Кіріспе

Исландиялық пианист және дирижер Владимир Давидович Ашкенази (Влади́мир Дави́дович Ашкена́зи, Владимир Давидович Ашкена́зи; 6 шілде 1937 жылы туған) – ресейлік жеке орындаушы пианист, камералық музыканы орындайтын музыкант және дирижер. Совет Одағында дүниеге келген ол 1972 жылдан бері Исландия азаматтығын иеленеді және 1978 жылдан Швейцарияда тұрады. Ашкенази танымал оркестрлермен және жеке орындаушылармен бірлесіп жұмыс істеді. Одан өзге, ол классикалық және романтикалық туындылардың кең репертуарын жазды. Оның жазбалары бес "Грэмми" сыйлығына және Исландияның "Солқан орденімен" марапатталды.

Ерте өмір

Владимир Ашкенази Горькийде, Кеңес Одағында (қазіргі Нижний Новгород, Ресей) пианист және композитор Давид Ашкенази мен актриса Евстолия Григорьевнаның (туған Plotnova) отбасында дүниеге келген. Оның әкесі еврей, ал анасы орыс православие дінінен шыққан отбасыдан. Ашкенази орыс православие шіркеуінде крещение рәсімінен өтті. Алты жасында фортепианода ойнауды бастады және сегіз жасында Орталық музыка мектебіне қабылданды, онда Анаида Сумбатяннан сабақ алды.

Білім

Ашкенази Мәскеу консерваториясында Лев Оборин мен Борис Землянскийден сабақ алды. 1955 жылы Варшавада өткен V Халықаралық Шопен пианино конкурсында екінші жүлдесін, ал 1956 жылы Брюсселде өткен Елизавета патшасы атындағы музыка конкурсында бірінші жүлдесін жеңіп алды. 1962 жылы Халықаралық Чайковский конкурсында британдық пианист Джон Огдонмен бірге бірінші орынды бөлісті. Студент кезінде, сол замандағы көптеген адамдар сияқты, ол КГБ-ның "хабар беруші" болуға талап етуіне ұшырады.

Жеке өмір

1961 жылы ол Исландияда туған, Мәскеу консерваториясында фортепиано оқыған Þórunn Jóhannsdóttir-ге үйленді. Сондықтан оны Доди Ашкенази деп атайды. Көптеген бюрократиялық рәсімдерден кейін Кеңес үкіметі Ашкеназилерге музыкалық өнер көрсетулерге және бірінші немерелерімен бірге қайын ата-аналарына бару үшін Батысқа баруға рұқсат берді. Өзінің естеліктерінде Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущев Лондонға сапар шеккен Ашкеназидің Кеңес Одағына оралудан бас тартқанын айтты. Хрущевтің сөзіне қарағанда, Ашкенази кеңес алу үшін Лондондағы Кеңес елшілігіне жүгінген, ал елшілік бұл мәселені Мәскеуге жіберген. Хрущевтің пікірінше, Ашкеназидің КСРО-ға қайта оралуын талап ету оны «Советке қарсы» деп таныстыруға әкелген болар еді. Оның айтуынша, бұл суреткердің КСРО-ға еркін кіріп-шығуына жақсы мысал, бірақ Ашкенази бұл «ақиқатты бұрмалау» деп мәлімдеді. 1963 жылы Ашкенази КСРО-дан мұражайлық түрде кетіп, әйелінің ата-анасы тұратын Лондонға қоныс аударды. 1968 жылы жұбайлар Исландияға көшіп, 1972 жылы Ашкенази Исландия азаматы атанды. 1970 жылы ол Рейкьявик өнер фестивалін құруға көмектесті және оның құрметті президенті болып қала берді. 1978 жылы жұбайлар төрт баласымен (Владимир Стефан, Надя Лиза, Димитрий Тор және Соня Эдда) Люцернге (Швейцария) көшіп барды. 1979 жылы бесінші баласы Александра Инга дүниеге келді. 1989 жылдан бастап Ашкенази Люцерн көлінің жағасындағы Швейцарияның Мегген қаласында тұрды. Оның үлкен ұлы Владимир, сахнада «Вовка» лақап атын қолданады, ол пианист және Имола халықаралық пиано академиясының оқытушысы. Екінші ұлы Димитрий – кларнетші.

Сыни қабылдау

The Guardian 2018 жылы жазғандай, Ашкенази 1917 жылғы большевистік революцияға музыкалық жауапты зерттеген концерттік серияда Прокофьев пен Глиердің шығармаларын "осыны істеу үшін туылғандай" орындады, оның ішінде композитор Александр Мосоловтың "Темір қорыты" (1927) және Глиердің музыкасына жазылған "Қызыл гүл" балетінен күйлер де бар болды.