Кіріспе

Югославияда туған хорват пианинісі (1958 жылы туған)

Иво Погорелич (сонымен қатар Иво Погорелич; 1958 жылдың 20 қазанында туған) – Югославияда туған хорват пианинісі. Ол кейде дәстүрден тыс интерпретацияларымен танымал, бұл оған көптеген жанкүйерлерді әкеліп, музыкалық сарапшылардың мақтауы мен сынына ұшыратты. Кен репертуарлы музыкант, оның жазбаларында 18-шы ғасырдың басынан 20-шы ғасырға дейінгі әртүрлі композиторлардың шығармалары бар.

Ерте өмір

Погорелич Югославияның Белград қаласында хорват әкесі мен серб анасының отбасында дүниеге келді. Югославияның тарауынан кейін ол хорват азаматы болды. Погорелич жеті жасында алғашқы фортепиано сабақтарын алды және 12 жасқа дейін Белградтағы Воислав Вучкович атындағы музыка мектебінде оқыды. Одан кейін оны Евгений Тимакинмен Орталық музыка мектебінде оқуын жалғастыру үшін Мәскеуге шақырды. Ол пианист Михаил Плетневпен бірге оқыды, олардың арасында берік достық қалыптасты. Кейіннен ол Мәскеу консерваториясын бітіріп, Вера Горностаева мен Евгений Малинин сабақтарын алды. 1976 жылы ол грузин пианині және педагогы Алиса Кежерадземен қарқынды жұмыс істеуге кірісті, ол оған Лист-Силоти мектебінің дәстүрін үйретті. Олар 1980 жылдан бастап, оның 1996 жылы бауыр қатерінен қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.

Музыкалық мансап

Погорелич 1978 жылы Италияның Терни қаласында өткен Касагранде конкурсында және 1980 жылы Монреаль халықаралық музыкалық конкурсында жеңіске жетті. 1980 жылы Варшавада өткен X Халықаралық Шопен пианино конкурсына қатысып, үшінші кезеңде іріктеуден өтпеді, бұл оқиға төрешілердің бірі, әйгілі пианист Марта Аргерихтің наразылық білдіріп, қазылар алқасынан кетуіне себеп болды. Аргерих Погореличті "гений" деп атады. Әйгілі пианист Аргерихтің бұл әрекеті классикалық музыка әлемінде үлкен дау-жанжал тудырды. 1996 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Погорелич концерттік өнерден ұзақ үзіліс жасады. 2019 жылы ол 21 жылдан кейін алғашқы альбомын жариялады, онда Бетховеннің фортепиано сонаталары (№22 және №24) және Рахманиновтың (№2 сонатасы, қайта жөнделген нұсқасы) шығармалары орын алды. Погореличтің ұзақ үзілістен кейін қайтып келгеніне жиырма жыл өткен соң, New York Times газетінің музыка сыншысы Энтони Томмасини осы туындының орындалуын қарап, "Бұл зор талант трагикалық түрде жолдан тайып кеткен. Не болды?" деп жазды.

Басқа да мәдени қызмет

1986 жылы Погорелич Югославияда өз отанынан шыққан жас орындаушылардың мансабын дамыту үшін қорыңыз құрды. 1988 жылы ол ЮНЕСКО-ның игі ниет елшісі болып тағайындалды, бұл дәстүрлі пианинодағы алғашқы мұндай тағайындама болды. (2009 жылдың тамызына қарай) ол бұл лауазымды атқара алмайды. 1989 жылдан 1997 жылға дейін Бад-Веришхофендегі Иво Погорелич фестивалі жас өнерпаздарға белгілі артистермен бірге өнер көрсету мүмкіндігін ұсынды. 1993 жылдың желтоқсанында Погорелич Калифорния штатының Пасадена қаласындағы «Амбасадор» қорымен бірлесіп «Халықаралық жеке пианино конкурсын» құрды. Погорелич қазір Швейцарияның Лугано қаласында тұрады.