Кіріспе

Американдық мұнай мұрагері (1956–2011)

Джон Пол Гетти III ( /ˈgɛti/; туған Евгений Пол Гетти II; 4 қараша 1956 – 5 ақпан 2011) – американдық мұнай магнаты Дж. Пол Геттидің немересі, ол бір кезде әлемдегі ең бай адам болған. 1973 жылы Римде тұрғанда, оны 'Ндрангета' ұрлап алып, 17 миллион доллар көлемінде сыйақы талап етті. Әкесі төлеуге келіспеді, бірақ Джон Пол Гетти III-тің кесілген құлағы газетке жеткен соң, ол 2,2 миллион доллар төлеуге келісті және Гетти ұрланғаннан бес ай өткен соң босатылды. Кейіннен Гетти есірткі мен алкогольге тәуелді болып, артық доза алып, инсультқа ұшырады, осының салдарынан өмірінің соңына дейін ауыр мүгедектікке тап болды.

Ерте өмір

Гетти Миннеаполисте, Миннесота штатында Джон Пол Гетти-күллі және Абигейл "Гейл" Харристің төрт баласының ең үлкені ретінде дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігін Римде өткізді, ал әкесі Гетти отбасының мұнай бизнесінің итальян бөлімін басқарды. Оның ата-анасы 1964 жылы, ол сегіз жаста болғанда ажырасып, әкесі 1966 жылы модель және актриса Талита Полға үйленді. Жұбайлар хиппи өмір салтын қабылдап, 1960 жылдары Ұлыбритания мен Мароккода көп уақыт өткізді. Гетти Италияда анасы Гейлмен бірге қалды және Римдегі Сент-Джордж британдық халықаралық мектебінде оқыды. 1971 жылдың шілдесінде оның өгей анасы Римде, деген шамамен героин дозасынан артық көтеріп қайтыс болды. Италиялық ересектер журналы Playmen оған жалаңаш суретке түсуі үшін 1000 доллар төледі, ол 1973 жылдың тамызында шыққан, одан бір ай бұрын ұсталған нөмірінде жарияланды.

Ұшып кету

Гетти 1973 жылғы 10 шілдеде Римдегі Пьяцца Фарнезеде таңғы сағат 3-те, 16 жасында ұрланды. Оның көзін байлап, Калабриядағы үңгірге қамады. Құнықылдаушылар оның қауіпсіз қайтарылуы үшін 17 миллион доллар (қазіргі шақтағы құны) талап етті; алайда, отбасы бүлікші жасөспірімнің әкесінен ақша алу үшін жоспар құрғанын күдіктенді. Уақыт өте келе, Пауылды ұстағандардың оған қатысты қатыгездігі күшейді: олар оның радиосын алып қойды, ол үйретіп алған құсын өлтірді және оның басына орыс рулеткасын ойнауға кірісті. 1973 жылдың қараша айында бір газетке шашының тобы, адамның құлағы және құнықылдаушылардың 3,2 миллион доллар (қазіргі шақтағы құны) төленбесе, Пауылды одан әрі мүгедектендіретіні туралы хат келді. Хатта: «Бұл Пауылдың бірінші құлағы. Егер отбасы он күн ішінде мұның оның жасаған әзілі екеніне сенсе, екінші құлақ та келеді. Яғни, ол кішкентай бөліктермен келеді». Пауылдың жарасы жұққаннан және пневмониядан денсаулығы күрт нашарлады. Ұстаушылары оның күрт нашарлауына алаңдап, инфекцияны емдеу үшін оған көп мөлшерде пенициллин берді, бұл антибиотикке аллергия тудырып, денсаулығына одан әрі зиян келтірді. Геттидің өмірбаяуын жазған Джон Пирсон оның кейінгі алкоголизмiн соңғы айларда оны жылы ұстау және ауырсынуын басу үшін көп мөлшерде коньяк бергенімен байланыстырды. Анасының кеңесімен ол әкесіне қоңырау шалып, құнықылдау үшін төленгені үшін алғыс айтты, бірақ Дж. Пол Гетти телефонға жауап беруден бас тартты. 1977 жылы Геттиге құнықылдаушылардың кесіп алған құлағын қайта жарастыру операциясы жасалды. Ол әйелімен бірге Нью-Йорк қаласында тұрып, Энди Уорхолдың өнер достарымен араласты. Кейін анасы оған күтім жасады және оның медициналық қажеттіліктерін жабу үшін әкесінен айына 28 000 доллар талап етті. Гетти 2011 жылғы 5 ақпанда, 54 жасында, ұзақ аурудан кейін әкесінің Уормсли Парктегі (Баккингемшир) үйінде қайтыс болды. Ол 1981 жылғы есірткі дозасынан кейін денсаулығы нашарлаған. Джон Пирсонның 1995 жылғы «Азапты байлық: Дж. Пол Гетти мұрагерлерінің керемет байлықтары мен бақытсыздықтары» кітабында Геттидің ұрлану оқиғасы туралы маңызды мәліметтер бар. Геттидің ұрлану оқиғасы Ридли Скотттың режиссерлігімен 2017 жылы түсірілген «Әлемдегі барлық ақша» фильміне бейімделді. Фильм Пирсонның кітабын бастапқы дерек ретінде пайдаланды. Фильмде Дж. Пол Геттиді Кристофер Пламмер, ал Джон Пол Гетти III-ті Чарли Пламмер (туыс емес) жасөспірім кезінде және Чарли Шотвелл 7 жасында ойнады. Ұрлану оқиғасы 2018 жылы Саймон Бофой мен Дэнни Бойл түсірген «Trust» телесериалына да бейімделді, онда Джон Пол Гетти III рөлін Харрис Дикинсон, ал Дж. Пол Гетти рөлін Дональд Сазерленд ойнады.