carminum» деп атады. Жаздың және жастың қуанышын бейнелейтін бұл шығармасында ол өмір бойы адал болатын полимелодизм техникасын қолданды. 1917 жылы жазған төрт әнінің әрқайсысы композитордың соғысқа деген ойларын ерекше көрсетеді. 1915 жылдан бері өнер және әдебиет бөлімінің редакторы болып жұмыс істейтін «De Telegraaf» газетіндегі рецензияларында, саясат пен мәдениеттің ажырамас екенін көрсетті. Вермеуленнің голланд музыкалық өмірінің неміс бағытына қарсы шығуы оған қиындықтар тудырды. Бірінші симфониясын өте бағалаған Виллем Менгельбергке ұсынғаннан кейін, бір жылдық күткеннен кейін, ол оны сыйламай тастады. Осының салдарынан Вермеуленнің оркестрлік шығармалары Амстердамда орындалу мүмкіндігіне ие болмады. 1919 жылдың наурыз айында Арнем оркестрінің қойылымы нашар жағдайда өтті және ауыр әсер етті. Дегенмен, Вермеулен екінші симфониясы «Прелюдия жаңа күнге» жұмысын бастады, ал бір жылдан кейін, бірнеше достарының қаржылық қолдауымен журналистикадан бас тартып, өзін толық композиторлыққа арнады. Менгельбергке соңғы, сәтсіз өтініштен кейін Вермеулен 1921 жылы отбасымен бірге Францияға көшіп кетті, музыкасына қолайлы жағдай табу үмітімен. Мұнда ол үшінші симфониясын «Thrène et Péan» аяқтады және Струнный трио мен Скрипкалық сонатаны жазды. Бірақ Вермеуленнің симфониялық шығармалары француз концерт залдарына да жол таба алмады. Қажеттіліктен Вермеулен қайтадан журналистикаға оралды. 1926 жылы ол Голланд Шығыс Индиясының (қазіргі Индонезия) «Soerabaiasch Handelsblad» газетінің Париж тілшісі болды. Он төрт жыл бойы ол әртүрлі тақырыптар бойынша апта сайын екі мақала жазды. 1930 жылы Мартинус Нихоффтың «De Vliegende Hollander» пьесасына музыка жазуға шақырылды. Тоғыз жылдан кейін ол үшінші симфониясы Эдуард ван Бейнумның дирижерлігімен Концертгебу оркестрінде алғаш рет орындалды. Көптен күткен, қуатты дыбыстар оның идеяларының тиімділігін растады. 1940-1944 жылдары ол төртінші және бесінші симфонияларын жазды, олар «Les victoires» және «Les lendemains chantants» деп аталды, олар Вермеуленнің Екінші дүниежүзілік соғыстың жақсы аяқталуына сенімін білдірді. 1944 жылдың күзінде Вермеулен ауыр соққыға ұшырады. Ұзақ емес уақыт ішінде ол әйелін және ең жақыны ұлын жоғалтты, ол француз азаттық армиясында қызмет етіп жүргенде қаза тапты. «Ең жалғыз жүрек» атты күнделігі оның қайғысын терең сезіммен баяндайды. Осы жоғалтудың мәнін іздеп, Вермеулен философиялық құрылымды жасады, оны «Het avontuur van den geest» кітабында одан әрі дамытты. 1946 жылы Вермеулен бұрынғы ұстазының қызы Тея Дипенброкқа үйленді және Нидерландыда «De Groene Amsterdammer» апталығында қайта жұмыс істеді. Оның музыка туралы мақалалары осы саладағы ең әсерлі мақалалардың қатарына жатады. 1949 жылы оның төртінші және бесінші симфониялары орындалды. Саясат және қоғам Вермеуленді әрқашан қызықтырды. Ол «суық соғыстың» жағдайының қысымын көре алмайтын болды. Ядролық қақтығыстан қорқып, ол бірнеше басылымдарда қарулануға қарсы сөйледі. 1955 жылғы бірінші ірі бейбітшілік демонстрациясында ол: «Атом бомбасы – өмірге, Құдайға, адамға қарсы қару» деді. 1956 жылғы Голландия фестивалінде орындалған екінші симфониясы (Брюссельдегі 1953 жылғы Королева Елизавета музыкалық конкурсында жүлде алған) жаңа шығармашылық кезеңді бастады. Вермеулен әйелі және баласымен бірге шалқары Laren ауылына көшіп, онда ол «Les minutes heureuses» атты алтыншы симфониясын, содан кейін әртүрлі әндер мен Струнный квартетін жазды. Оның соңғы шығармасы, «Dithyrambes pour les temps à venir» атты жетінші симфониясы, өршіл оптимизмін көрсетеді. Композитор 1967 жылдың 26 шілдесінде денсаулығы нашарлап қайтыс болды.
Matthijs Vermeulen was born in Helmond. After primary school he initially wanted to follow in the footsteps of his father, who was a blacksmith. During a serious illness his inclination towards the spiritual gained the upper hand. Inspired by a thoroughly Catholic environment, he decided to become a priest. However, at the seminary, where he learned about the principles of counterpoint of the sixteenth century polyphonic masters, his true calling – music – came to light. On his eighteenth he abandoned his initial ideas and left school. In the spring of 1907 he moved to Amsterdam, the country's musical capital. There he approached Daniël de Lange, the director of the conservatory, who recognized his talent and gave him free lessons for two years. In 1909 Vermeulen began to write for the Catholic daily newspaper De Tijd, where he soon distinguished himself by a personal, resolute tone which stood out in stark contrast to the usually long winded music journalism of the day. The quality of his reviews also struck Alphons Diepenbrock. He warmly recommended Vermeulen with the progressive weekly De Amsterdammer. There Vermeulen revealed himself as an advocate of the music of Claude Debussy, Gustav Mahler and Alphons Diepenbrock, whom he later used to call his "maître spirituel". In the years 1912 1914 Vermeulen composed his actual opus 1, the First Symphony, which he called Symphonia carminum. In this work, expressing the joys of summer and youth, he already employed the technique he would remain loyal to for the rest of his life: polymelodicism. The four songs which Vermeulen wrote in 1917 display, each in its own special manner, the composer's preoccupation with war. In the reviews for 'De Telegraaf', a daily newspaper he worked for since 1915 as head of the Art and Literature department, he also showed just how much in his view politics and culture were inseparable. Vermeulen's polemic against the unidirectional German orientation of Dutch musical life got him into trouble. After having presented his First Symphony to Willem Mengelberg, whom he much admired, he was disdainfully rejected after a one year period of keen anticipation. Consequently, Vermeulen's orchestral work did not stand a chance in Amsterdam. The first performance, given by the Arnhem Orchestral Society in March 1919, took place under abominable circumstances and was a traumatic experience. Yet, Vermeulen started to work on his Second Symphony, Prélude à la nouvelle journée, shortly after that, and a year later he gave up journalism in order to fully dedicate himself to composing, while financially backed by some friends. After a last, fruitless appeal to Mengelberg, Vermeulen moved to France with his family in 1921 in the hope of finding a more favorable climate for his music. There he completed work on his Third Symphony Thrène et Péan, and composed the String Trio and the Violin Sonata. However, Vermeulen's symphonic works did not find their way into the French concert halls either. From sheer necessity Vermeulen returned to journalism. In 1926 he became the Paris correspondent for the Soerabaiasch Handelsblad, a daily paper in the Dutch East Indies (now Indonesia). For fourteen years he wrote two weekly extensive articles on every possible topic. The commission, in 1930, to compose the incidental music to the play De Vliegende Hollander [The flying Dutchman] by Martinus Nijhoff was encouraging. Nine years later he received a new impetus with the first performance of his Third Symphony by the Concertgebouw Orchestra conducted by Eduard van Beinum. The long awaited confrontation with the resounding notes confirmed the effectiveness of his concepts. In the years 1940 1944 he composed his Fourth and Fifth Symphonies, bearing the titles of Les victoires and Les lendemains chantants, which symbolize Vermeulen's faith in the good outcome of World War II. During the fall of 1944 Vermeulen had to take severe blows. In a short space of time he lost his wife and his most cherished son, who was killed while serving in the French liberation army. The diary Het enige hart [The singular heart] gives a deeply moving account of his mourning process. Seeking the meaning of this loss, Vermeulen drew up a philosophical construction, which he further developed in his book Het avontuur van den geest [The adventure of the mind]. In 1946 Vermeulen married Thea Diepenbrock, daughter of his former mentor, and went to work again for the weekly De Groene Amsterdammer, in the Netherlands. His articles on music rank among the most compelling in that area. In 1949 his Fourth and Fifth Symphonies were performed. Politics and society kept on occupying Vermeulen passionately. He found the stifling atmosphere of the cold war increasingly depressing. Fearing a nuclear confrontation he spoke out against the arms race in several periodicals. During the first large scale peace demonstration of 1955 he said: "The atomic bomb is an anti life, anti God, anti man weapon." The performance of the Second Symphony (which was awarded a prize at the 1953 Queen Elisabeth Music Competition in Brussels) during the 1956 Holland Festival instigated a new period of creativity. Vermeulen moved to rural Laren with his wife and child, where he composed the Sixth Symphony Les minutes heureuses, followed by various songs and the String Quartet. His last work, the Seventh Symphony, carrying the title Dithyrambes pour les temps à venir, reveals unflagging optimism. The composer died after a wasting disease, on 26 July 1967.
"Вермеулен оқиғасы"
Вермеуленнің Корольдік Концертгебу оркестрінің және оның жетекшісі Виллем Менгельбергтің көркемдік саясатына наразылығы 1918 жылдың қараша айында күрт өршіді. Композитордың өзі дирижерлік еткен Корнелис Доппердің жетінші симфониясынан кейін Вермеулен орнынан тұрып, Концертгебудың трибунасынан «Суза – ұзақ өмір!» деп айғайлады. Көрермендердің бір бөлігі бұл сөздерді бірнеше күн бұрын төңкеріс жасауға тырысқан социалистік көшбасшы Тройльстраға арналған деп түсінді, Вермеуленнің сөздерін қоздырыс ретінде қарап, үлкен дүрбелең мен көптеген жарияланымдарға әкелді. Оркестр белгілі бір журналистерді концерт залына кіргізбеуді қарастырды. Оқиға дәстүршілдер (Корнелис Доппер және бас дирижер Виллем Менгельберг) мен авангард өкілдері, мысалы, дирижердің көмекшісі Эверт Корнелис арасындағы бұрыннан бар қақтығысты одан әрі күшейтті. Концертгебу басқармасы Вермеуленді кейін қабылдағанымен, оркестрмен арақатынасы мәңгілікке кері кетті. Осының салдарынан 1919–1920 жылдары жазылған және «Prelude à la nouvelle journée» деп аталған Вермеуленнің екінші симфониясының премьерасы 1950 жылдарға дейін күтілуге мәжбүр болды; Менгельберг оған тіпті көз салмайтынын мәлімдеді (бірақ осы сілтемеге де назар аударыңыз). Көптеген қақтығыстардың нәтижесінде Вермеулен көп жыл бойы шетелде, әсіресе Францияда тұрып жұмыс істеуге шешім қабылдады, ол сол кездегі Голландиялық Шығыс Индияда (Индонезия) шығатын бір журналдың Париж тілшісі болды. Ол Ларенда қайтыс болды.
Vermeulen's dissatisfaction with the artistic policies of the Royal Concertgebouw Orchestra and its leader Willem Mengelberg came to a head in November 1918. After a performance of the Seventh Symphony of Cornelis Dopper, conducted by the composer, Vermeulen stood up and shouted Long live Sousa! from the stands of the Concertgebouw. A part of the audience thought that the socialist leader Troelstra, who had attempted a revolution days earlier, was meant and therefore interpreted Vermeulen's words as incitement, leading to great turmoil and a flurry of publications. The orchestra considered whether or not they could ban specific journalists from the hall. The incident also highlighted the already lumbering conflict between traditionalists (represented by Cornelis Dopper and chief conductor Willem Mengelberg) and avant garde figures such as assistant conductor Evert Cornelis. Even though the Concertgebouw's board would admit Vermeulen again after a while, his relations with the orchestra were tainted forever. As a consequence, Vermeulen's Second Symphony, written 1919–20 and entitled Prelude à la nouvelle journée, had to wait until the 1950s for its premiere; Mengelberg publicly stated that he would not even look at it (though see also this link ). As a result of numerous conflicts, Vermeulen decided to settle and work abroad for many years, particularly in France where he became a Paris correspondent for a journal in the then Dutch East Indies (Indonesia). He died in Laren.
Шығармалары
Оның симфониялары, әсіресе жетісінің соңғы алтысы, атоналды, бірақ сонымен қатар өте контрапунктті, көптеген музыкалық желілерді бір мезгілде үйлестіреді. Осы тұрғыдан ол Чарльз Айвске ұқсайды. Вермеулен композиторлық жұмысында әрқашан назарын әуенге шоғырландырды. Оның музыкасында басынан аяғына дейін әуен ағыны естіледі, формасы мен мінезі әртүрлі. Материалдың көп бөлігі асимметриялық, «еркін декламация» принципіне негізделген, яғни: екі тікелей кезекті сөйлемнің әуендік қисығы мен ұзындығы көбінесе өзгеше болады. Вермеулен ұзақ мелизмаларды үздіріспей жатқан әуендерге айналдырады, онда кезеңдік құрылымның ешқандай іздері жоқ. Ерекше көзге түсетіні – антиметриялық фигуралар мен байланыстар арқылы белгілі бір метр классификациясынан ажыратылған ағынмен өтетін желілердің еркін ырғағы. Ал басқа жерлерде анық пульсациясы бар қысқа және айқын әуендерге кездесеміз. Оның музыкасының ерекшелігі – күрделі кульминациялық белсенділік және гармониямен қолдау көрсетілетін шиеленіс пен демалыстың кезектесуі. Вермеулен өз жазбаларында әуен мен жеке тұлға арасындағы параллельдікке тоқталады: «Әуен – бұл үнмен білдірілген ой-күй». Вермеуленнің ойлау жүйесін ескеретін болсақ, көп дауысты, полимелодикалық композиция қоғамның дыбыстық бейнесін алады. Бірнеше жеке әуендерді біріктіру арқылы ол қоғамға деген арманын білдіреді, атап айтқанда, әр адам өзгелердің даму еркіндігін бұзбай, өзін еркін білдіре және дамыта алады. Вермеуленнің музыка туралы жазбалары оның полимелодикалық тұжырымдамасын бастапқыдан соңына дейін тұрақты қолданғанын көрсетсе де, оның көптеген композицияларында керемет гармонияға енген бір немесе екі дауысты бірнеше бөлімдер кездеседі. Ашық, қарапайым текстуралар өте күрделілерімен, ал квази-тональдық – атондық шоқжұлдыздармен ауысады. Бастапқыда, еркіндік рухы мен жаңашылдыққа ұмтылыс Вермеуленді тоналдылықтан бас тартуға және дәстүрлі формалық схемаларды қабылдамауға итермеледі. Бірінші виолончельдік сонатада еркін атональдық шабуылдар пайда болады, ол Екінші симфониядан бастап оның шығармашылығындағы әуен мен гармонияны анықтайды. Арнольд Шенбергке қарағанда, Вермеулен жаңа реттеу жүйесін құруды қаламады, бірақ тақырыптық материал мен оның логикалық және психологиялық дамуы тұрғысынан ғана әрекет етті. Оның симфониялары мен камералық шығармалары құрылысы жағынан күрт өзгеше. Бірақ ол әрқашан архитектуралық үйлесімділік құруға қол жеткізді. Үшінші симфония үлкен А-В-А формасында, онда А сызықтық дамиды, ал В классикалық рондоны еске салады. Төртінші симфония алты тақырыпқа негізделген, олардың үшеуі соңына жақын қайта оралады; ұзақ эпилогты C педальді тонындағы пролог теңдестіреді. Ірі масштабтағы скрипкалық соната жетілік тонына негізделген, ол әуен мен гармонияда кеңінен қолданылады. Вермеуленнің шығармаларында энергия, күш, лирика және нәзіктік ерекше үйлесімде. Оның шығармаларының өмірлік күші – жердің сұлулығына арнап, өмірге таңғалып, адамның руханилығына әсер ететін, оған бақыт сезімін сыйлайтын және оны өмірдің бастауына, Жаратушы Рухқа таныстыратын музыка жасау мақсатының нәтижесі. Бұл амбициялар «Еуропа музыкасының принциптері» кітабында және көптеген мақалаларда жазылған. Сондықтан Вермеуленнің ізбасарлары мен шәкірттері болған жоқ. Әндерінің көпшілігінде айтылған эстетикалық-этикалық «хабардан» басқа, Вермеуленнің симфониялары мен камералық музыкасы әуендердің тапқыр өзара әрекеттесуін, түрлі-түсті (оркестрлік) дыбысты, көптеген сәтті аспаптық идеяларды, қызықты дыбыс өрістерін, инновациялық параллель гармонияны және тартымды канондық техниканы ұсынады. Вермеуленнің шығармашылығын Луи Андриессен сияқты ықпалды голланд композиторлары негізге алғанын айтады, бірақ оның тікелей әсерін анықтау қиын. Оның стилі эклектикалық және өте жеке. Сонымен қатар, оның басқа композиторлармен ынтымақтастығы өте шектеулі болды. Оның танылуы өлімінен кейін ғана болды. Оның шығармаларына фортепианомен бірге әндер (олардың бірін өзі оркестрлеген), камералық музыка, соның ішінде екі виолончельдік соната, саптық трио (1923) және саптық квартет, сондай-ақ «Ұшқан голландыққа» қосымша музыка кіреді.
His symphonies, especially the last six of his seven, are atonal but also extremely contrapuntal, involving many musical lines combining simultaneously. In this he resembles Charles Ives in some ways. In his compositional work Vermeulen always focused his attention on melody. In his music a flow of melodies can be heard from beginning to end, quite diverse in form and character. The majority of the material is asymmetrical, based on the principle of 'free declamation', that is to say: the melodic curve and length of two consecutive sentences usually vary. Frequently Vermeulen spins long melismas into ever continuous melodies, in which every memory of period structure is absent. Particularly striking is the free rhythm of flowing lines, which have become disengaged from a fixed classification of metre by antimetric figures and ties. Yet elsewhere we come across short and pithy melodies, with a clear pulsation. A characteristic feature of his music is the sophisticated climactic activity and the alternation of tension and relief, mostly supported by harmony. In his writings Vermeulen draws a parallel between melody and the individual: "The melody is a frame of mind expressed in tones." Seen in the light of Vermeulen's line of reasoning, a multi voiced, polymelodic composition takes on the meaning of an aural representation of society. By combining several individual melodies, he reveals the wish he cherishes for society, namely that of every individual being able to freely express and develop himself, without infringing upon other people's freedom to develop their abilities. Although Vermeulen's writings on music give the impression that he was completely consistent in applying his polymelodic concept from the beginning until the end of a piece, most of his compositions contain several passages with only one or two voices, embedded in marvellous harmonies. Open, simple textures alternate with very complex ones, as does quasi tonality with atonal constellations. Early on, a spirit of freedom and urge for innovation prompted Vermeulen to abandon tonality and reject the traditional form schemes. In the First Cello Sonata free atonality breaks through in spurts, which from his Second Symphony onwards determines melody and harmony in his oeuvre. As opposed to Arnold Schoenberg, Vermeulen did not choose to build a new regulatory system, but proceeded purely in terms of thematic information and its logical and psychological development. His symphonies and chamber works consequently differ greatly as far as construction is concerned. But he always succeeded in creating architectonic cohesion. The Third Symphony is in a large A B A form, in which A develops linearly and B is reminiscent of a Classical rondo. The Fourth Symphony is built on six themes, three of which return just before the end; the long epilogue is counterbalanced by the hammering prologue, both on the pedal tone C. The large scale Violin Sonata is based on the major seventh, omnipresent both in melody and harmony. Vermeulen's compositions share a unique combination of energy, power, lyricism, and tenderness. The vitality of his works is the result of the aim he had in mind: to compose as an ode to the beauty of the earth and in astonishment about life, creating music which appeals to the spirituality of man, bestowing feelings of happiness on him and making him acquainted with the source of life, the Creative Spirit. These ambitions, put into words in the book titled Princiepen der Europese muziek (Principles of European music) and numerous articles, were at right angles to the mainstream movements. Consequently, Vermeulen did not have followers or disciples. Apart from the aesthetic ethical 'message', which is also the subject of most of his songs, Vermeulen's symphonies and chamber music offer an ingenious interplay of melodies, a colorful (orchestral) sound with many felicitous instrumental ideas, fascinating sound fields, innovating parallel harmony and a captivating canon technique. Vermeulen's work has been quoted as seminal by influential Dutch composers such as Louis Andriessen, but his direct influence is much more difficult to trace his style, after all, is eclectic and highly personal. Moreover, his actual collaboration with other composers remained very limited. Almost all of his recognition took place well after his death. His works also include lieder with piano (one of these he orchestrated), chamber music including two cello sonatas, a string trio (1923) and a string quartet, and incidental music for The Flying Dutchman.
Симфониялар
Симфония № 1, Symphonia Carminum (1912–1914)
Симфония № 2, Prélude à la nouvelle journée (1920)
Симфония № 3, Thrène et Péan (1921)
Симфония № 4, Les Victoires (1941)
Симфония № 5, Les lendemains chantants (1945)
Симфония № 6, Les minutes heureuses (1958)
Симфония № 7, Dithyrambes pour les temps à venir (1965)
Symphony Nr. 1, Symphonia Carminum (1912–1914)
Symphony Nr. 2, Prélude à la nouvelle journée (1920)
Symphony Nr. 3, Thrène et Péan (1921)
Symphony Nr. 4, Les Victoires (1941)
Symphony Nr. 5, Les lendemains chantants (1945)
Symphony Nr. 6, Les minutes heureuses (1958)
Symphony Nr. 7, Dithyrambes pour les temps à venir (1965)