Кіріспе

АҚШ, Коннектикут штатының Стэмфорд қаласында орналасқан.

Стэмфорд, Коннектикут штатындағы Бартлетт Арборетумы мен бақтары 93 акр саябақ, бақтар, ландшафттар және Оңтүстік-Шығыс Жаңа Англияның өңірлік өсімдіктеріне, экологиясына және ерекшеліктеріне назар аударатын жаяу жолдарынан тұрады. Арборетум жыл бойы ашық және көпшілікке қолжетімді, мекенжайы: Брукдейл жолы, 151. Бартлетт Арборетумының гербарийі 3500-ден астам үлгіден тұратын жинақ. Көптеген үлгілер Солтүстік-Шығыс АҚШ-тан алынған, сонымен қатар жинақта Оңтүстік-Шығыс АҚШ және іргелес Мексика (200), Кариб теңізі (100), Амазонка Перуі (150), бұрынғы Кеңес Одағы (200) және Африка (100) материалдары бар. Бұл жинаққа шамамен 2500 түрі қан тамырлы өсімдіктердің және 1000 түрі бриофиттердің кіреді. Қазіргі уақытта жинақта бір типтік үлгі сақталған.

Тарих

Арборетум 1913 жылы белгілі дендролог және Ф. А. Бартлетт ағаштар жөніндегі компанияның негізін қалаушы доктор Фрэнсис Бартлетт өзінің тұрғын үйі, оқу орталығы және компаниясының зерттеу зертханасы ретінде пайдалану үшін Солтүстік Стемфордтың "30 акр [12 гектар] шамамен" ормандық жерін сатып алғанда құрылды. Ол жылдар бойы әлемнің түкпір-түкпірінен көптеген өсімдік үлгілерін жинады. 1965 жылы зерттеу зертханасы Солтүстік Каролинаға көшкен кезде, ол кезде 60 акрдан астам (24 гектар) жерді қамтитын Стемфорд учаскесі Коннектикут штаты сатып алып, оны Коннектикут штатының Арборетумы деп белгіледі. 1993 жылы Арборетумның жері мен жалпы басқару құқығы Стемфордтағы Коннектикут университетіне берілді. 2001 жылы жер Стемфорд қаласына, ал басқару Bartlett Arboretum Association, тәуелсіз коммерциялық емес ұйымға берілді. Бартлетт Арборетумы қауымдастығы бүгінгі күнге дейін осы аумақты басқарып келеді. 2006 жылы Арборетум көптеген зерттеу бағдарламаларын бастады, бұл Бартлетттің шамамен бір ғасыр бұрын бастаған зерттеу дәстүрін жалғастырды. Қазіргі зерттеулер Коннектикут ормандарының флористикасы және шөпқоректі жануарлардың реакциясы сияқты жергілікті өсімдіктердің экологиясына, сондай-ақ тропикалық өсімдіктердің, әсіресе арасеялардың экологиясы мен эволюциясына бағытталған. Бұл жұмыс соңғы жылдары қызметкерлердің бірнеше ғылыми еңбегінің жарық көруіне әкелді.

Тіршілік ету орындары

Арборетумның шабындығы – басқарылатын тіршілік ортасы. ХХ ғасырдың басында тастап кетілген егістік жерлер құстарға, араларға және көбелектерге бай дала гүлдеріне толы шабындыққа айналды. Бұл шабындықтарда өскен ағаш көшеттері орманға айналғанда, дала гүлдері мен оларға тәуелді жануарлардың саны азайды. Арборетум 2000 жылы осы шабындықты қажетті тіршілік ортасын және эстетикалық сұлулықты қамтамасыз ететін тұрақты ландшафттың үлгісі ретінде құрды. Жыл мезгіліне байланысты Coreopsis, Қара көзді Сюзан (Rudbeckia hirta), Бақа тілі (Penstemon digitalis), Шарап астер (Aster lateriflorus), Көк көзді шөп (Sisyrinchium bellum), Люпин (Lupinus) және Өрмекші гүлі (Tradescantia) сияқты жабайы гүлдерді көруге болады. Ормандануға жол бермеу үшін жыл сайын сәуір айының басында шабындық қырқылады. Вудленд тоғаны – Пурхаус Брукке ағып, оңтүстікке қарай Лонг-Айленд бұғазына құятын судың тоқталып тұратын бөгет арқылы жасалған. Көл – толқындары жағалау топырағын эрозияға ұшыратпайтын және су өсімдіктерінің түбіне тамыр жайып, су бетіне жете алатындай тереңдігі бар су кеңістігі. Жазда көлдің ортасында дөңгелек жапырақтары мен ақшыл қызғылт гүлдері бар көл лилиясы (Nuphar advena), ал шеттерінде жебе пішіндес жапырақтары бар Arrow Arum (Peltandra virginica) өседі. Arrow Arum гүлі тұқымға келгенде, тұқымдарының салмағы сабақты бүгіп, лайлы түбіне батырады, осылайша тұқымдар өздігінен тамыр жасайды. Қызыл клен батпағы – аймақтың табиғаттанушылары мен экологтарының сүйікті орны, себебі бұл аймақтағы дамуға немесе бөгетсіз инвазивті өсімдіктерге елеулі әсер етпеген жалғыз қолжетімді қызыл клен батпақтарының бірі.