Кіріспе

Американдық кинорежиссер Абрахам Линкольн Полонский (5 желтоқсан 1910 жыл - 26 қазан 1999 жыл) – американдық кинорежиссер, сценарист, эссеші және романист. Ол «Дене мен жан» фильмі үшін «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылған, бірақ 1950-ші жылдардың басында, Маккарти дәуірінде, АҚШ Конгресінің «Американдық қызметке қарсы іс-қимылдар комитеті» отырысында куәлік беруден бас тартқандықтан Голливуд киностудияларының қара тізіміне енгізілді.

Ерте өмір

Абрахам Полонский Нью-Йорк қаласында орыс еврей иммигранттары Генри мен Ребекканың (қызметтік аты Рософф) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол ДеВитт Клинтон орта мектебінде Рой Пинни және Бернард Херрманмен бірге оқыды, олар оның сыныптастары және өмір бойына сақталған достары болды. 1928 жылы ол Нью-Йорк қалалық колледжіне түсті, ал бітірген соң 1935 жылы Колумбия құқық мектебінде заңгер мамандығын алды. Бірнеше жылдық тәжірибеден және оқытудан кейін, ол өзін жазу ісіне толықтай арнауға шешім қабылдады.

Мансап

Полонский Голливудтағы мансабын бастамас бұрын очерктер, радиосценарийлер және бірнеше роман жазды. Оның алғашқы романы, Митчелл А. Уилсонмен бірлесіп, Эммет Хогарттың жалғыз псевдонимімен жазылған «Қаз пісірілді» 1940 жылы жарық көрді. Өмірін марксистік идеологияға арнаған Полонский 1930 жылдардың соңында АҚШ Коммунистік партиясына қосылды. Ол кәсіби одақтардың саясатына қатысып, «Үй майданы» деген солшыл газетті құрып, оны басқарды. Полонский Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1943-1945 жылдары) Еуропада Стратегиялық қызметтер кеңсесінде қызмет ету үшін АҚШ-ты тастамас бұрын Paramount Pictures компаниясымен сценарий жазуға келісімшарт жасады. Ол француз Төңкерісіне қатысушыларымен бірге құпия OSS радиостанциялары үшін сценарийлер жазып, бағдарламалар жүргізді. Соғыс аяқталғанға дейін студия үшін сценарий жазуға мүмкіндік болмады. 1947 жылы ол Paramount компаниясы үшін екі сценарий жазды: Митчелл Лейзеннің режиссерлік еткен «Алтын сырғалар» және Джон Гарфилд пен Лилли Палмердің басты рөлдерде ойнаған Роберт Россеннің тәуелсіз «Дене және жан» (1947) фильмінің сценарийі. Сценарий «Оскар» сыйлығына ие болды. Полонскийдің режиссер ретіндегі алғашқы фильмі – «Зұлым күш» (1948) АҚШ-та сәтті болмаса да, Англиядағы киносыншылар оны шедевр деп бағалады. Айра Вольферттің «Таккердің халқы» романы негізінде түсірілген бұл фильм американдық кинонуарлардың қатарында танылды. 1994 жылы Конгресс кітапханасы оны «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп санап, Ұлттық кино тізіліміне енгізді.

Голливудтың қара тізімі

Полонскийдің режиссерлік (және авторлық) мансабы 1951 жылы Конгресс палатасының Америкаға қарсы іс-қимыл комитеті (HUAC) алдында куәлік беруден бас тартқаннан кейін күрт тоқтады. Иллинойс штатының конгрессмені Гарольд Велде тыңдау барысында оны "өте қауіпті азамат" деп атады. Қара тізімге енгізілгеннен кейін Полонский түрлі псевдонимдермен немесе аралық тұлғалар арқылы киносценарийлер жазуын жалғастырды, олардың көпшілігі бүгінге дейін ашылмаған. Полонский Нельсон Гиддингпен бірлесіп Уильям МакГиверннің осы аттас романы негізінде "Ертеңгі күнінің қиындықтары" (1959) фильмінің сценарийін жазғаны мәлім. Алғашқыда сценарий авторлығы Оливер Килленсқа жатқызылды, ол үшін оның аралық тұлғасы болды. Полонский 1997 жылға дейін сценарий үшін ресми түрде мойынсоқ алмады, ол кезде Америка жазушылар гильдиясы (WGA) сценарийлік жүйесі бойынша фильмдегі авторлық құқығын қайта орнатты.

Кейінгі өмірі

Полонский 1965 жылы Монреаль және оның айналасында түсірілген, ал Леу Грейдтің ITC компаниясы арқылы бүкіл әлемге таратылған канадалық телесериал «Seaway»-дің авторы, сценарий жетекшісі және пилоттық эпизодының авторы болды. 1968 жылы Полонский нео-нуар фильмі «Мадиган» сценарийін жазды, онда ол өзінің атын қолданды. Фильмді Дон Сигел режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Ричард Видмарк пен Генри Фонда сомдады. Ұзақ үзілістен кейін Полонский 1969 жылы «Tell Them Willie Boy Is Here» атты вестерн фильмін түсіріп, режиссерлікке қайта оралды. Полонский оны расизм, геноцид және қуғын-сүргін туралы аллегорияға айналдырды. Полонский Кристина Кроуфордтың асырап алған анасы Джоан Кроуфордтың естеліктеріне негізделген «Mommie Dearest» (1981) фильмінің сценарийін жазды. Ол сондай-ақ А.Э. Хотчнердің романы бойынша «Ритцте тұрған адам» (1981) фильмінің сценарийін жазды. Өмірінің соңына дейін марксист болған Полонский, режиссер Ирвин Винклер Голливудтың қара тізімі дәуірі туралы «Шектен тыс күдік» (1991) фильмі үшін оның сценарийін қайта жазғанда, оған қарсылық білдірді. Винклер басты кейіпкерін (Роберт Де Ниро сомдаған) коммунист емес, либералға айналдырды. Полонский 1999 жылы Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығының мансаптық жетістіктері үшін сыйлығын алды. Осыған дейін Полонский USC кинотелевизия мектебінде «Аң мен мазмұн» атты философия сабағын оқытты. Сондай-ақ, 1980 жылдан 1982 жылға дейін Сан-Франциско мемлекеттік университетінің кино факультетінде «Core» бағдарламасы үшін 2 жылдық өндіріс класын оқытты. 1950 жылдары сталинизмді қабылдамағандықтан Коммунистік партиядан шығып кеткенімен, ол марксистік саяси теорияға адал болды. 1999 жылы берген сұхбатында: «Мен коммунист болдым, өйткені марксизм тарихты ең жақсы талдай алады деп ойладым және мен әлі де соған сенемін» деді. Өмірінің соңына дейін Полонский HUAC алдында куәлік берген және комитетке есімдер берген режиссер Элиа Казанды қатысты сынға алды. 1999 жылы ол Казанды өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Кино өнер және ғылым академиясы марапаттағанда ашуланды. Ол Казанның сахнада атылғанын тілейтінін айтты: «Бұл, әрине, жайсыз кешке қызықтылық сыйар еді». Полонский соңғы жобасы жылжымалы қабір тасын жобалау екенін де айтты: «Осылайша олар сол адамды сол зиратқа жерлесе, мені жылжытуға болады». Том Андерсен 1990 жылдары Полонскиймен сұхбаттасып, Голливудтың ондығы оның «Қызыл Голливуд» фильмі үшін қара тізімге енгізілген жылдардағы оқиғалар туралы әңгімеледі. Полонский 1999 жылдың 26 қазанында 88 жасында Беверли-Хиллсте (Калифорния) қайтыс болды.