Кіріспе
1995 жылғы Джанет Джексонның "Runaway" әні – американдық әнші-әндер авторы Джанет Джексонның алғашқы үздік хиттер жинағы "Design of a Decade: 1986–1996" (1995) альбомынан шыққан. Әнді Джексон және Джимми Джам мен Терри Льюис бірлесіп жазып, продюсерлік еткен, ол альбомдағы екі жаңа әннің бірі. АҚШ-та A&M Records лейблы арқылы 1995 жылғы 29 тамызда алғашқы сингл ретінде жарияланды. Бастапқыда ағасы Майкл Джексонмен дуэтке арналған ән, поп және би стиліндегі музыка, сонымен қатар Таяу Шығыс музыкасының ықпалында, құрамында шіркеу қоңыраулары мен ситарлар бар. Әннің мәтіні әлемді аралау туралы. Музыка сыншылары әнге жағымды баға беріп, оның сапасын жоғары бағалады, оны Принстің туындыларымен, сондай-ақ Джанет Джексонның бұрынғы хиттерімен салыстырды. "Runaway" шығуымен-ақ коммерциялық сәттілікке жетті. АҚШ-та ол үшінші орынға ие болды және Billboard Hot 100 тізіміндегі барлық уақыттағы ең жоғары дебюттердің төртіншісі болды. Бұл Джанет Джексонды тарихта екі рет тізімнің топ-10-ға енген алғашқы әйел әртіс етті. Ән Австралия, Канада, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания сияқты елдерде де сәттілікке жетіп, топ-10-ға енді. 1995 жылдың тамызында Калифорниядағы ұшақ ангарында Маркус Ниспел режиссерлік еткен музыкалық видео түсірілді. Видеода Джексон әлемнің әртүрлі елдерін аралап саяхаттайды. Әнші "Runaway" әнін "The Velvet Rope Tour" (1998–99), "All for You Tour" (2001–02), "Rock Witchu Tour" (2008), "Number Ones, Up Close and Personal" турнелерінде (2011) және соңғы рет 2018 жылы "State of the World Tour" турнесінің екінші кезеңінде орындады.
"Runaway" is a song by American singer songwriter Janet Jackson from her first greatest hits album, Design of a Decade: 1986–1996 (1995). Written and produced by Jackson and Jimmy Jam and Terry Lewis as one of the two original songs on the album, it was made available commercially as the lead single on August 29, 1995, by A&M Records in the United States. Originally written for a possible duet with her brother Michael Jackson, it is a pop and dance song with influences of Middle Eastern music, including church bells and sitars in the composition. It lyrically talks about traveling around the world. The song received positive reviews from music critics, who appreciated its production and compared it to works by Prince, as well as with Janet Jackson's past singles. "Runaway" was commercially successful upon release. In the US, it reached number three and became the fourth highest debut of all time on the Billboard Hot 100, and also made Jackson the first female artist in history to debut at the top 10 of the chart twice. The song also experienced success in other regions, peaking inside the top 10 in countries such as Australia, Canada, New Zealand, and the United Kingdom. An accompanying music video was directed by Marcus Nispel at an airplane hangar in California in August 1995. It shows Jackson traveling and visiting many locales around the world. The singer performed "Runaway" on The Velvet Rope Tour (1998–99), All for You Tour (2001–02), Rock Witchu Tour (2008), Number Ones, Up Close and Personal tour (2011), and most recently on second leg of her State of the World Tour in 2018.
Өмірбаян
1991 жылы Джексон A&M Records компаниясымен келісімшартын орындады, содан кейін Virgin Records компаниясымен 32 миллионнан 50 миллион долларға дейінгі сомада келісімшартқа қол қойды, бұл оны сол кездегі ең көп жалақы алатын орындаушыға айналдырды. Оның бесінші студиялық альбомы, «Janet» деген атпен, 1993 жылдың мамыр айында шықты және бүкіл әлем бойынша 14 миллион дана сатылды. Джексонның Virgin Records компаниясымен жасасқан келісімшартында белгілі бір уақыт ішінде лейблден кетуге мүмкіндік беретін тармақ болғандықтан, ол 1995 жылдың қазан айында өзінің алғашқы жинақ альбомын шығару үшін A&M Records компаниясына қайта оралды. A&M Records президенті Аль Кафаро: «Біз әрқашан Джанетті A&M Records әртісі деп есептедік және егер ол қолжетімді болса, онымен жұмыс істеуге қуанамыз. Бұл жоба бізге онымен жұмыс істеудің қаншалықты әдемі екенін еске салды». Billboard журналының әндерді «көтеріңкі» деп сипаттауына жауап берген Джем: «Біз әдетте Джанеттің кез келген уақыттағы көңіл-күйіне сәйкес жазамыз, ал ол өте жақсы және қуанышты көңіл-күйде болды» деді. Бұл ән «Design of a Decade: 1986–1996» альбомының жетекші синглы ретінде таңдалды, 1995 жылдың 16 тамызында АҚШ-тағы радиостанцияларға жіберілді және 29 тамызда кассета мен CD синглы ретінде сатуға түсті. Кейіннен ол Джексонның «Number Ones» (2009) атты екінші жинақ альбомына енгізілді.
Жазу және композициялау
"Runaway" әні Джексонмен бірге Jam және Lewis жазған және өндірген. Музыкалық тұрғыдан алғанда, "Runaway" – Таяу Шығыс музыкасының ықпалымен жазылған поп және би әні. Spins журналынан Крис Норрис айтуынша, ән шіркеу қоңырауларының, синтетикалық гамеланның, көпіршіктейтін судың, ситардың және Джексонның «кішкентай қыздың күлкісімен» басталады, ол тез арада үнді жабады. Billboard журналынан Ларри Флик Джексонның «күлкілі» орындауын және «жібектей 'оу-ша-ша' үйлесімдерін» жазды. Ол сондай-ақ Jam және Льюис «әннің ойыншылық элементтерін тартымды фанк бас-жолымен және Supremes стиліндегі поп-ритммен үйлестіріп, біртұтас пакетке біріктіргенін» айтты. Music Week журналы үшін бұл трек «Prince-тің классикалық әнінің дәмін Джексонның ерекше стилімен шеберлікпен араластырады, бұл TLC сияқты Prince-тің ықпалымен жасалған музыкамен жақсы үйлеседі». Freaky Trigger сайтында: «Бұл Джанет жазған сирек әндердің бірі, ол оның нәзік дауысына сай келеді; өлеңдер мен припевте күш салса, жылтырлық жағымсыз шуға айналуы мүмкін». Сондай-ақ рецензенттер әннің Джексонның 1990 жылғы «Escapade» әнімен ұқсастығын атап өтті. Әннің мәтіні бойынша Джексон әлемді аралау туралы айтады. «Мен әлемді көрдім / Көптеген жерлерде болдым / Көптеген достар таптым / Көптеген әртүрлі беттерді көрдім», – деп ән салады ол Найроби, Тоскана, Австралия және Мексика сияқты жерлерді атап, сонымен бірге саяхаттарында сүйіктісінің жоқтығына қайғырады: «Бір нәрсе жетіспеді – ол сен». Әннің бір бөлігінде Джексон оны өзімен бірге келуге көндіруге тырысады: «Испанияда жаңбыр астында серуендеу қызықты болады». Әннің соңында Джексон «О, нотаны дұрыс таппадым / Ол жақсы уақыт болған жоқ» деген сөздерімен төртінші қабырғаны бұзады.
Сыни қабылдау
"Runaway" әні музыка сыншыларынан көбінесе жағымды пікірлер алды. The Guardian-нан Ross Jones әнді "сүйкімді" деп атады, ал The Tampa Tribune-нан Phil Thompson оны "көпіршікті" деп санады, ал The Charlotte Observer-ден Langston Wertz Jr. оған "тамаша" деген баға берді. Richmond Times Dispatch басылымының тілшісі Lindsay Harrison мәлімдегендей, "Runaway" әнінде Джексон "өзі ең жақсы білетін нәрсені жасайды – биге қойылған, бейкүтімді әнді, бір жағынан қымбат, бірақ ерекше бейнелеумен". Vibe журналынан Danyel Smith әннің "экзотикалық, ситармен сүйген 'Escapade' әнінің жаңа өңделуі сияқты естілетінін және сіз осыны оқыған кезде, бұл ән сәтті болады" деп жазды. Осы басылымнан Steve Baltin бұл ән "Джексонның көбірек адал стильге оралуын" көрсетеді және әннің кейбір сәттерінде "Джанеттің дауысын оның әйгілі ағасынан ажырату қиын" деп атап өтті. NME-ден Iestyn George оның "тәтті жанды ырғағын" мақтады, ол "бірдей жаңартушылық қарапайымдылықты" ұсынады. Jerusalem Post газетінің тілшісі Tirzah Agassi әннің "ғибадатхана қоңырауларының үнемі қайталануымен" альбомның ашылу трегі ретінде "өздігінен де жақсы естілетінін" жазды. Music Week-тен Alan Jones оны "жақсы мінезді, еркін қимылдайтын поп-шабыт" деп сипаттады. Browne үшін "Runaway" – "Джексонның бұрынғы Janet альбомының тым күшті өндірісінен қашқан, зиянсыз трифл". AllMusic бас редакторы Stephen Thomas Erlewine, "Design of a Decade: 1986/1996" альбомын шолып жатқанда, "Runaway" және "Twenty Foreplay" әндері альбомдағы "нағыз хиттер, жай ғана толтырғыштар емес" сияқты сезілді. Керісінше, Billboard-тан Paul Verna "Runaway" және "Twenty Foreplay" әндерін жинаққа қосу "жинаққа қосымша қызығушылық сыйлайды және Джексонның бұрыннан жоғары тұрған жұлдызы әлі де өсіп келе жатқанын көрсетеді" деп ойлады. San Francisco Examiner-ден Paul Marsh "Runaway" және "Twenty Foreplay" әндері "ешқандай қаһарлы емес, бірақ олар берік" деп жазды, сондай-ақ "егер олар ақ немесе богемді болғанда, Jackson Jam Lewis қазіргі заманғы рок-тобы болуы мүмкін" деп толықтырды. The Orange County Register-ден Mark Brown үшін Джексонның бұрынғы синглдері мен "Runaway" арасындағы өндіріс сапасының айырмашылығы "музыка Джексонның жанрының тар шеңберінде де қанша өзгергенін көрсетті – немесе ол ақшаға сатып алуға болатын ең жақсы дыбысты алу қабілетін арттырғанын көрсетеді". Huddersfield Daily Examiner-ден Andrew Hirst тректі "көзді жойғысыз маңызсыз" деп айыптады, сонымен қатар "When I Think of You" әнінің ремикстерін синглге қосуды сынады.
Коммерциялық өнімділік
АҚШ-та "Runaway" әні 1995 жылғы 16 қыркүйекте шыққан Billboard Hot 100 тізімінде алтыншы орынға түсті, алғашқы аптада 41 000 дана сатылды. Бұл ән тізімдегі барлық уақыттағы ең жоғары дебюттердің төртіншісі болды, бұл көрсеткіш 1970 жылғы The Beatles тобының "Let It Be" әнімен теңесті. Сонымен қатар, Джексон Hot 100 тізімінің топ-10-ына екі рет кірген тұңғыш әйел әнші болды – оның тағы бір синглы "Scream" 1995 жылдың маусым айында бесінші орынға енді. Жыл соңындағы Billboard Hot 100 тізімінде ол 29-шы орынды иеленді. 2017 жылдың тамызында Official Charts Company компаниясы бұл ән Джексонның аймақтағы ең көп жүктелген 29-шы трегі екенін хабарлады. Шотландияда ән дебют жасап, бірден сегізінші орынға көтерілді. Ниспел Джексон осы әнді "бүкіл әлемдегі жанкүйерлеріне деген алғыс ретінде" жазғанын айтқандықтан, оны клипте "халықаралық саяхатқа" шығаруға шешім қабылдады. Режиссер 1995 жылдың тамызында Hollywood Digital студиясымен бірлесіп Джексонды жергілікті жерлердің екі өлшемді суреттеріне енгізді. Оның киімдері мен әшекейлері Батыс емес стильдердің үйлесімі болды, өйткені ол "көп макияж жасап, шашын жоғары жинап, "экзотикалық" түзулеген және көзілдірігін диагональ бойынша таққан". Клип Джексонның Нью-Йорк қаласындағы (Нью-Йорк) пәтеріндегі көрініспен басталады. Ол тұрғын бөлмеге кіріп, итті еденге қойып, терезенің алдынан секіріп, телефон бағанасына қонады. Джексон әлемді аралап, Мысыр пирамидалары, Рио-де-Жанейродағы Құтқарушы Мәсіх мүсіні және Париж мұнарасы сияқты бірнеше әлемдік атақты орындарды аралайды. Агасси әншінің бейнебаяндағы образын "конг-фу қаһарманы сияқты әлемдік ескерткіштен әлемдік ескерткішке секіріп бара жатқан" ертегі кейіпкері деп сипаттады; ол бұл бейнебаяны "тамаша ойын-сауық, классикалық Голливуд мюзиклдерінің жылдам жаңартылған нұсқасы" деп бағалады.
Тікелей өнер көрсетулер
"Runaway" Джексонның 1998-1999 жылдарғы The Velvet Rope Tour турының тізіміне енді, оның ішінде "Escapade", "When I Think of You", "Miss You Much" (1989) және "Love Will Never Do (Without You)" (1990) әндерімен бірге орындалды. Орындау кезінде Джексон шумақ бас киім мен атлас корсет киді, ал бишілері "гүлдерге, Mad Hatters-ке және мүйізді гномдарға" ұқсатып киінді. Сахна безенуі "көзге жабылатын, гүлді әсер беретін" және әртүрлі реквизиттермен толық болды, олардың ішінде күлімдеп тұрған сағат мұнарасы, үрленетін айлар, алып диван, вазалар мен кітаптар бар еді. 1998 жылдың 11 қазанында Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гардендегі шоудағы орындалуы HBO телеарнасының "The Velvet Rope: Live in Madison Square Garden" атты арнайы бағдарламасында көрсетілді және концерттің "The Velvet Rope Tour: Live in Concert" (1999) видеожазбасына енгізілді. Бұл ән сондай-ақ 2001 және 2002 жылдарғы All for You Tour кезінде "When I Think of You", "Miss You Much" және "Escapade" әндерімен бірге орындалды, сахна "көңілді үрленетін реквизиттермен" безендірілді, ал әнші қызғылт гүлге ұқсатып киінді; кейбір музыка сыншылары орындалудың бұрынғы турдан тым ұқсас болғанын айтты. 2002 жылдың 16 ақпанында Гонолулудағы Алоха стадионында өткен турдың соңғы концерті HBO телеарнасында көрсетілді, және "Runaway" әні де орындалды. Бұл нұсқа 2002 жылы шыққан "Janet: Live in Hawaii" видеожазбасының тізіміне де қосылды. "Runaway" әні 2008 жылғы Rock Witchu Tour-да қосымша ән ретінде пайдаланылды, Джексон мен оның бишілері ақ киім киді. Ол сондай-ақ әншінің 2011 жылғы Number Ones, Up Close and Personal турнесінде Австралияның Сидней қаласындағы концерттерінде орындалды. 2018 жылы ән State of the World Tour турының екінші бөлігіне енгізілді. 2020 жылдың 13 ақпанында Джексон және The Roots тобы "Runaway" әнін The Tonight Show with Jimmy Fallon бағдарламасында орындады.